Democratie in uitvoering

Marije van den Berg

Democratie in uitvoering is een podcast over democratie, gemeenschapskracht en het bestuur dat daarvoor nodig is. In elke aflevering spreekt host Marije van den Berg iemand die daar iets van vindt, er iets mee wil en eraan werkt. Met de vaste rubriek 'Alles wat je altijd al wilde weten over het staatsrecht, but were afraid to ask' met Thorbeckehoogleraar Decentraal Bestuur Geerten Boogaard. Aan het woord komen ervaren experts, actieve bewoners, gemeenschapsgerichte onderzoekers, leuke ambtenaren, sociale ondernemers, betrokken bestuurders en bijzondere buitenstaanders. Voor een goed gesprek over hoe we de kwaliteit van onze democratie kunnen verbeteren. Marije van den Berg werkt aan gemeenschapskracht en de kwaliteit van het  bestuur als onderzoeker, schrijver, procesbegeleider en podcastmaker. In 2023 verscheen De beleidsbubbel, En hoe we die liefdevol leeg laten lopen en dat boek werd direct een bestseller. Het staat inmiddels op de Longlist Managementboek van het Jaar 2024. Ook schreef ze het boek Stop. Stopstrategie voor organisaties, dat op de Shortlist Managementboek van het Jaar 2021 belandde.  Haar nieuwe boek (juli 2025) schreef ze samen met Nico Groen. 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee' met als ondertitel 'Het gemeenschappelijke organiseren' verschijnt bij Verhaal met impact. 

  1. 1 dag geleden

    Positie pakken - met Julia Wouters

    Julia Wouters was in in 2018 te gast in de derde aflevering van Democratie in uitvoering over haar eerste boek, De zijkant van de macht. Waarom de politiek te belangrijk is om alleen aan mannen over te laten. In deze 41ste aflevering schuift ze weer aan voor haar nieuwe boek. Staan en opvallen, Hoe je als vrouw je plek verovert en toch jezelf blijft Inmiddels is Julia een stuk bekender dan toen, bijvoorbeeld van de podcast De Spindoctors en van haar scherpe optredens over politiek in allerlei andere media. Julia werkte lang in Den Haag als politiek adviseur en heeft nu een coachingspraktijk voor vrouwen in bestuurlijke rollen. We deden samen een onderzoek naar de politieke cultuur in een grote gemeenteraad.  Zij bracht mij daarbij in contact met het de dominantiestrategieën van Birit As.  Dat zijn strategieën die mensen die niet tot de norm horen, klein houden. Julia’s missie is dat mensen dat leren herkennen. En ze biedt in haar boek allerlei manieren die helpen om je plek aan tafel met zelfvertrouwen in te nemen. Voer dus voor vrouwen die positie willen pakken!  Maar in dit gesprek trek ik het nog wat breder. Want haar adviezen zijn helpend iedereen die aan een tafel terecht komen waar ze niet ‘de norm’ zijn.  Dus ook voor mensen die namens een buurt inspreken in de gemeenteraad.  Of aan tafel zitten bij mensen met een ouderwetse vastgoedlogica.  Of eens andere belangen op tafel willen krijgen dan de gevestigde. Uiteraard hebben we het ook over de wereld die gek is geworden en het opkomend fascisme. Maar we eindigen heel hoopvol, met Jane Fonda en Harry Styles! Waar we het over hebben in de podcast De flyer met de dominantiestrategieen Website van Julia met daarop haar boeken en meer Handige tips voor voorzitters van vergaderingen, voor op je tafel De podcast uit 2018 met Julia over haar eerste boek

    47 min.
  2. Toezichthouders moeten vragen: hoe werkt het voor de mensen om wie het draait? | Hartger Wassink over goed bestuur en toezicht

    27 mrt

    Toezichthouders moeten vragen: hoe werkt het voor de mensen om wie het draait? | Hartger Wassink over goed bestuur en toezicht

    Hartger Wassink van De Professionele Dialoog heeft zich gespecialiseerd in het verbeteren en ook begrijpelijk maken van het "interne toezicht", de wereld van de raden van toezicht en raden van commissarissen.  Want het is belangrijk hoe ziekenhuizen, scholen, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, allemaal organisaties die we de 'publieke sector' noemen, hoe die organisaties bestuurd worden. Dat heeft immers grote impact op ons allemaal. En toch weten de meeste mensen nauwelijks hoe dat bestuur werkt. Wat wie beslist er eigenlijk wat er in het wijkcentrum wel en niet georganiseerd kan worden, en door wie en bij wie moet je dan zijn als dat niet naar je zin is? Wie kijkt of de zorg er in een instelling wordt gegeven wel past bij wat de gemeenschap nodig heeft? Wie houdt in de gaten of een schoolbestuur inclusief onderwijs serieus neemt? Of welke financiële besluiten een woningcorporatie neemt? In een democratie hebben we voor overheidsorganisaties een antwoord op die vraag: de volksvertegenwoordiging. Gemeenteraden, provinciale staten, het AB van het Waterschap, en het parlement zien toe op het overheidsgedrag. Maar een groot deel van ons maatschappelijk leven speelt zich af buiten die directe politieke controle.  In organisaties die weliswaar grotendeels van publiek geld leven, maar zelfstandig opereren. Dat is, voor alle duidelijkeid, een goede zaak. Het maakt onze samenleving wendbaar en gevarieerd.  Voor die organisaties is er het ‘interne toezicht’. Vrijwel al deze organisaties hebben er een: een raad van toezicht, of een raad van commissarissen. Twee namen voor hetzelfde — een groep mensen die erop toeziet dat de organisatie goed wordt bestuurd, en als dat niet gebeurt, ingrijpt. Soms zijn dat dik betaalde rollen, soms doen mensen het vrijwillig.  Maar als loslopende burger heb weinig directe zeggenschap over hoe deze organisaties worden geleid. Je kunt niet stemmen op de raad van toezicht. Je weet vaak niet eens wie erin zitten. En toch zijn het precies deze mensen die bewaken of een organisatie haar maatschappelijke opdracht serieus neemt. Een intern toezichthouder vraagt het bestuur van deze organisaties steeds weer: werkt het nou echt wat jullie doen, voor de mensen om wie het draait? Voor de meeste mensen is de wereld van het ‘interne toezicht’ een behoorlijk onbekende en ondoorgrondelijke wereld. Daar gaan we wat verandering in brengen, hopelijk, want in deze aflevering spreek ik met Hartger Wassink, expert op het gebied van toezicht en auteur van het boek Goed bestuur voor iedereen. We duiken in de vraag wat intern toezicht nu eigenlijk is. Hoe werkt het? Waar bemoeien toezichthouders zich mee, en waar juist niet? En wie houdt er eigenlijk toezicht op de toezichthouders? -- Lees in elk geval "Het grote ‘Wat is een raad van toezicht?’-artikel" dat al die vragen over toezicht en bestuur beantwoordt, die je niet durfde te stellen omdat je dacht dat alle anderen het wél begrepen. (https://hartgerwassink.substack.com/p/het-grote-wat-is-een-raad-van-toezicht) Zijn boek 'Goed bestuur voor iedereen' is overal verkrijgbaar.

    55 min.
  3. What’s in it for us in de zorg? | Met Thomas Plochg, de directeur van de Federatie voor Gezondheid

    29 jan

    What’s in it for us in de zorg? | Met Thomas Plochg, de directeur van de Federatie voor Gezondheid

    De Federatie voor Gezondheid is een netwerk van inmiddels meer dan zeventig organisaties die zich inzetten voor een verschuiving in hoe we naar gezondheid kijken. Krachtenbundeling voor gezondheid, is hun motto. Want , zeggen zij terecht, gezondheid ontstaat niet in de zorg, maar in de manier waarop we samenleven, werken, leren, wonen en organiseren. Hun leden komen dan ook uit uiteenlopende domeinen: zorg en welzijn, beleid en politiek, wetenschap, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en burgerinitiatieven. Ik ga in gesprek met Thomas Plochg, de directeur van de Federatie, die ik heb leren kennen in een adviesgroep voor een gemeente waar we allebei in zitten. De Federatie zoekt de tussenruimte. Tussen sectoren, tussen overheid en markt, tussen cure en care. Want met die zeventig heel verschillende organisaties - van GGD's tot startups tot Defensie tot Nederland Zorgt voor Elkaar - proberen ze uit de institutionele loopgraven te komen. De Federatie organiseert daarvoor dialogen met politici, ontwikkelt nieuwe financieringsmodellen (een batenstrategie in plaats van kostenstrategie), en blijft zoeken naar manieren om de beweging te versterken. Ook door weer na te denken over hun eígen manier van werken. We hebben het loslaten van het maakbaarheidsdenken,  en over wat we voor elkaar kunnen krijgen als we meer ‘ecologisch’ gaan kijken. En ik vraag Thomas ook hoe we voorkomen dat het alleen maar soft gelul over verbinding wordt. Heeft ie ook een goed antwoord op :)

    47 min.
  4. Nu we het eenmaal weten | Met Piet-Hein Peeters over tien jaar lokaal sociaal domein

    18-07-2025

    Nu we het eenmaal weten | Met Piet-Hein Peeters over tien jaar lokaal sociaal domein

    In gesprek met Piet-Hein Peeters over zijn boek 'Als we dat hadden geweten', over 10 jaar lokaal sociaal domein. In het boek interviewen hij en Marcel Ham talloze 'key players' van destijds en nu. Tien jaar geleden werd immers de uitvoering van de WMO, de Jeugd- en de Participatiewet overgeheveld naar de gemeenten. ‘De grootste verbouwing van de verzorgingsstaat sinds het ontstaan ervan’. Vier ambities lagen ten grondslag aan deze grootscheepse verhuizing: integraal werken, nabijer zijn, meer ruimte voor zowel professionals als voor burgers. Wat is er van deze ambities terecht gekomen? En vooral: heeft het meer zeggenschap voor gemeenschappen opgeleverd, en kwaliteit van leven..?In de rubriek 'Alles wat je altijd al wilde weten over het staatsrecht, but were afraid to ask' vraag ik Thorbeckehoogleraar Geerten Boogaard vraag ik vervolgens: wat zou er moeten veranderen om, 'nu we het eenmaal weten', de ambities van de decentralisaties beter waar te maken?  Iedereen heeft wel eens een artikel van Piet-Hein gelezen, bijvoorbeeld op www.socialevraagstukken.nl/author/piet-hein-peeters/. Of je kent hem van het essay 'Eerst het samenleven, dan de zorg' dat hij schreef voor LSA Bewoners.Bij wijze van recensie van het boek schreef ik het artikeltje 'Nu we het eenmaal weten' op LinkedIn. En natuurlijk maak ik reclame voor mijn nieuwe boek dat ik schreef met Nico Groen: 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee'. Beschikbaar als boek, e-boek en luisterboek!

    47 min.
  5. Het gemeenschappelijke organiseren in Rotterdam-West | Met Milja Kruijt, Robbert de Vrieze en Patrick Boel

    25-06-2025

    Het gemeenschappelijke organiseren in Rotterdam-West | Met Milja Kruijt, Robbert de Vrieze en Patrick Boel

    Je gaat luisteren naar een gesprek met Milja Kruijt, Patrick Boel en Robbert de Vrieze. Zij hebben de afgelopen twaalf en een half jaar in de cockpit gezeten van de Delfshaven Coöperatie. Een samenwerking in die wijk in Rotterdam-West, die ervoor gezorgd heeft dat er in deze buurt meer gemeenschapskracht tot ontwikkeling is gekomen. We gaan in gesprek over hoe ze dat voor elkaar hebben gekregen. Waar ze tegenaan zijn gelopen. Wat de werkende ingrediënten zijn geweest van die samenwerking. En vooral wat er doorgaat nu zij er mee ophouden. Meer over de buurt Bospolder-Tussendijken https://wijkcollectie.nl/bospolder-tussendijken/ https://bospoldertussendijken.nl Ook noemen ze de https://welzijnscoalitie.nl en https://welzijnscoalitie.nl/wij-aan-zet/ Over de verkoop van het Zelfregiehuis: https://openrotterdam.nl/flinke-opkomst-bij-protest-tegen-verkoop-zelfregiehuis/ https://openrotterdam.nl/deze-honderden-demonstranten-eisen-actie-ontsla-agenten-van-racistische-appjes/ Podcast over BoTu https://openrotterdam.nl/gedeelde-grond/ En de Toolbox ABCD vind je op https://www.lsabewoners.nl/buurtbewoners-verbinden/toolbox-abcd/ Mail marije@democratieinuitvoering.nl voor reacties én als je meer wilt horen van dit drietal!

    1 u 3 m
  6. Voorpublicatie! Het eerste hoofdstuk van 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee.'

    02-06-2025

    Voorpublicatie! Het eerste hoofdstuk van 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee.'

    Volgende maand verschijnt 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee' Het nieuwe boek dat ik schreef met Nico Groen. In deze bonusaflevering het eerste hoofdstuk van het luisterboek. Bestel het op https://verhaalmetimpact.nl/boek/je-bent-niet-de-baas-maar-je-moet-er-wel-iets-mee/ of bij de boekhandel op de hoek. Papier, e-boek en luisterboek verschijnen op 3 juli. Tot 2 juli kost het boek 20 euro ipv 22,50. ----------- Een opgewekte kijk op de chaos. Of je nu in een buurt, een bedrijf of een maatschappelijke organisatie werkt: overal zie je hoe de manier waarop we de boel organiseren, mensen van elkaar losmaakt, terwijl organisaties juist bedoeld waren om ons te verbinden. Toch blijven we organisaties overschatten. Net zoals we de markt en de overheid overschatten. En bazen. (Maar we hoeven ze niet weg te doen.) Ondertussen ónderschatten we onszelf en wat we voor elkaar kunnen krijgen. We zijn meer dan individuen met een mening en een pinpas. We zijn een gemeenschap met producerend en handelend vermogen. Kijk maar om je heen. Dit boek is geschreven voor vrije mensen die de maatschappelijke balans willen herstellen. Het gaat over leiderschap en ondernemerschap als onderdeel van het systeem. Over beheermodellen in plaats van verdienmodellen. En over ontspannen sturen in onze complexe wereld. Het laat zien hoe verandering werkt – niet door te wachten op ‘de baas’, maar door zelf positie te kiezen. Niet door nieuwe structuren op te tuigen, maar door bestaande systemen beter te laten werken. Verwacht geen handleiding of stappenplan. Dit is een helpend boek over hoe we het gemeenschappelijke organiseren, maar zonder te veel how-to’s. Voor iedereen die niet langer wil wachten tot een ander het oplost. -- Het luisterboek klinkt zo mooi dankzij Hugo Zwarts van Alankara Productions

    15 min.
  7. Contouren van een nieuw land | Weer een keer met journalist Floor Milikowski

    14-05-2025

    Contouren van een nieuw land | Weer een keer met journalist Floor Milikowski

    Vandaag praat ik opnieuw met journalist en schrijver Floor Milikowski. We spraken elkaar eerder in december 2021 – toen al over thema’s die ons beiden aan het hart gaan: gemeenschap, zeggenschap, markt en staat. (Aflevering 19 was dat.) Aanleiding is Floor’s nieuwe boek 'Contouren van een nieuw land'. Een reisverslag door het Nederland van morgen. Ze bezoekt plekken waar mensen – boeren, ontwerpers, bewoners, ondernemers – werken aan een leefbare toekomst. Niet door grote visies van bovenaf, maar door lokaal te handelen, vaak tegen de logica van gevestigde systemen in.

Ze laat zien hoe de grote transities van onze tijd – op het gebied van energie, landschap, wonen, bestuur en zorg – al in het klein gestalte krijgen. Tegelijk is haar boek een uitnodiging om ons voorstellingsvermogen in te zetten: wat als we onze omgeving opnieuw vormgeven met welzijn, natuur en gemeenschap als uitgangspunt? Ook ik zelf heb een nieuw boek in aantocht. 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee', dat ik schreef met Nico Groen, gaat het over hetzelfde soort bewegingen: mensen die hun positie kiezen, verantwoordelijkheid nemen, en iets doen – ook als ze formeel niet de baas zijn. De ondertitel is dan ook: het gemeenschappelijke organiseren. Ik las alvast het boek van Floor, zij had een sneak preview van mijn boek.   We gaan erover in gesprek! De genoemde boeken Floor Milikowksi, Contouren van een nieuw land,  ISBN 9789045048802Marije van den Berg en Nico Groen, Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee - Het gemeenschappelijke organiseren ISBN 9789493451018 (Eboek en luisterboek volgen ook nog)Simon Franke en Wouter Veldhuis, Verkenning van de rechtvaardige stad, Stedenbouw en de economisering van de ruimte (de pdf is gratis te downloaden)

    59 min.
  8. Doormodderen is het tegenovergestelde van afhaken | Patrick van der Hijden is procesbegeleider en gespreksleider bij heel ingewikkelde maatschappelijke kwesties

    11-03-2025

    Doormodderen is het tegenovergestelde van afhaken | Patrick van der Hijden is procesbegeleider en gespreksleider bij heel ingewikkelde maatschappelijke kwesties

    "Het is bijna goed en het moet fundamenteel anders." Patrick van der Hijden is een ervaren procesbegeleider die in talloze contexten werkt aan het versterken van gesprekken, ontmoetingen en democratische processen. Zijn motto: "Het is bijna goed en het moet fundamenteel anders" - een paradox die de kern raakt van democratisch samenleven. In deze aflevering duiken we diep in de wereld van gesprekken, besluitvorming en democratische verantwoordelijkheid. Patrick vertelt hoe hij tot zijn motto kwam via een toneelmaakster die ontdekte dat ze, om de laatste stap te maken, weer helemaal opnieuw moest beginnen. We onderzoeken de spanning tussen het verlangen naar perfectie en de waarde van doormodderen - dat 'altijd nieuwe gedoe' dat de essentie van democratie is. We bespreken hoe machtige groepen en partijen voordeel hebben bij mensen die niet met elkaar praten, hoe rituelen en ontmoetingen in onze samenleving verdwijnen, en wat dat betekent voor onze democratie. Patrick deelt zijn scepsis over "het goede gesprek" als oplossing, maar pleit hartstochtelijk voor de kracht van echte ontmoetingen waarin mensen elkaar daadwerkelijk kunnen zien en horen. Ook gaan we in op politieke partijen als belangrijke opleidingsinstituten, de pijnlijke afwezigheid van verantwoordingsbereidheid bij sommige politici, en het belang van doormodderen als kernwaarde in democratische processen. Luister mee naar een gesprek dat je aan het denken zet over jouw eigen rol in de democratie en over de waarde van het organiseren van ontmoeting en tegenspraak.  -- Ook dit keer natuurlijk met de rubriek 'Alles wat je altijd al wilde weten over het staatsrecht, but were afraid to ask' met Thorbecke-hoogleraar Geerten Boogaard. Dit keer stelt de gast de vraag: 'Hoe is de rol en de bescherming van mensen die niet mogen stemmen, zoals nieuwkomers en ongedocumenteerden? Zoals het nu gaat, met dit kabinet, maar feitelijk ook al daarvoor, lijkt het alsof de staat kan doen wat ze wil met deze mensen, maar hoe zijn die rechten eigenlijk gewaarborgd, hoe zijn ze het best te verdedigen, en zijn die waarborgen eigenlijk niet te zwak?'

    44 min.
Bekijk alles (41)

Beoordelingen en recensies

5
van 5
7 beoordelingen

Info

Democratie in uitvoering is een podcast over democratie, gemeenschapskracht en het bestuur dat daarvoor nodig is. In elke aflevering spreekt host Marije van den Berg iemand die daar iets van vindt, er iets mee wil en eraan werkt. Met de vaste rubriek 'Alles wat je altijd al wilde weten over het staatsrecht, but were afraid to ask' met Thorbeckehoogleraar Decentraal Bestuur Geerten Boogaard. Aan het woord komen ervaren experts, actieve bewoners, gemeenschapsgerichte onderzoekers, leuke ambtenaren, sociale ondernemers, betrokken bestuurders en bijzondere buitenstaanders. Voor een goed gesprek over hoe we de kwaliteit van onze democratie kunnen verbeteren. Marije van den Berg werkt aan gemeenschapskracht en de kwaliteit van het  bestuur als onderzoeker, schrijver, procesbegeleider en podcastmaker. In 2023 verscheen De beleidsbubbel, En hoe we die liefdevol leeg laten lopen en dat boek werd direct een bestseller. Het staat inmiddels op de Longlist Managementboek van het Jaar 2024. Ook schreef ze het boek Stop. Stopstrategie voor organisaties, dat op de Shortlist Managementboek van het Jaar 2021 belandde.  Haar nieuwe boek (juli 2025) schreef ze samen met Nico Groen. 'Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee' met als ondertitel 'Het gemeenschappelijke organiseren' verschijnt bij Verhaal met impact. 

Informatie

  • Maker
    Marije van den Berg
  • Jaren actief
    2021 - 2026
  • Afleveringen
    41
  • Beoordeling
    Veilig
  • Copyright
    © Democratie in uitvoering
  • Website van aflevering
    Democratie in uitvoering