Powtórka z Polskiego Kina

Maciej Kędziora i Kamil Walczak

Powtórka z Polskiego Kina to historyczno-filmowy podcast o rodzimej kinematografii. W każdym odcinku bierzemy pod lupę wybrany film, a odcinki składają się na sezon opowiadający o mniej znanym i opisywanym etapie. Między sezonami omawiamy rodzime premiery, zastanawiając się jakie jest współczesne polskie kino. Podcast tworzą Maciej Kędziora i Kamil Walczak Identyfikacja wizualna: Zuzanna Małaszuk Pomoc produkcyjna: Daniel Walczak

Episodes

  1. 10 hr ago

    „Niech Cię odleci mara" [S01E04]

    W czwartym odcinku pierwszego sezonu zajmujemy się jednym z najchętniej opisywanych przez rodzime filmoznawstwo „autorów“. „Niech Cię odleci mara“, wbrew pozorom, nie była debiutem reżysera (o czym w recepcji zdarzało się zapominać), ale pierwszym pełnometrażowym filmem wprowadzającym w jego stylistykę. Opowiadamy o Waldemarze Siemińskim, autorze literackiego pierwowzoru, czytamy wywiad-rzekę reżysera z Piotrem Mareckim, dywagujemy nad bitwą o handel oraz patrzymy jak okres stalinizmu jest pokazywany w „Niech Cię odleci mara". Bibliografia: Andrzej Werblan, Stalinizm w Polsce, Warszawa 2009. Archiwum Historii Mówionej: Andrzej Barański, projektrealizowany przez Muzeum Kinematografii w Łodzi, 21 czerwca 2024, https://www.youtube.com/watch?v=TFLjHs63D_s Cezary Wiśniewski, Niech cię odleci mara, „SztandarMłodych” 1983, nr 149. Jerzy Durnatt, Urok lat pięćdziesiątych, „TygodnikPolski” 1983, nr 38. Lech Kurpiewski, Bez tezy. Rozmowa z Andrzejem Barańskim,“Film” 1986, nr 27 Masterclass na 45. FPFF: Andrzej Barański,prowadzenie: Łukasz Maciejewski, „FPFFGdynia”, 8 grudnia 2020, https://www.youtube.com/watch?v=_dlsXdeotbQ[dostęp: 30.09.2026]. Michał Dondzik, Prowincja dała mi wszystko, a ja jejoddanie służyłem. Rozmowa z Andrzejem Barańskim, „Pleograf”, https://pleograf.pl/index.php/prowincja-dala-mi-wszystko-a-ja-jej-oddanie-sluzylem/ Michał Przeperski, Dziki Wschód. Transformacja po polsku1986-1993, Kraków 2024 Paweł Jaskulski, Ewolucja filmowej twórczości AndrzejaBarańskiego, „Media–Culture–Social Communication” 2019, nr 3 (13). Paweł Jaskulski, Historia zapisana jękiem wyciąganychgwoździ. „Niech cię odleci mara” Andrzeja Barańskiego, „Pleograf” 2022, nr 3. Piotr Marecki, Barański. Rozmowa-rzeka, Kraków 2026. Piotr Marecki, Twórcza wierność, w: tegoż, Barański. Przewodnik Krytyki Politycznej, Warszawa 2009. Robert Brzoza, Prawda gorzkiego uśmiechu, „Rzeczywistość”1983, nr 34. Sebastian Jagielski, Osobność Andrzej Barańskiego, „Kino”2007, nr 41. Sebastian Jagielski, Wędrówka po czasie utraconym, „Kino”2018, nr 53. Tadeusz Sobolewski, Kino większego zaufania, „Film” 1979, nr 52. Urszula Biełous, W stronę wartości podstawowych. Wywiadz Andrzejem Barańskim, „Trybuna Ludu” 1984, nr 216. Prowadzenie: Maciej Kędziora i Kamil Walczak Identyfikacja wizualna: Zuzanna Małaszuk Postprodukcja dźwięku: Daniel Walczak

    „Niech Cię odleci mara" [S01E04]

  2. 17 Sept

    „Matka Królów” [S01E03]

    Trzeci odcinek podcastu stawia przed nami wyzwanie analizowania filmu nagrodzonego Srebrnym Niedźwiedziem na festiwalu w Berlinie i Złotymi Lwami na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. „Matka Królów”, adaptacja prozy Kazimierza Brandysa, to pierwszy omawiany przez nas półkownik, wyjątkowe i bardzo zniuansowane dzieło Janusza Zaorskiego. Rozmawiamy o literackim pierwowzorze będącym rozliczeniem z stalinowskim okresem PRL-u, o znakomitej obsadzie, o Zaorskim jako jednym z najciekawszych głosów kina lat 70. i 80., a także o tym, gdzie kończy się kino moralnego niepokoju. Oczywiście nie zabraknie też opowieści o politycznej recepcji dzieła, kolaudacji, materiałach archiwalnych oraz krytyce filmowej. Bibliografia: Adam Mielczarek, „Matka Królów”, „Więź” 1987, nr 6. Andrzej Smulski [kierownik produkcji], List do redakcji,„Pogląd” 1987, nr 1 Anita Michnik, Przypadek Łucji K., „Ład” 1987, nr 3–4. Anna Szczepańska, Do granic negocjacji. Historia ZespołuFilmowego „X” Andrzeja Wajdy (1972–1983), Kraków 2017. Błażej Brzostek, Życie codzienne kobiet w PRL, Warszawa 2025 Elżbieta Sawicka, Inni mieli cięższe życie, „Tygodnik Polski” 1987, nr 24. Emil Sowiński, Pod upadającym nadzorem. Cenzura filmówpolskich w latach 1986–1989, „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication” 2024, nr 37 (46). Gustaw Herling-Grudziński, Spowiedź dziecięcia stalinizmu,„Kultura” 1957, nr 9 Henryk Słabek, Intelektualiści i Wielki Strach (na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych), „Dzieje Najnowsze” 1996 Henryk Słabek, Spór o zachowania intelektualistów (1945–1956), „Dzieje Najnowsze” 1995, nr 1. Janusz Zaorski, „Jestem nietypowy” [wywiad przeprowadziła Dorota Ziemiańska], „Przegląd Powszechny” 1988, nr 6. Janusz Zaorski, Robię filmy z pobudek osobistych [wywiad], „Trybuna Ludu” 1987, nr 267. Jerzy Durnatt, Półprawdy i fałsze, „Tygodnik Polski” 1987, nr 24. Jolanta Gomółka, Recepcja krytyczna Obywateli i MatkiKrólów Kazimierza Brandysa, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” 2005, nr 5. Kazimierz Brandys, Matka Królów, Warszawa 2010. Krystyna Duniec, Joanna Krakowska, Polskie kino. Obywatela służba bezpieczeństwa, „Kwartalnik Filmowy” 2012, nr 77–78. Marcin Adamczak, Rashomon: kinematografia okresu PRL, „Człowiek i społeczeństwo” 2012, nr 34. Rafał Roykiewicz, Z szuflady, „Itd.” 1986, nr 50. Zdzisław Pietrasik, Świat według Łucji Król, „Polityka”1987, nr 13. Prowadzenie: Maciej Kędziora i Kamil Walczak Identyfikacja wizualna: Zuzanna Małaszuk Postprodukcja dźwięku: Daniel Walczak

    „Matka Królów” [S01E03]

  3. 10 Sept

    „Wyjście Awaryjne” [S01E02]

    W drugim odcinku tego sezonu – sezonu o kinie stanu wojennego – pokazujemy mniej znane oblicze polskiej komedii. Zapraszamy na „Wyjście awaryjne”. Rozmawiamy m.in. o rozpoznawalnych nazwiskach, które stoją za projektem. Roman Załuski, reżyser, był później współautorem żelaznych klasyków komediowych przełomu ustrojowego, czyli serii „Kogel-mogel” i „Komedii małżeńskiej”. Z kolei Andrzej Mularczyk już wcześniej stworzył dzieło bez mała kultowe, czyli „Samych swoich”. Bożena Dykiel, wcielająca się w naczelniczkę Jadwigę Kolędę, zalicza z kolei swoje aktorskie tour de force. A my zastanawiamy się, czy opowieść o naczelniczce gminy ma w sobie więcej z antyfeministycznej reakcji, antygierkowskiej satyry czy uniwersalnego szyderstwa z politycznych układów. Bibliografia: Jacek Artowski, Średnia krajowa, „Tu i teraz” 1983, nr 8. Tomasz Hellen, W rytmie sloganu, „Fakty” 1982, nr 42. Adam Horoszczak, Żywioł komedii, „Perspektywy” 1983, nr 11. Maurycy Kotowski, Nie do śmiechu, „Tygodnik Polski” 1983, nr 15. Teresa Krywow, Wyjście Awaryjne, „Perspektywy” 1983, nr 2. Dorota Skotarczak, Próby rozliczeń z ekipą Edwarda Gierka w komedii filmowej lat 80., „Pleograf” 2021, nr 4. Link:https://pleograf.pl/index.php/proby-rozliczen-z-ekipa-edwarda-gierka-w-komedii-filmowej-lat-80/. Dorota Skotarczak, Społeczeństwo polskie w kinie PRL : studia i szkice, Poznań 2025 Klemens Stępniak, Słownik gwar środowisk dewiacyjnych, Warszawa 1986. Mały Rocznik Filmowy 1982, Warszawa 1983 Mały Rocznik Filmowy 1983, Warszawa 1984 Monika Talarczyk, PRL się śmieje! Polska komedia filmowa lat 1945–1989, Warszawa 2007. Bożena Wójcicka, Awaria, „Film” 1983, nr 15 wp, Nie do śmiechu, „Polityka” 1983, nr 6. Piotr Zwierzchowski, Polityczne konteksty kina popularnego w Polsce w latach 80., „Kwartalnik Filmowy” 2018, nr 103. Janusz Zaporowski, Film fabularny, w: Mały rocznik filmowy 1983, Warszawa 1984. Prowadzenie: Maciej Kędziora i Kamil Walczak Identyfikacja wizualna podcastu: Zuzanna Małaszuk Postprodukcja dźwięku: Daniel Walczak

    „Wyjście Awaryjne” [S01E02]

  4. 3 Sept

    „Austeria” [S01E01]

    Pierwszy odcinek naszej opowieści o rodzimej kinematografii przenosi nas do świata „Austerii”. W odcinku omawiamy kulisy powstawania scenariusza, różnice między filmem Jerzego Kawalerowicza a powieścią Juliana Stryjkowskiego, analizujemy role aktorskie (doceniając zwłaszcza Franciszka Pieczkę) i konstrukcję świata przedstawionego, przedstawiamy polityczne kulisy losów „Austerii”, a także zastanawiamy się, gdzie jest jej miejsce w kanonie polskiego kina lat 80. i w bogatej twórczości Jerzego Kawalerowicza. Bibliografia: Andrzej Wajda, Notesy. Tom II: 1979–1988, oprac. Tadeusz Lubelski i Agnieszka Morstin, Kraków 2024. ,,Austeria”. Stenogram z posiedzenia Komisji Kolaudacyjnej Filmów Fabularnych, „Pleograf” 2022, nr 3. Link: https://pleograf.pl/index.php/austeria-stenogram-z-posiedzenia-komisji-kolaudacyjnej-filmow-fabularnych/. Barbara Sierszuła, Sztuka stwarza możliwość wyboru… [Wywiad z Jerzym Kawalerowiczem], „Tygodnik Demokratyczny” 1983, nr 5. Czesław Dondziłło, Nowe filmy polskie: Austeria, „Trybuna Ludu”, 5 maja 1988. Daria Mazur, Paradoks i topika judajska Austeria Jerzego Kawalerowicza, [w:] Gefilte film. Wątki żydowskie w kinie, red. Joanna Preizner, Kraków 2008. Jerzy Kawalerowicz, Więcej niż kino, oprac. Seweryn Kuśmierczyk, Stanisław Zawiśliński, Warszawa 2001. Julian Stryjkowski, Austeria, Warszawa 1993. Karol Samsel, Literacko-filmowy „problem” z „Austerią” (roztrząsania na granicy błędu, rozważania na granicy słuszności), „Pleograf” 2022, nr 3. Link: https://pleograf.pl/index.php/lite/. Krzysztof Kornacki, Po pierwsze sztuka. Kawalerowicza cenzura, w: Kadry Kawalerowicza, red. Rafał Syska, Anna Wróblewska, Łódź–Warszawa 2022. Krzysztof Teodor Toeplitz, Krajobraz przed zagładą, „Miesięcznik Literacki” 1983, nr 6. Michał Boni, Przed dniem ostatnim, „Kino”, 1983, nr 4. Mieczysław F. Rakowski, Dzienniki polityczne, 1981–1983, Warszawa 2004. Przemysław Czapliński, Julian Stryjkowski, przybysz z Galicji. 20. rocznica śmierci pisarza (1905–1996), „Gazeta Wyborcza“, 17 września 2016. Przemysław Kaniecki, Austeria na czarnej wodzie: film Jerzego Kawalerowicza według powieści Juliana Stryjkowskiego, [w:] Od Mickiewicza do Masłowskiej: adaptacje filmowe literatury polskiej, red. Tadeusz Lubelski, Kraków 2014. Przemysław Kaniecki, Niezrealizowana „Podróż” Jerzego Kawalerowicza, „Pleograf” 2022, nr 1. Link:https://pleograf.pl/index.php/niezrealizowana-podroz-jerzego-kawalerowicza/. Przemysław Kaniecki, Z archiwum KC PZPR: sprawa „Austerii” Jerzego Kawalerowicza, „Studia Filmoznawcze” 2009, t. 30, ss. 203–209. Stanisław Zawiśliński, Gigant, w: Kadry Kawalerowicza, red. Rafał Syska, Anna Wróblewska, Łódź–Warszawa 2022. Tadeusz Sobolewski, Austeria, „Tygodnik Powszechny” 1983, nr 4. Tomasz Romanowicz, Uchwycić nastrój świata, który odszedł… Komentarz do kolaudacji „Austerii” Jerzego Kawalerowicza, „Pleograf” 2022, nr 3. Link: https://pleograf.pl/index.php/uchwycic-nastroj-swiata-ktory-odszedl-komentarz-do-kolaudacji-austerii-jerzego-kawalerowicza/. WIK, Karczma i austeria, „Tak i nie” 1983, nr 23. Zygmunt Kałużyński, Pół dnia w Chicago [relacja z festiwalu], „Polityka” 1982, nr 41. Materiały archiwalne pochodzą ze zbiorów Archiwum Akt Nowych (zespół KC PZPR i NZK), Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualnego oraz oddziału w Milanówku Archiwum Państwowego w Warszawie. Identyfikacja wizualna: Zuzanna Małaszuk. Postprodukcja dźwięku: Daniel Walczak.

    „Austeria” [S01E01]
  • 4 Episodes

About

Powtórka z Polskiego Kina to historyczno-filmowy podcast o rodzimej kinematografii. W każdym odcinku bierzemy pod lupę wybrany film, a odcinki składają się na sezon opowiadający o mniej znanym i opisywanym etapie. Między sezonami omawiamy rodzime premiery, zastanawiając się jakie jest współczesne polskie kino. Podcast tworzą Maciej Kędziora i Kamil Walczak Identyfikacja wizualna: Zuzanna Małaszuk Pomoc produkcyjna: Daniel Walczak

Information

  • Creator
    Maciej Kędziora i Kamil Walczak
  • Years Active
    2026
  • Episodes
    4
  • Rating
    Explicit
  • Copyright
    © Maciej Kędziora i Kamil Walczak
  • Show Website
    Powtórka z Polskiego Kina