Przemyślane Kadry

Jakub Walicki

Rozmowy o filmach i filozofii. Więcej informacji: https://przemyslanekadry.pl/

  1. Prawda, polityka a historia w "Nie obchodzi mnie, czy przejdziemy do historii jako barbarzyńcy" (2018) [ft. dr Jacek Sobota]

    6 DAYS AGO

    Prawda, polityka a historia w "Nie obchodzi mnie, czy przejdziemy do historii jako barbarzyńcy" (2018) [ft. dr Jacek Sobota]

    Czy historia jest lustrem, w którym mamy zobaczyć prawdę - czy raczej narzędziem, które ma nas wzmocnić? Czy wszystko w opowieściach o przeszłości jest względne, czy istnieją granice interpretacji, których nie powinniśmy przekraczać? Jak rozumieć napięcie między "prawdą faktów" a polityką historyczną państw - i czy jedno musi wykluczać drugie? Punktem wyjścia do rozmowy staje się koncepcja historii monumentalnej Friedrich Nietzsche - czy historia powinna budować wolę mocy i wspólnotową dumę, czy raczej bezlitośnie obnażać fakty, nawet jeśli są niewygodne? Co właściwie znaczy "prawda" w historii - czy bliżej jej do klasycznej koncepcji korespondencyjnej, czy może do ujęcia pragmatycznego, w którym liczy się użyteczność narracji? Czy możliwe jest uczciwe "rozliczenie się" narodu z własną przeszłością - na przykład poprzez film lub sztukę - bez popadania w autodestrukcję albo propagandę? I wreszcie: czy powinniśmy zawsze mówić o sobie dobrze, czy dojrzałość wspólnoty zaczyna się właśnie tam, gdzie pojawia się gotowość do krytycznego spojrzenia na własną historię? Jakuba Walickiego z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku z dr. Jackiem Sobotą z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie o rumuńskim filmie "Nie obchodzi mnie, czy przejdziemy do historii jako barbarzyńcy" w reżyserii Radu Jude (2018). FILM "I Do Not Care If We Go Down in History as Barbarians" (pol. "Nie obchodzi mnie, czy przejdziemy do historii jako barbarzyńcy") to rumuński film w reżyserii Radu Jude, który w bezkompromisowy sposób mierzy się z problemem pamięci historycznej i odpowiedzialności zbiorowej. Główną bohaterką jest młoda reżyserka Mariana, przygotowująca rekonstrukcję historyczną dotyczącą masakry Żydów w Odessie w 1941 roku, dokonanej przez wojska rumuńskie podczas II wojny światowej. Film ukazuje jej zmagania nie tylko z materią historyczną, ale przede wszystkim z oporem instytucji, cenzurą oraz społeczną niechęcią wobec konfrontacji z niewygodną przeszłością. Dialogi, często przypominające filozoficzne debaty, odsłaniają napięcie między prawdą a polityką historyczną, pokazując, jak historia bywa reinterpretowana, wybielana lub instrumentalizowana. Jacek Sobota to doktor filozofii z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pisarz (autor powieści i opowiadań), badacz fantastyki i kultury masowej. TWÓRCA KANAŁU Jakub Walicki jest doktorem filozofii z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, pisarzem i pasjonatem kina.

    2h 4m
  2. Inwazja obcych na Polskę w "Wojnie światów - następnym stuleciu" (1981) [ft. dr Jacek Sobota]

    2 FEB

    Inwazja obcych na Polskę w "Wojnie światów - następnym stuleciu" (1981) [ft. dr Jacek Sobota]

    👉 Wsparcie podcastu: https://buycoffee.to/przemyslane-kadry 👉 Nasze książki: https://przemyslanekadry.pl/ksiazki Co łączy doświadczenia komunizmu w Polsce z opowieścią science fiction o przejęciu ciał, języka i wyobraźni? Czy ksenofobia rozumiana jako nieufność wobec "obcego" zawsze jest złem, czy bywa także odruchem obronnym wspólnoty? Czy mechanizmy opresji psychicznej, rozdzielenia i kontroli obecne w komunizmie odnajdują swoje odpowiedniki także w kapitalizmie? Skąd biorą się polskie problemy tożsamościowe i dlaczego wciąż do nich wracamy? I wreszcie: czym jest "opóźnione nieposłuszeństwo" - i dlaczego bywa jedną z najbardziej charakterystycznych strategii przetrwania w systemach władzy? Rozmowa Jakuba Walickiego z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku z dr. Jackiem Sobotą z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie o filmie "Wojna światów - następne stulecie" Piotra Szulkina (1981), politycznej fantastyce naukowej, komunizmie jako doświadczeniu obcości oraz długim cieniu mentalnych podziałów, które nie kończą się wraz ze zmianą ustroju. O FILMIE Film "Wojna światów - następne stulecie" Piotra Szulkina opowiada o przylocie Marsjan do komunistycznej Polski, którzy nie prowadzą otwartej wojny, lecz eksploatują ludzkość, pozyskując ludzką krew jako surowiec. Inwazja odbywa się przy pełnej współpracy władz, które akceptują podporządkowanie społeczeństwa w zamian za utrzymanie kontroli politycznej. Obcy pozostają w dużej mierze niewidoczni - ich obecność realizuje się poprzez administrację, przemoc i system zarządzania ludźmi. Głównym bohaterem filmu Piotra Szulkina jest Iron Idem, popularny i opiniotwórczy prezenter telewizyjny, prowadzący program informacyjny. Jako osoba rozpoznawalna i wpływowa zostaje zmuszony przez władzę do przedstawiania Marsjan w pozytywnym świetle oraz legitymizowania ich obecności w oficjalnym przekazie medialnym. Iron, mimo presji, zachowuje wobec obcych krytyczny i ironiczny dystans, co stopniowo stawia go w konflikcie z aparatem władzy. W rezultacie Iron Idem doświadcza narastających prześladowań: jest zastraszany, degradowany i stopniowo eliminowany z przestrzeni publicznej. Władza, która wcześniej wykorzystywała jego popularność, uznaje go za zagrożenie dla stabilności systemu. Fabuła filmu "Wojna światów - następne stulecie" pokazuje, jak w warunkach politycznej opresji krytyczne myślenie i niezależność medialna prowadzą do represji, a jednostka sprzeciwiająca się oficjalnej narracji zostaje szybko pozbawiona wpływu i ochrony. GOŚĆ Jacek Sobota to doktor filozofii z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pisarz (autor powieści i opowiadań), badacz fantastyki i kultury masowej. TWÓRCA KANAŁU Jakub Walicki jest doktorem filozofii z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, pisarzem i pasjonatem kina.

    2h 59m
  3. "Player One" (2018) i przygoda w wirtualnej rzeczywistości [ft. dr Jacek Sobota]

    11/11/2025

    "Player One" (2018) i przygoda w wirtualnej rzeczywistości [ft. dr Jacek Sobota]

    👉 Wsparcie podcastu: https://buycoffee.to/przemyslane-kadry 👉 Nasze książki: https://przemyslanekadry.pl/ksiazki/ Co właściwie widzimy, gdy zakładamy gogle VR? Czy wirtualna rzeczywistość to niewinna zabawa, czy raczej ucieczka przed światem, który przestaje nas satysfakcjonować? Czy gry przejmą rolę rzeczywistości, skoro coraz trudniej odróżnić jedno od drugiego? W jaki sposób "Player One" Stevena Spielberga nawiązuje do kina nowej przygody i czy można potraktować go jak film marksistowski? Na czym polega ryzyko zagubienia się w plątaninie pięter symulacji? I czy istnieje szansa, że wirtualne światy pozwolą nam zbudować prawdziwą utopię? Rozmowa Jakuba Walickiego z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku z dr. Jackiem Sobotą z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie o filmie "Player One" Stevena Spielberga, o granicach realności i o tym, czy przypadkiem nie żyjemy już w symulacji. O FILMIE „Player One” (2018), w reżyserii Stevena Spielberga, to widowiskowa opowieść osadzona w niedalekiej przyszłości, gdzie większość ludzkości ucieka do wirtualnego świata OASIS. Film śledzi losy Wade’a Wattsa, nastolatka próbującego wygrać globalną grę zaprojektowaną przez ekscentrycznego twórcę systemu, Jamesa Hallidaya. Nagrodą jest nie tylko majątek, lecz także pełna kontrola nad OASIS, co zamienia poszukiwanie trzech ukrytych kluczy w starcie między wolnością a korporacyjną dominacją. Historia ukazuje pokolenie wychowane na grach, popkulturze i eskapizmie, jednocześnie zadając pytania o to, czy cyfrowe światy dają szansę na spełnienie, czy raczej odbierają nam kontakt z rzeczywistością. Na poziomie formalnym film łączy klasyczną przygodową narrację z intensywną, komputerowo generowaną estetyką. Spielberg nawiązuje do kina nowej przygody, tworząc dynamiczne, pełne energii widowisko, które jednocześnie składa hołd kulturze lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. „Player One” wykorzystuje możliwości współczesnej technologii, aby pokazać nie tylko wirtualne światy, lecz także kontrast między fantazją a realnością. Film jest refleksją nad naturą współczesnych pragnień, iluzją wolności w świecie cyfrowym oraz niebezpieczeństwem zatracenia się w symulacji. „Player One” pozostaje atrakcyjny zarówno jako efektowne kino przygodowe, jak i opowieść o granicach ucieczki, odpowiedzialności i poszukiwaniu autentyczności. GOŚĆ Jacek Sobota to doktor filozofii z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pisarz (autor powieści i opowiadań), badacz fantastyki i kultury masowej. TWÓRCA KANAŁU Jakub Walicki jest doktorem filozofii z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, pisarzem i pasjonatem kina.

    2h 42m
  4. Mitologia westernu i sieci społeczne w "Rio Bravo" (1959) [ft. dr Jacek Sobota]

    02/07/2025

    Mitologia westernu i sieci społeczne w "Rio Bravo" (1959) [ft. dr Jacek Sobota]

    Na czym polega mitologia westernu? Dlaczego western posiada wiele wspólnego z grecką tragedią? Czy lojalność może zastąpić prawo, a przyjaźń - instytucję? W jakim sensie opowieść o mężczyznach z bronią staje się opowieścią o wspólnocie, odpowiedzialności i samopoznaniu?  Rozmowa z dr. Jackiem Sobotą z Uniwerstetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. O FILMIE "Rio Bravo" (1959) to klasyczny western w reżyserii Howarda Hawksa, uważany za jeden z najważniejszych filmów gatunku. Akcja toczy się w małym miasteczku na Dzikim Zachodzie, gdzie szeryf John T. Chance (grany przez Johna Wayne’a) aresztuje przestępcę i musi go chronić do przyjazdu federalnych agentów. W obliczu oblężenia przez bandytów, szeryfowi pomagają tylko pijany zastępca (Dean Martin), kaleki staruszek (Walter Brennan) oraz młody rewolwerowiec (Ricky Nelson). Film łączy akcję, napięcie i humor, a także prezentuje motyw honoru, odwagi i lojalności. Zrealizowany w odpowiedzi na antywestern "W samo południe", "Rio Bravo" promuje wartości wspólnoty i moralnej siły, krytykując bierność wobec zagrożenia. Charakterystyczne są: sceny strzelanin, klasyczna muzyka westernowa, zdjęcia na tle pustynnego krajobrazu i symboliczny konflikt dobra ze złem. Film uznawany jest za arcydzieło kina amerykańskiego, często wymieniany wśród najlepszych westernów wszech czasów i inspiracja dla wielu późniejszych twórców, w tym Quentina Tarantino. GOŚĆ Jacek Sobota to doktor filozofii z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pisarz (autor powieści i opowiadań), badacz fantastyki i kultury masowej. TWÓRCA KANAŁU Jakub Walicki jest doktorem filozofii z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, pisarzem i pasjonatem kina.

    1hr 49min
  5. Sny i opowieści w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" (1965) [ft. dr Jacek Sobota]

    20/04/2025

    Sny i opowieści w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" (1965) [ft. dr Jacek Sobota]

    Gdy ok. 10 lat temu mieszkałem we Wrocławiu przy Placu Grunwaldzkim, kilka razy w tygodniu wychodziłem pobiegać na Pergolę. Gdy skręcałem tam z ulicy i zbliżałem się w stronę fontanny, moim oczom zawsze ukazywała się oświetlona słońcem tablica z odciśniętym w brązie nazwiskiem: Wojciech Jerzy Has.  Nie znałem wówczas żadnych jego filmów, niespecjalnie interesowałem się kinem i nigdy się przy niej nie zatrzymałem - zawsze mijałem ją w biegu. Gdybym jednak teraz zechciał poczuć się jak kapitan Gwardii Walońskiej Alfons van Worden, mógłbym sobie wyobrazić, że był to zapowiadający przyszłość znak. Z inicjatywy Jacka Soboty nagraliśmy bowiem długą rozmowę na temat dzieła, które zajmuje wyjątkowe miejsce nie tylko w ramach polskiej kinematografii, lecz kultury w ogóle: "Rękopisu znalezionego w Saragossie" z 1965 roku. Okazja jest szczególna, bo rok 2025 został w Polsce ogłoszony rokiem Wojciecha Jerzego Hasa. Tym bardziej cieszę się, że wspólnie z Jackiem mogliśmy dołożyć swoją cegiełkę do celebrowania twórczości tego wybitnego reżysera. FILM "Rękopis znaleziony w Saragossie" to kultowy film w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa, oparty na powieści Jana Potockiego. Akcja Rękopisu znalezionego w Saragossie toczy się w XVIII wieku i przedstawia przygody kapitana Alfonsego van Wordena, który wędruje przez góry Andaluzji. Film słynie z misternie skonstruowanej narracji szkatułkowej, gdzie opowieści przeplatają się i tworzą wielowarstwową strukturę. W Rękopisie znalezionym w Saragossie znajdziemy elementy grozy, romansu, filozofii i absurdu, a także liczne odniesienia do kabały, alchemii i snu. To dzieło wizualnie urzekające, pełne symboli i surrealistycznych obrazów. Film uznawany jest za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii i zachwyca kolejne pokolenia widzów swoją tajemniczością i głębią. GOŚĆ Jacek Sobota to doktor filozofii z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pisarz (autor powieści i opowiadań), badacz fantastyki i kultury masowej. TWÓRCA KANAŁU Jakub Walicki jest doktorem filozofii z Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, pisarzem, copywriterem i pasjonatem kina.

    2h 5m

About

Rozmowy o filmach i filozofii. Więcej informacji: https://przemyslanekadry.pl/