Verdwenen Toko's De Podcast

KUDO MEDIA

Stadjers, weet jij nog waar je vroeger je nachtelijke pizza haalde? Welke cafetaria de vetste mayo van het Noorden uitvond? Of waar je je eerste schoolfeest aan de tap stond? In Verdwenen Toko's duiken Floris en Niels elke aflevering in een Groningse horeca-, winkel- of uitgaansplek die er niet meer is. Cafetaria Brander, pizzeria Bienvenue, de Enzo, de Bijenkorf, Peek & Kloppenburg, de Veemarkt — met archieffoto's, anekdotes en (waar het past) een glaasje jenever. Heb jij een verhaal of foto? DM ons → @verdwenen.tokos.groningen 🎙️ Door Niels Rutjes en Kudo Media in Stad.

  1. 2d ago

    #21 De Poffertjeskraam van Trijnko Nijboer: 50 jaar Grote Markt, nu in de opslag 🥞

    Vijftig jaar dezelfde plek, en dan sta je opeens in het pakhuis. 🥞 In aflevering 21 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Trijnko Nijboer aan: de poffertjeskoning van de Grote Markt. Vanaf 1974 stond zijn salon daar, eerst tegenover de Drie Gezusters en later bij de Amro-bank, en sinds de herinrichting van de Grote Markt staat hij er niet meer. Geen afscheid, geen gemeente op de laatste dag, wel een procedure die nog altijd loopt. Een gesprek over vakmanschap, boekweit en hoe je vijftig jaar op een plek kunt staan en er dan toch uit verdwijnt. In deze aflevering: De advertentie uit het Dagblad van het Noorden van 22 mei 1974, in oud-Hollandse taal: "Gearriveerd in Groningen." De tekst had hij geleend van een Groninger kraam die meer dan honderd jaar naast de Korenbeurs stond.Hoe een jongen die op een binnenvaartschip opgroeide via een advertentie in vakblad De Kermisgids bij poffertjesbakker De Haan op het eilandje aan de Vismarkt belandde — en dat het net zo goed de oliebollen hadden kunnen worden.De Grote Markt in de jaren zeventig: de markt was net naar de Westerhaven verhuisd, de binnenstad liep dood, en de gemeente vroeg hem om een oppepper. Zijn terras was het eerste echte terras op de Markt, want de Drie Gezusters mocht er toen nog geen bier schenken.De Duitse gouden jaren: op zaterdag zestig procent Duitse gasten, busmaatschappijen uit Bremen en Hamburg die bonnen uitdeelden, en klanten die hun fles jenever al gratis kregen voordat ze op de boot stonden.De schilderingen op de kraam, gemaakt door Coos Huizinga en Olga — precies hetzelfde duo dat de engeltjes op het plafond van de Blauwe Engel schilderde.Het vak zelf: echte poffertjes zijn negentig procent boekweit, het beslag moet rijzen, de pan is 180 graden, er passen er 200 in, en je hebt drie vorken nodig — één om te draaien, één om te strepen en één om op te steken. Wie met een trechtertje werkt, is volgens Trijnko gewoon een koekenbakker.De klassenscheiding die er echt was: poffertjes voor de gegoede burgerij, oliebollen voor het gewone volk. En zijn eigen wet: je komt drie keer in je leven in een poffertjeskraam — als kind, als ouder en als grootouder. Sla je de eerste over, dan komen de andere twee ook niet.Het einde: geen plek meer bij de herinrichting, een aangeboden verkoopwagentje van drie meter met papieren schaaltjes, elke avond afbreken, en een ambtenaar die de kleur zou bepalen. Op zijn laatste weekend kwam er niemand van de gemeente langs, wél honderden vaste klanten met kaartjes.Waar het nu staat: de rechter vond de gang van zaken niet correct en de gemeente moest weer met hem om tafel. De gemeente ging in hoger beroep. Drie jaar zonder inkomen, en de kraam staat opgeslagen in het pakhuis — inclusief de allereerste aluminium terrasstoelen. In twaalf uur weer op te bouwen.Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Kwam jij vroeger bij de poffertjeskraam op de Grote Markt, en zat je dan liever in zo'n box achterin of juist voor het raam? Heb je er misschien je bruiloft gevierd of een kinderpartijtje gehad? En de grote vraag: zou jij de kraam terug willen zien op de Grote Markt? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠ Speciale dank aan Frank voor het beschikbaar stellen van een aantal prachtige beelden in deze aflevering!📸 Fotocredits: Frank Straatemeier, Groninger Archieven

    #21 De Poffertjeskraam van Trijnko Nijboer: 50 jaar Grote Markt, nu in de opslag 🥞
  2. Sep 18

    #20 De V&D Schoolcampus: waar je agenda je subcultuur bepaalde 📓✏️

    In aflevering 20 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Marlot Akkermans aan: geschiedenisdocent aan de pabo van de Hanze en host van de podcast Groningse Geschiedenis. Zij had zelf een wens voor een toko, en die zit niet aan een straat maar op een zolder: de Schoolcampus van de V&D aan de Grote Markt. Elk jaar eind augustus werd daar de belangrijkste beslissing van je schooljaar genomen: Welke agenda word jij? In deze aflevering: Waarom de Schoolcampus geen gewone afdeling was: hij werd elk jaar speciaal ingericht, helemaal boven met de roltrap en dan linksachter. Zwarte muren, kale buizen aan het plafond, industrieel en stiekem best stoer.De agendaoorlog: Hitkrant, Fancy, Tina, Fokke en Sukke, Dirkjan, de Stripagenda, en de O'Neill vol surffoto's waar Niels spijt van kreeg omdat er veel te weinig in te lezen viel. Want het ging niet om je planning, het ging om vermaak tijdens de les.Waarom die keuze pure identiteitspolitiek was, zeker in klas 1 als je nog niemand kent en dus blind moet kiezen. Je koos in één klap je subcultuur voor het hele jaar.Twee totaal tegenovergestelde jeugdherinneringen: Marlot kaftte haar boeken in doorzichtig cellofaan met zelf-toegevoegde confetti, Niels deed donkerblauw kaftpapier en klaar. En dan had je natuurlijk de echt coole kinderen die helemaal niet kaftten.Toevallige ontdekking aan tafel: ze zaten op dezelfde school, met zeven jaar ertussen. Inclusief dezelfde aardrijkskundedocent, die bij haar nog met een natte spons gooide en bij hem was overgestapt op een hamertje.Het cijfer dat de V&D altijd geheim hield: pas na het faillissement in 2015 werd duidelijk dat de Schoolcampus zo'n 18 tot 20 miljoen euro per jaar opleverde, met de helft van de hele markt in schoolspullen en 50 procent marge op tassen en agenda's.De verhuizing naar dat losse V&D-pand bij de Rode Weeshuisstraat (later de Aldi) — groter, maar volgens Marlot een stuk minder knus.En de serieuze noot: een lijstje met een Bosatlas, grafische rekenmachine, papieren woordenboeken, een stevige rugzak en soms een e-bike. Voor lang niet elk gezin is dat vanzelfsprekend, en kinderen zijn keihard over wie met welke tas aankomt.Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Welke agenda kocht jij op de Schoolcampus, en heb je 'm misschien nog? Ben jij ook naar dat tweede pand bij de Rode Weeshuisstraat geweest? En het belangrijkste: heeft iemand nog een foto van die zwarte zolder in de V&D, of van je eigen kaftwerk? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #20 De V&D Schoolcampus: waar je agenda je subcultuur bepaalde 📓✏️
  3. Sep 11

    #19 EMG: van Olie naar Graan naar Cultuur

    Een uitgeblazen kaarsje dat weer opflakkert, vijf uur smeult en dan de hele bar in de fik zet. Velen denken dat de brand het einde van EMG betekende, maar het had een andere reden. In aflevering 19 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Chris aan: de eerste gekozen nachtburgemeester van Groningen en de man achter EM2. We hebben het over zijn vorige plek, de EMG aan het Eemskanaal. Een imposant bakstenen complex met die grijze silo dat nu al tien jaar staat te verpieteren. Van sojabonen uit China tot spooktochten in de kelder en een festival met Jett Rebel die doorspeelt na stroomuitval: dit gebouw heeft meer meegemaakt dan de meeste Stadjers weten. In deze aflevering: Wat EMG eigenlijk betekentDe voorgeschiedenis: het pand werd in 1909 gebouwd voor de Noord-Nederlandse OliefabriekHoe de EMG hier in 1933 belanddeHet moment dat Chris verliefd werd: lopend over de Berlagebrug met de ziel onder de armWat er daarna gebeurde: de graansilo's afgezaagd op 2,5 meter zodat de Silozaal bruikbaar werd, een machinekamer waar alles nog gewoon aanging als je op de knop drukte, en een enorme kelder.Kadepop in 2014 en 2015, inclusief het moment waarop de stroom uitviel terwijl Jett Rebel speeldeDe grote misvatting rechtgezet: nee, de brand was níét het einde van de EMGWat het écht deed stoppen en waarom het pand nu alweer tien jaar leegstaatDe wedergeboorte als EM2 op het Suikerterrein Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Ben jij ooit op Kadepop of een spooktocht in die kelder geweest, of heb je die lampjes bovenin de silo 's nachts zien branden? Heb je nog foto's van binnen? En voor de liefhebbers: heeft iemand nog een paar flesjes Kornuit thuis liggen? Dan komen we langs. Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #19 EMG: van Olie naar Graan naar Cultuur
  4. Sep 4

    #18 Nas en Mazzel: De Leukste Bazaar van het Noorden

    Een Beverwijkse Bazaar aan het Damsterdiep, in een oude Praxis. Wat kon er misgaan? In aflevering 18 van Verdwenen Toko's de Podcast verlaten Niels en Floris voor het eerst de binnenstad en koersen ze naar het oosten, naar een knalgele hal halverwege het Damsterdiep. Daar opende in 2004 Nas en Mazzel: een overdekte bazaar met 54 piepkleine winkeltjes, eethuisjes en een kringloopwinkel, bedoeld om mensen vanuit een uitkering aan het ondernemen te krijgen. Vijf jaar later was het voorbij, en het pand is inmiddels zelfs helemaal gesloopt. In deze aflevering: De herkomst van de naam Nas en Mazzel.De voorgeschiedenis van het pand, dat begon als Praxis.Het idee erachter, bedacht door een indrukwekkende stapel partijen: de woningbouwvereniging, de sociale dienst, de Hanzehogeschool en het Noorderpoort.De vliegende start: 5.000 bezoekers op de eerste dag, parkeerterrein helemaal vol.Waarom het toch misging.De kop die alles zei: in mei 2006 schreef het Dagblad van het Noorden bij het tweejarig bestaan "Verjaardagsfeestje in een spookhuis."Het einde was allesbehalve stil: ruzies, beschuldigingsbrieven, een voormalig marktmeester die expres het brandalarm zou hebben laten afgaan, een bekraste auto, en een pikante aantijging over een vaste bezoekster.De nasleep: in 2009 nam Kringloopwinkel Goud Goed het hele pand over. Pas in november 2025 verhuisde de kringloop naar het oude Century-pand aan de Paterswoldseweg. Nu komt op die plek de nieuwe wijk Stadshavens.Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Ben jij ooit gaan snuffelen bij Nas en Mazzel, en heb je er nog iets gekocht dat je nu nog hebt? Had jij er misschien zelf een winkeltje, of heb je je haar laten knippen bij die barbier die maar bleef zitten? En heeft iemand nog foto's van de binnenkant met al die rolluiken? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #18 Nas en Mazzel: De Leukste Bazaar van het Noorden
  5. Aug 28

    #17 Het F1 Hotel: een mislukking waar je voor 55 gulden sliep

    In aflevering 17 van Verdwenen Toko's de Podcast rijden Niels en Floris naar de Helsinkistraat, waar Groningen in 1994 zijn eigen Formule 1 Hotel kreeg. Geen autosport, wél een Franse blokkendoos van prefab containers waar je zo goedkoop mogelijk je ogen dichtdeed. Het hield het welgeteld drie jaar vol als hotel - en daarna nog bijna dertig jaar als iets heel anders. In deze aflevering: Hoe de Franse hotelreus Accor in 1984 de formule bedacht: efficiëntie, standaardisatie en snelheid, vernoemd naar de pitstop. Je betaalt bijna niks en je krijgt dan ook echt bijna niks.Het merkrechtmysterie: de Formule 1-organisatie is berucht om hoe fel ze hun merk beschermen, maar hier hing gewoon een zwart-wit geblokte finishvlag boven de deur.De bouwmethode: elke kamer was letterlijk één container, in een Franse fabriek gemaakt en hier op elkaar gestapeld. Het hotel in Groningen zag er exact hetzelfde uit als dat in Nice.Wat je kreeg voor je geld: een tweepersoonsbed met een hoogslaper erboven, geen eigen douche of wc, één badkamer per zes kamers, een zelfreinigend toilet van polyester en inchecken bij zleen automaat.Floris' eigen trauma: één nacht in een Formule 1 ergens bij de Belgische grens als tourmanager van Kraantje Pappie.Het grote probleem: de locatie. Geen vrachtwagenchauffeur die er langskwam, geen congresganger die er wilde zijn.De ironische tweede levensfase: de nieuwe eigenaar benadrukte in de krant dat er in geen geval een asielzoekerscentrum in zou komen. Maar wat dan wel?Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Heb jij ooit in het Formule 1 Hotel aan de Helsinkistraat geslapen, en hoe erg was het echt? Werkte je er misschien, of weet je wie er nu eigenaar van is? En het belangrijkste: heb jij een goed plan voor 62 lege containerkamers? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #17 Het F1 Hotel: een mislukking waar je voor 55 gulden sliep
  6. Aug 21

    #16 Het Groninger Skigebied: De Grootste Kroeg van Europa

    Een lichtbak met ski's boven de Grote Markt, en daarachter een doolhof waar je nooit meer uit kwam. 🎿🍺 In aflevering 16 van Verdwenen Toko's de Podcast schuift Jeff weer aan: 30 jaar Groningse horeca en oud-bedrijfsleider van het Drie Gezusters nachtleven. Vorige keer nam hij ons mee naar de Blauwe Engel, nu naar zijn eigen favoriete verdwenen toko: het Groninger Skigebied, de feestkroegen boven in de Drie die samen de grootste kroeg van Europa vormden. Trek een biertje open, want dit is een rondleiding door een labyrint dat er niet meer is. In deze aflevering: De complete tour langs alle bars waaronder de Skihut, de Blokhut, de Sportbar, de Scottish Lady, en natuurlijk de Draaibar, die gewoon op een verstevigd plat dak is neergezet.De bouwkundige waanzin: 18 biertanks van 1.000 liter in het pand grenzend aan de Gelkingestraat, waardoor het complete gebouw uit het lood raakte. En scheuren in de muur bij de Coyote Bar waar je 's avonds gewoon de sterrenhemel doorheen zag.Drie draaibars boven elkaar (Grotta d'Italia, Davos en Val d'Isère) met een dj in een skilift die continu op en neer ging.Het grote mysterie eindelijk ontrafeld: de ballen van Bart. Gehaktbal én biertje voor één euro, en niet achter de Draaibar zoals Niels dacht, maar op de vergeten Skizolder.Mysterie nummer twee: de legendarische IJsbar. Een echte vriescel in de oude Val d'Isère, met zilveren Heineken-jas, bontmuts en een barkruk van ijs. Maximaal een half uur naar binnen, en het personeel wisselde elk half uur af om weer op te warmen.Het telkantoor: alles ging cash, mensen hadden fulltime als baan géld tellen, in een zwaarbeveiligde ruimte. Plus Sjoerd Kooistra die langskwam in een gepantserde BMW met chauffeur voorop, nadat het personeel de muren had gesausd en tapijt had vervangen. En dan kwam hij vaak alsnog niet.De cijfers en de gekte: bijna 4.000 man op een zaterdagavond, 43.000 liter bier tijdens Koningsdag, en de vrijdagmiddagen waarop Jeff het pand moest afstruinen naar vergeten schooltassen en broodtrommels.Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Ben jij ooit verdwaald in het Skigebied en bij de toiletten in de keuken beland? Heb je de ballen van Bart gegeten, of nog een foto van jezelf in die zilveren jas in de IJsbar? En weet iemand nog wat er precies met die grote lichtbak met de skietjes is gebeurd? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #16 Het Groninger Skigebied: De Grootste Kroeg van Europa
  7. Aug 14

    #15 Talamini: 68 Jaar Italiaans IJs op de Grote Markt 🍦

    Kneiter warm? Dan wil je naar Talamini. Alleen: die bestaat niet meer. 🍦🇮🇹 In aflevering 15 van Verdwenen Toko's de Podcast duiken Niels en Floris in de zoete, Italiaanse geschiedenis van ijssalon Talamini aan de Grote Markt: die rode luifel waar elke Stadjer wel eens een hoorntje heeft gehaald. Bijna zeventig jaar lang was dit hét adres voor echt ambachtelijk Italiaans ijs in Stad, tot het in 2022 alsnog stilletjes de deuren sloot. In deze aflevering: - Hoe Antonio Talamini als klein jongetje in de jaren dertig met zijn ouders uit een dorpje bij de Dolomieten naar Nederland kwam. - De Hollandse ijsmakers die die Italianen met hun driewielige karretjes maar niks vonden en serieuze pogingen deden om ze het land uit te werken. - Espresso in Groningen in de jaren zestig. - Overwinteren in Italië en elk voorjaar terugkomen met een paar nieuwe dorpsgenoten als ober of ijsschepper. - De familiedynamiek: neef Fiorin die in 1959 kwam helpen, zijn eigen zaak begon, in 1991 Talamini overnam, en er in 2016 alsnog uit werd gezet door de Talamini's. - De terugkeer van Bernardo Talamini junior in 2017, en het definitieve einde in mei 2022 na 68 jaar. - De belangrijkste voetnoot: het pand werd verkocht onder één voorwaarde die tot 2032 blijft bestaan. Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Haalde jij vroeger je torentje bij Talamini of bij Fiorin, en wat was jouw vaste smaak? Heb je nog foto's van die rode luifel of van het interieur? En weet iemand nog waarom er precies tot 2032 geen ijssalon in dat pand mag zitten? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #15 Talamini: 68 Jaar Italiaans IJs op de Grote Markt 🍦
  8. Aug 7

    #14 De Faun: Restaurant, Soldatenkantine, Lasergame en Kledingzaak

    Van levensverzekering tot lasergame — dit ene pand aan het Zuiderdiep heeft werkelijk álles gezien. In aflevering 14 van Verdwenen Toko's de Podcast reizen Niels en Floris terug naar de jaren dertig, naar het imposante gebouw De Faun aan de hoek van de Herestraat: vernoemd naar de gebeeldhouwde mythologische bokmensen op de gevel, gebouwd in 1935 voor levensverzekeringsmaatschappij De Utrecht, en inmiddels vele bestemmingen verder. Bijna een eeuw horeca, oorlog, discotheken en fietsenstallingen in één pand — pak een biertje, er is veel te vertellen. In deze aflevering: Het café-restaurant De Faun met bovenzaal voor bruiloften, een terrasje aan de Herestraat en een grote fietsenstalling in de kelder voor het kantoorpersoneel.Het grote oorlogsverhaal: de Duitsers maakten er een Wehrmacht-kantine van, en toen er 500 kippen werden aangevoerd voor kippenragout gooiden de Groningse koks ze uit pure wraak mét ingewanden en al in de pan.De eindeloze reeks gedaanteverwisselingen: café-restaurant, de Londoner Pub met Churchill's Club in de kelder, discotheek Subway, een arbeidsbureau (voorloper van het UWV), een lasergamehal, en tegenwoordig een H&M.Het grote drama: hoe een Amsterdamse investeringsmaatschappij in 1990 de horeca er doelbewust uitwerkte door de huur zó ver op te schroeven dat niemand het meer kon betalen.Een illegale rave in de lege kelder in 1999 — en hoe de politie er pas achter kwam toen vier schoonmakers op heterdaad werden betrapt bij het opruimen van klapstoeltjes en tien pakken Appelsientje.De gure kelder die nu voor zo'n € 50.000 per jaar te huur staat, en de hamvraag: wie durft daar een nieuwe Subsonic te beginnen? Daarnaast hebben we een hoop vragen aan júllie. Heb jij nog gedanst in discotheek Subway of Churchill's Club, of een biertje gedronken bij de Londoner Pub? Was je erbij op die illegale rave in '99? En het allerbelangrijkste: heb je nog foto's van de binnenkant van De Faun in welke gedaante dan ook? Deel het met ons! Stuur een DM op Instagram ⁠⁠VerdwenenTokos⁠ Geproduceerd door ⁠⁠Kudo Media⁠

    #14 De Faun: Restaurant, Soldatenkantine, Lasergame en Kledingzaak

About

Stadjers, weet jij nog waar je vroeger je nachtelijke pizza haalde? Welke cafetaria de vetste mayo van het Noorden uitvond? Of waar je je eerste schoolfeest aan de tap stond? In Verdwenen Toko's duiken Floris en Niels elke aflevering in een Groningse horeca-, winkel- of uitgaansplek die er niet meer is. Cafetaria Brander, pizzeria Bienvenue, de Enzo, de Bijenkorf, Peek & Kloppenburg, de Veemarkt — met archieffoto's, anekdotes en (waar het past) een glaasje jenever. Heb jij een verhaal of foto? DM ons → @verdwenen.tokos.groningen 🎙️ Door Niels Rutjes en Kudo Media in Stad.