ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer
  • 5.0 (1)
  • NEWS
  • UPDATED DAILY

នៅរៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ​ចន្ទ ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ យើង​នឹង​លើកយក​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​​ៗ ដែល​កើតមាន​​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាមេរិក ដើមបូព៌ា អាស៊ី អឺរ៉ុប​​ និង​​អាហ្វ្រិក ​មក​ធ្វើការ​​បកស្រាយ ​ពន្យល់​បំភ្លឺ ​និង​​វិភាគ ​ជូន​​លោក​​អ្នក​ស្តាប់។

  1. 2D AGO

    ហេតុអ្វីអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម សម្រេចចិត្តចាកចេញពីអង្គការ​ក្រុមប្រទេសផលិត​ប្រេង OPEP-OPEC?

    កាលពីសប្តាហ៍​កន្លងទៅ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមដែលជាប្រទេសផលិត​ប្រេងមួយ​ដ៏សំខាន់ បាន​បង្ក​ឲ្យ​មានការផ្ញាក់​ផ្អើល តាម​រយៈការប្រកាស​ចាកចេញពី​អង្គការក្រុមប្រទេសផលិតប្រេង ហៅកាត់ថា OPEP និង OPEP+។ តើមានមូលហេតុអ្វី​ នៅពីក្រោយ​ការសម្រេចចិត្តនេះ? យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្មអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានអះអាងនៅ​​ថ្ងៃចន្ទ​ទី​៤ឧសភា ថាការចាកចេញរបស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាការសម្រេចចិត្ត​ដើម្បី​ប្រយោជន៍ជាតិ មិនមែនដើម្បីប្រឆាំង ឬជំទាស់នឹងប្រទេសសមាជិក​ផ្សេងទៀតណាមួយឡើយ​។ នៅក្នុងបរិបទនៃវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈពិភពលោក បង្កឡើងដោយសារតែសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិម​បូព៌ា ស្រាប់តែអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានធ្វើរឿងគួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដោយ​បានប្រកាសចាកចេញពី អង្គការ​ក្រុមប្រទេសផលិត​ប្រេង ហៅកាតថា OPEP ឬ OPEC។ ចាប់ពីថ្ងៃទី​១ឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម លែងជាសមាជិក​របស់OPEP ទៀតហើយ។ ការចាកចេញនេះ​ បានបង្ក​ឲ្យ​មានការចោទសួរជាច្រើន ទាក់ទិននឹងមូលហេតុ។ គួរកត់សំគាល់ថា ជាច្រើនខែមកហើយ ដែល​​គេដឹងថា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម មានបញ្ហាថ្នាំងថ្នាក់ចិត្តជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប្រទេសផលិត​ប្រេងដ៏ធំបំផុតនៅតំបន់នេះ​។ ផ្អែកតាមការសង្ស័យខ្លះ​ បញ្ហារកាំរកូសរវាងប្រទេសអារ៉ាប់ផលិត​ប្រេងទាំង២នេះ​ គឺ​​អាច​មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងសង្គ្រាមនៅ​​យេម៉ែន និងសង្គ្រាមនៅ​ស៊ូដង់​ផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្ងៃចន្ទទី​៤ឧសភា លោករដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម​និងជាអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនជាតិ​ប្រេងកាតអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បានចេញមុខអះអាងថា ការចាកចេញពី​OPEP របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាការសម្រេចចិត្ត​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ផលប្រយោជន៍ជាតិទាំងស្រុង។ ពោលគឺវាមិនមែនជា​ការចាកចេញ ដើម្បីបញ្ជាក់ការជំទាស់ ​ឬប្រឆាំងទៅនឹងប្រទេសណាមួយឡើយ​។ មន្ត្រីអេមីរ៉ាតរូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម មានបំណង​ពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្រ កម្មវត្ថុយូរអង្វែង ​ដើម្បី​ពង្រីកសក្តានុពល​សេដ្ឋកិច្ច​និងឧស្សាហកម្ម​ ធ្វើឲ្យ​ខ្លួនអាចមានភាពធន់រឹងមាំល្អ។ ដូច្នេះ ការចាកចេញពីOPEP នឹងបើក​ផ្លូវ​ឲ្យ​អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម លែងជាប់ចំណងកាតព្វកិច្ច ហើយ​មានសមត្ថភាពអភិវឌ្ឍន៍ ​ទៅតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន​ដោយ​ឯករាជ្យ​​។ សូមរំលឹកថា អង្គការ​ក្រុមប្រទេសផលិត​ប្រេង OPEP ដែលបច្ចុប្បន្ននៅសល់សមាជិកត្រឹម​១២ប្រទេសត្រូវបាន​បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ​១៩៦០។ នៅឆ្នាំ​២០១៦ OPEP បាន​សហការ​បង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយ​ប្រទេសផលិត​ប្រេង១០ទៀត ​មានឈ្មោះថា OPEP+។ កម្មវត្ថុរបស់ OPEP និង OPEP+ គឺដើម្បីស្វែងរកការស្រុះស្រួលគ្នា កំណត់​បរិមាណផលិតប្រេងឆៅ ដើម្បីទប់ស្តុកកុំឲ្យចាល់ ហើយអាចទប់តម្លៃប្រេងកុំ​ឲ្យ​ធ្លាក់ចុះថោក​​​។ ចូលជាសមាជិក OPEP នៅឆ្នាំ​១៩៦៧ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាប្រទេស​ផលិត​ប្រេងបរិមាណច្រើន​ជាងគេលំដាប់ទី​៤។ ជាងនេះទៀត ប្រទេសនេះនៅមានសល់​សក្តានុពល​ផលិតច្រើនទៀត​​​។ ការចាកចេញពី ​OPEP របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ត្រូវបាន​អ្នកជំនាញសំឡឹងឃើញថា វាបង្កឲ្យ​មាន​ការរំជើបរំជួលយ៉ាង​​ខ្លាំងដល់អង្គការនេះ ខ្លាំងលើស​កាលពីពេលដែល​​ប្រទេសកាតា និង​អង់ហ្គោឡា​បាន​​ចាកចេញ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ពេល​សង្គ្រាម​នៅអ៊ីរ៉ង់​បាន​ផ្ទុះឡើងនៅចុងខែកុម្ភៈ​ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ជាប្រទេសដែល​បានរងគ្រោះច្រើនជាងគេ​ ដោយ​គ្រាប់មីស៊ីល​និង​ដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់​។ អ្នកជំនាញ​បានលើកឡើងថា​ អេមីរ៉ាត់អារ៉ាប់រួម ចង់​បំរាស់ខ្លួនចេញពីកាតព្វកិច្ចគោរពកូតា របស់OPEP នៅពេលចប់សង្គ្រាមនេះ​ ដើម្បីអាចផលិតប្រេង​​ឲ្យ​បានច្រើនបំផុត។ កូតាបច្ចុប្បន្ន​តម្រូវឲ្យ​ប្រទេសនេះ​ផលិត​ប្រេងមួយ​ថ្ងៃ មិន​ឲ្យ​លើស​​៣,៥លានធុងបារីល។ តែប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុនជាតិ​ប្រេងកាតអេមីរ៉ាត ហៅកាត់ថា Adnoc បានចំណាយ​ប្រាក់វិនិយោគយ៉ាងច្រើនសន្ធឹក ដើម្បី​​សម្រេច​​​កម្មវត្ថុផលិត​​ឲ្យ​បានដល់ ៥លានធុងបារីល​ក្នុងមួយថ្ងៃ​ នៅរវាងឆ្នាំ​២០២៧​​។ ទំហំផលិត​ច្រើនសន្ធឹកនេះ នឹងផ្តល់ចំណូល​ជាតិ​ឲ្យ​បានកាន់តៃច្រើន​ ។ ប្រាក់ចំណូលនេះ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនឹងយកទៅចំណាយ​វិនិយោគ ពង្រីក​សក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច​លើវិស័យផ្សេងទៀតក្រៅពីប្រេងកាត ហើយជាពិសេសនោះ គឺយកទៅចំណាយ​លើវិស័យ​ឧស្សាហកម្មគ្រឿងសព្វាវុធ​ការពារសន្តិសុខ​។ យ៉ាងណាមិញ លោក Fayçal al-Bannaï អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មសព្វាវុធ EDGE Group បានលើកឡើងថា បរិបទសង្គ្រាម​នៅអ៊ីរ៉ង់បានជំរុញ​ឲ្យ​អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ត្រូវតែអាច​ការពារផ្លូវអាកាសដោយខ្ល

    4 min

  2. APR 23

    សង្រ្គាមនៅដើមបូព៌ា​ជា​មេរៀន​សម្រាប់​ប្រទេស​នៅឈូងសមុទ្រ​ដឹងថា គេ​មិនអាច​ពឹងផ្អែកតែលើ​ម

    រងគ្រោះ​ជិត​២ខែ ព្រោះតែ​សង្រ្គាមបាចសាច​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ ប្រទេស​មហាសេដ្ឋីប្រេង​នៅ​ឈូង​សមុទ្រ​ពែក្ស​ហេលហាល គ្មានសំឡេង គ្មានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ និងព្រួយបារម្ភ​កាន់តែខ្លាំងថា សន្តិសុខ​របស់​ពួកគេ​នឹង​ត្រូវ​ផាត់ចេញ គ្មានមុខ នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង ណាមួយ​រវាង​អាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់។ ទោះមិនបាន​ប្រលូកដោយផ្ទាល់ ឬប្រកាន់ជំហរឈរនៅខាងភាគីជម្លោះ​ណាមួយក្តី ប៉ុន្តែ ប្រទេស​នៅឈូងសមុទ្រពែក្ស មិនថា កូវ៉ែត អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អូម៉ង់ កាតា បាន​រងការខូចខាត​ធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះតែការវាយប្រហារ​សងសឹក​របស់អ៊ីរ៉ង់​ទៅលើ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក ដែលមាននៅក្នុង​ទឹកដីរបស់ពួកគេ។ បន្ថែមពីការលើការខូចខាត​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប្រទេស​នៅឈូងសមុទ្រ​ពែក្ស កំពុង​ប្រឈមនឹង​ការខាតបង់​សេដ្ឋកិច្ច ព្រោះថា កប៉ាល់​ដឹកប្រេង និងទំនិញជាច្រើនគ្រឿង​ត្រូវជាប់គាំង​ព្រោះតែ​អ៊ីរ៉ង់ និងអាមេរិក​បិទខ្ទប់​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស។ ជាមហាសេដ្ឋីប្រេង ប៉ុន្តែ គ្មានអំណាច​ គ្មានកម្លាំងយោធា ​ដើម្បីការពារខ្លួន​ពីគ្រាប់មីស៊ីល និងដ្រូន​របស់​អ៊ីរ៉ង់។ រឹតតែអាក្រក់ និង​សោកសង្រេងជាងនោះទៀត គឺ​ប្រទេស​អ្នកមាន​នៅ​ឈូងសមុទ្រ​ពែក្ស ទាំងនោះ​គ្មានសិទ្ធិ គ្មាន​សំឡេង គ្មានគេ​អញ្ជើញ​ឲ្យចូលរួម​នៅក្នុង​ការចរចា​ដើម្បីបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅដើមបូព៌ា។ នោះ​បើទោះបីជា​ពួកគេ​រងគ្រោះ បាត់បង់ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ព្រោះតែ​គ្រាប់មីស៊ីល និង​ដ្រូន នៅក្នុងការវាយប្រហារ​សងសឹក​របស់អ៊ីរ៉ង់​ទៅលើ​មូលដ្ឋានទ័ព​អាមេរិក។ គ្មានសិទ្ធិលើកដៃនិយាយ ប្រទេស​មហាសេដ្ឋីប្រេង​បារម្ភខ្លាចខ្លាំងបំផុត គឺ​រាល់​ការសម្រេចចិត្ត​នានានៅក្នុងការចរចាអ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិកធ្វើឡើង​ដោយ​គ្មាន​សួរសុំយោបល់ ឬ​គិតគូរ​ដល់​ផលប្រយោជន៍​របស់​ប្រទេសនៅឈូង​សមុទ្រ ដែលកំពុង​ជាប់គាំងទាំងសេដ្ឋកិច្ច និង​សន្តិសុខ ព្រោះតែ​សង្រ្គាម​អាមេរិក​វាយប្រហារ​លើអ៊ីរ៉ង់។ មាន​រឿងពីរ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុមប្រទេស​នៅឈូង​សមុទ្រ​ពែក្ស​នៅមិនស្រណុក នៅពេល​ឃើញលោកត្រាំ​ចង់​ចរចា​បិទបញ្ចប់សង្រ្គាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ ទី១ គេ​បារម្ភខ្លាចថា ការចរចា​របស់​អាមេរិក​ផ្តោតច្រើនតែទៅលើ​កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ​យោធា​របស់អ៊ីរ៉ង់ ហើយ​ភ្លេចមិនដាក់សម្ពាធលើអ៊ីរ៉ង់ ក្នុង​សំណុំរឿងសព្វាវុធ​មីស៊ីល​ដ្រូន។ រអិលខ្លួន​ក្នុង​សង្រ្គាម​វាយប្រហារសងសឹករបស់អ៊ីរ៉ង់ ព្រោះតែ​បាន​ផ្តល់ទីតាំងជាមូលដ្ឋានទ័ព​របស់អាមេរិក ក្រុមប្រទេស​ឈូងសមុទ្រ​ពែក្ស​បាន​រងការវាយប្រហារ​មីស៊ីល​របស់អ៊ីរ៉ង់ នៅក្នុង​សង្រ្គាម​ជាង​៦សប្តាហ៍។ ដូច្នេះ ពួកគេចាប់អារម្មណ៍ចង់​បានជាងគេ គឺ​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​ក្រុមប្រដាប់អាវុធនៅក្នុងតំបន់ដែល​គាំទ្រ​អ៊ីរ៉ង់ និងបញ្ហាមីស៊ីល ដូចជា ការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬ​រឹតបន្តឹង​កម្មវិធី​មីស៊ីល​របស់អ៊ីរ៉ង់ជាដើម។ ទី២ គេ​ខ្លាចថា អាមេរិក​របស់​លោកដូណាល់ ត្រាំ​នឹង​ចរចា សុខចិត្ត​យល់ព្រម​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​មានសិទ្ធិ​ចូល​ទៅ​គ្រប់គ្រង​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស ដើម្បីបញ្ចប់​សង្រ្គាម និងឈានទៅស្តារ​ឡើងវិញ ស្ថិរភាព​សេដ្ឋកិច្ច​សកល។ នៅត្រង់ចំណុចនេះ ប្រទេស​មហាសេដ្ឋីប្រេង ដូចជា​អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត កាតា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម បារ៉ែន អូម៉ង់​បារម្ភខ្លាច​ថា បើសិន​អ៊ីរ៉ង់បានសិទ្ធិគ្រប់គ្រង​ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស​ផ្តាច់មុខ នោះអ៊ីរ៉ង់​នឹង​រឹតតែបានដៃ ធ្វើផ្គរធ្វើភ្លៀង ដើម្បី​កម្រិត​បរិមាណ​ផលិតប្រេង​របស់​ប្រទេសដទៃ​ដែល​ជាគូប្រជែងរបស់អ៊ីរ៉ង់។ ប្រទេស​នៅក្នុង​ឈូងសមុទ្រ​ពែក្ស​រឹតតែ​បារម្ភខ្លាំងទៅទៀត នៅពេល​លឺលោកត្រាំ ពន្លយថា អាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់​អាច​ចាប់ដៃ​សហការគ្នា​គ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រអកមូហ្ស ដើម្បី​ត្រួតពិនិត្យ​ ទារថ្លៃពីកប៉ាល់​ដែលចេញចូល​ទៅក្នុង​ឈូងសមុទ្រពែក្ស។ បើសិន​សំដី​របស់​លោកត្រាំ​ក្លាយជារឿងពិត នោះ​វាមានន័យទៅ​ច្របាច់ក ដាក់សម្ពាធ​មួយជាន់ទៀតលើ​ក្រុមប្រទេស​មហាសេដ្ឋីប្រេង ដែល​ខាតបង់ ខូចខាត​ក្រាសក្រែលរួចទៅហើយ ព្រោះតែ​សង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់​រាលដាល​ឆាបឆេះទៅជា​សង្រ្គាមនៅដើមបូព៌ា។ សង្រ្គាមអ៊ីរ៉ង់​បញ្ឆេះ​ដោយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រុមប្រទេស​អារ៉ាប់​នៅឈូងសមុទ្រ​ពែក្ស​ភ្លឺភ្នែក ស្គាល់ច្បាស់​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ ទី១ គេមិនអាច​មើលស្រាលអ៊ីរ៉ង់។ ទី២ អាមេរិក​ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្ត ធ្លាប់ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀងយោធា និងសន្យា​ការធានា​ការពារ​សន្តិសុខ​ឲ្យ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អារ៉ា

    4 min

  3. APR 19

    សង្គ្រាម​​អ៊ីរ៉ង់៖ តើត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងដូចម្តេច?

    នៅថ្ងៃសុក្រទី ១៧​មេសា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ បាន​អះអាង​ថា​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​អាមេរិក-​អ៊ីរង់ ដែល​មាន​បូក​​កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ផង ជិត​កើត​ចេញ​ជា​រូប​រាង​ហើយ។ បើ​តាម​លោក​ត្រាំ ​អ៊ីរ៉ង់ បាន​យល់​ព្រម​ផ្ទេរ​ស្តុក​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ​ឱ្យ​អាមេរិកទៀត​ផង។​ តែ​ព័ត៌មាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ច្រាន​ចោល​ទាំង​ស្រុង។ ការ​ចម្រើន​ធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ពោលគឺ​ការ​អភិវឌ្ឍ​កម្ម​វិធី​នុយក្លេអ៊ែរ មាន​តម្លៃ​ដូច​ជា​បូរណភាពដែនដី​​មួយដែរ​សម្រាប់​អ៊ីរ៉ង់ និង​ជា​ប្រធានបទដែល​ធ្លាប់​ខ្ទាស់​កិច្ចចរចា​អស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ ​តើ​គេ​​អាច​មាន​ជម្រើស​អ្វី​ខ្លះ​ ក្នុង​​ដោះស្រាយ​បញ្ហាអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ដើម្បី​ឱ្យ​អ៊ីរ៉ង់អាច​ទទួល​យក​បាន​​? នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី ១៧​មេសា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក បានចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ច្រើន​ណាស់ ថា​ជិត​សម្រេច​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ហើយ។ ចំណុច​ខ្ទាស់​សំខាន់ៗ​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​រួច ជាពិសេស​ចំណុច​ទាក់ទង​នឹង​នុយក្លេអ៊ែរ ដែល​ជា​ស្នូល​នៃ​ជម្លោះ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​តាំង​ពី​យូរ​យារ​មក។ បើ​តាម​លោក​ត្រាំ អ៊ីរ៉ង់​​ព្រម​ផ្ទេរ​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រាញ់​រួច​ឱ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទៀត​ផង។ អាមេរិក​នឹង​យក​ចបជីក​យក្ស​ទៅ​ឆ្កឹះ​យក​លម្អង​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ទាំងអស់​ពី​អ៊ីរ៉ង់ ដោយ​គ្មាន​បង់​ប្រាក់​មួយ​រៀល​ទេ។ ពាក្យ​ថា​លម្អង​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម សម្រាប់​លោក​ត្រាំ ​គឺ​ចង់សំដៅ​លើសារធាតុ​​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រើន​ធាតុ​​រួច ដែល​ទុក​នៅ​ក្នុងឃ្លាំង​ស្តុក​។ ប៉ុន្តែ​ដោយ​ជាក់​ស្តែង​ គេ​មិន​អាច​យក​ចប​ទៅ​ជីក​ដឹក​​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​​ពី​អ៊ីរ៉ង់​ដោយ​ស្រួលៗ​ ដូច​សំដី​ថា​លោក​ត្រាំ​ឡើយ។ ហើយ​អ៊ីរ៉ង់​ក៏​បាន​បដិសេធ​ទៀត​ថា​គ្មាន​ការ​យល់​ព្រម​បែប​នេះ​ទេ។ សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រើន​ធាតុ​រួច​ មិន​អាច​ផ្ទេរ​ចេញ​ពី​ទឹក​ដី​អ៊ីរ៉ង់​ជា​ដាច់ខាត​។ អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​និង​ទឹក​ដី​អ៊ីរ៉ង់​​ជា​វត្ថុ​សក្តិសិទ្ធ។ ជា​បញ្ហា​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​សម្រាប់​អ៊ីរ៉ង់។ នេះ​បើ​តាម​ពាក្យ​អះអាង​របស់​អ្នក​នាំពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេសអ៊ីរ៉ង់​កាលពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​។ នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​១៩​មេសា​នេះ ប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់​បាន​បញ្ជាក់​ថែម​ទៀត​លោក​ត្រាំមិនអាច​កំណត់​សិទ្ធិ​អ៊ីរ៉ង់​​មាន​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​បានទេ។ អ៊ីរ៉ង់​គ្មាន​មហិច្ឆតា​ផលិត​គ្រាប់​បែក​នុយក្លេអ៊ែរ​ទេ តែ​អ៊ីរ៉ង់​ចាំបាច់​ត្រូវ​ការពារ​សិទ្ធិ​មាន​នុយក្លេអ៊ែរ​ស៊ីវិល។ នេះ​បើ​តាម​ប្រសាសន៍​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​អ៊ីរ៉ង់​ដដែល។ កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់​រងការ​ខូច​ខាត​ជា​ដំណំ​ដោយ​សង្គ្រាម​១២​ថ្ងៃ​ កាលពី​ខែ​មិថុនា​២០២៥ និង​ដោយ​ការ​ប្រតិបត្តិការ​អាមេរិកអ៊ីស្រាអែល​កាលពី​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​មក​នេះ។ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​ទី​ភ្នាក់ងារ​ថាមពល​បរមាណូអន្តរជាតិ អ៊ីរ៉ង់នៅ​មាន​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រើន​បាន​ ​៦០% (បើ​ដល់​៩០%​នឹង​អាច​ផលិត​គ្រាប់​បែក​បរមាណូបាន) ​ចំនួន​​ជាង​៤៤០​គីឡូក្រាម គិត​ត្រឹម​ខែ​មិថុនា​២០២៥ ​ស្តុក​ទុក​នៅបីកន្លែង​គឺ​ Fordo, Natanz et Ispahan ព្រមទាំង​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រាញ់​បាន​២០% ចំនួន​១៨០​គីឡូក្រាម និង​ជាង​៦តោន អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រើន​បាន​៥%។ តែពេល​នេះ​គេមិន​ដឹង​អំពី​បរិមាណ​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ក្នុង​ស្តុក​ទេ។ ទន្ទេញ​ពី​​សិទ្ធិ​នៃ​ការ​ចម្រើន​ធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមជា​ប្រយោជន៍​ស៊ីវិល អ៊ីរ៉ង់​​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ទី​ភ្នាក់ងារ​ថាមពល​បរមាណូ​អន្តរជាតិ​ចូល​ទៅ​ពិនិត្យ​មជ្ឈមណ្ឌល​នុយក្លេអ៊ែរ​រង​ការ​ខូច​ខាត​នោះ​ទេ។ គ្រាន់​តែថា​នៅ​ក្នុង​ការ​ចរចា​លើក​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​​ស្វែង​រក​សន្តិភាព។ ដូច្នេះ​វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ដែល​ត្រូវ​ក្តោប​ប្រធានបទ​ច្រើន​ ក្តោប​ទាំង​បញ្ហា​អ៊ុយរ៉ានីញូម​នេះផង។ ប្រសិន​បើ​ភាគី​ទាំងពីរ​រក​ឃើញ​កិច្ចព្រមព្រៀង​មែន នោះ​គេ​អាច​នឹង​មាន​សំណើ​ច្រើន​ទាក់ទង​ការ​ផ្ទេរ​សារធាតុ​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​អ៊ីរ៉ង់។ ទីមួយ គឺ​កា​រផ្ទេរ​ស្តុក​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រើន​ធាតុ​ហើយ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ទីបី​ ដូច​ជា​​រុស្ស៊ី អាមេរិក ឬ​ប៉ាគីស្ថាន។ ប្រទេស​នុយក្លេអ៊ែរ​ទាំង​បី មាន​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ និង​​សមត្ថភាពបច្ចេកទេស​​ទទួលស្តុក​អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម​ចម្រើន​ធាតុ​ហើយ​ដោយ​សុវត្ថិភាព​បាន។ ​​អ៊ីរ៉ង់​ ​ធ្លាប់​ផ្ទេរអ៊ុយរ៉

    5 min

  4. APR 10

    តើប៉ាគីស្ថានមានសមត្ថភាពអីទើបអាច​បញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យ​​អាមេរិកនិង​អ៊ីរ៉ង់ផ្អាកសង្រ្គាម និង​

    បើសិន​គ្មានអ្វីប្រែប្រួល ប៉ាគីស្ថាន​នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ សម្របសម្រួល​នៅក្នុង​ការចរចា​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បី​ស្វែងក​កិច្ចព្រមព្រៀង​បញ្ចប់សង្រ្គាម​នៅដើម​បូព៌ា។ វត្តមាន​របស់​គណៈប្រតិភូអាមេរិក និង​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​រដ្ឋធានី​អ៊ីស្លាម៉ាបាដ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី ១១​មេសា ជា​លទ្ធផល​នៃការប្រឹងប្រែង​របស់​ប៉ាគីស្ថាន ដែលបានសម្រុកយុទ្ធនាការការទូត​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគី​ជម្លោះ​អ៊ីរ៉ង់ និង​អាមេរិក យល់​ព្រមធ្វើបទឈប់បាញ់​រយៈពេល១៥ថ្ងៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​សម្របសម្រួល​ឲ្យមាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដើម្បី​ស្តារសេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ដែល​រងគ្រោះ ព្រោះតែ​វិបត្តិ​ប្រេងឥន្ធនៈ​ឡើងថ្លៃ។ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចូលខ្លួន​មក​ធ្វើជា​អន្តរការី​នៅក្នុង​សំណុំរឿងមួយដ៏ស្មុគស្មាញ ដែល​អ្នកការទូតខ្លះវាយតម្លៃថា ជា​បេសកកម្ម​ដែល​មិនអាច​ទៅរួច ដោយ​មើលទៅជំហរ​របស់អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ដែលជា​សត្រូវ​សួពូជនឹងគ្នា។ តើ​ប៉ាគីស្ថាន​ធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច​ដើម្បី​អាច​ដើរតួនាទី​ជា​អ្នកសម្របសម្រួល​រវាង​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់? ដោយ​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគីជម្លោះ អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​យល់ព្រម​ឈប់​ប្រយុទ្ធគ្នា រយៈពេល​២សប្តាហ៍ និង​ចូលខ្លួនជាម្ចាស់ផ្ទះ រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​ដើម្បីចរចា​ឈានទៅ​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​នៅដើមបូព៌ា ប៉ាគីស្ថាន​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​គេឃើញ​ពី​តួនាទី​ដ៏​សំខាន់ និង​សមត្ថភាព​មិនប្រកែកបាន​របស់​ប្រទេស​អាស៊ី​ខាងត្បូង​មួយនេះ។ តាំងពីដំបូងទី​នៃ​សង្រ្គាមប្រយុទ្ធគ្នា​រវាង​អាមេរិក អ៊ីរ៉ង់ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​សុំខ្លួនធ្វើជា​អន្តរការី ជួយសម្របសម្រួល​ឲ្យ​ភាគីជម្លោះបញ្ចប់​សង្រ្គាមនៅដើមបូព៌ា។ សូម្បី​តែ​នៅថ្ងៃអង្គារ​ទី ៧មេសា ថ្ងៃចប់​ឱសានវាទ​របស់​លោកត្រាំ ដែល​សន្យាវាយកម្ទេច​អរិយធម៌​របស់អ៊ីរ៉ង់​ឲ្យ​រលាយសាបសូន្យ បើសិន​អ៊ីរ៉ង់​មិនព្រម​បើកច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស ប៉ាគីស្ថាន​បានធ្វើយុទ្ធនាការ​ការទូត ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូល​គ្រប់ភាគី រហូត​ដល់​នាទី​ចុងក្រោយ។ ជាក់ស្តែង នៅតែ ៩០នាទី​មុន​ចប់​ឱសានវាទ​របស់​លោកត្រាំ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​សម្រេច​ជោគជ័យ តាំង​ប្រផិតប្រផើយ ដោយ​បាន​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឲ្យ​ភាគីជម្លោះអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​យល់ព្រមធ្វើ​បទឈប់បាញ់​បណ្តោះអាសន្ន បាន​ខ្នះខ្នែង ប្រឹងប្រែង​រហូត​ដល់​ទីបញ្ចប់។ ទោះបទឈប់បាញ់​អាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​ផុយស្រួយ និងអាច​ដួលរលំគ្រប់ពេល​វេលា ព្រោះ​ភាគី​ជម្លោះ​ទាំងពីរ​នៅតែ​បន្ត​ឆ្លើយឆ្លង​សំដី​គំរាមគ្នា​ទៅវិញទៅមក តែវត្តមានរបស់​គណៈប្រតិភូអាមេរិក និង​អ្នកតំណាង​អ៊ីរ៉ង់នៅរដ្ឋធានី អ៊ីស្លាម៉ាបាដ​ជាជោគជ័យ​គួរ​ឲ្យ​កត់សំគាល់​មួយ​របស់​ប៉ាគីស្ថាន។ ប៉ាគីស្ថាន​អាច​សម្រេច​បាននូវ​បេសកកម្មមួយ​ដ៏ស្មុគស្មាញ ដែល​គេគិត​ថា ប៉ាគីស្ថាន​មិនងាយ​នឹង​ធ្វើបាន។ ដូច្នេះ មាន​កត្តា​អ្វីខ្លះដែលធ្វើឲ្យប៉ាគីស្ថានអាច​សម្រេច​ការងារ​ដ៏លំបាកមួយនេះ? ប្រៀបធៀប​នឹង​តួកគី អូម៉ង់ ដែលធ្លាប់​ស្នើសុំចូលខ្លួន​ជា​អន្តរការី ប៉ាគីស្ថាន​មាន​លក្ខណៈសម្បត្តិល្អជាងគេ ព្រោះតែ​ជំហរអព្យាក្រឹត្យរបស់ប៉ាគីស្ថាន។ ប៉ាគីស្ថាន​ចុះសម្រុងជាមួយ​គ្រប់ភាគីជម្លោះ ទាំងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។ ចំពោះ​អ៊ីរ៉ង់ ប៉ាគីស្ថាន​ជា​ប្រទេសជិតខាង​ដែលមាន​ព្រំដែន​ជាប់គ្នាប្រវែង​ជាង​៩០០​គីឡូម៉ែត្រ។ ប្រទេស​ទាំងពីរ​មាន​ទំនាក់ទំនងនឹង​គ្នា​យ៉ាងស៊ីជម្រៅ ទាំងផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និង​សាសនា។ អ៊ីរ៉ង់​ជា​ប្រទេស​ដំបូងគេ​ដែលបាន​ប្រកាស​ទទួលស្គាល់​ប៉ាគីស្ថាននៅក្រោយ​ប្រកាស​ឯករាជ្យ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៧។ ដូចគ្នា​ដែរ ប៉ាគីស្ថាន​បាន​ចេញមុខ​ទទួលស្គាល់​របបអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ នៅក្រោយបដិវត្តន៍​ផ្តួលរំលំ​រាជានិយម​នៅ​អ៊ីរ៉ង់​នៅឆ្នាំ ១៩៧៩។ ក្រៅតែពីជា​អតិថិជនទិញប្រេង​សំខាន់​មួយ​របស់អ៊ីរ៉ង់ ប៉ាគីស្ថាន​ជា​ប្រទេស​ទី២​បន្ទាប់ពី​អ៊ីរ៉ង់ ដែលមាន​សហគមន៍​អ្នកកាន់សាសនា​អ៊ីស្លាម​និកាយស៊្ហីអ៊ីត រស់នៅច្រើន​ជាងគេ។ ម្យ៉ាង ស្ថានទូត​ប៉ាគីស្ថាន​នៅវ៉ាស៊ីនតោន​ក៏​ដើរ​តួជាអ្នកតំណាង​ប្រយោជន៍​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​ដែរ ព្រោះថា ទាំងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់​គ្មាន​ស្ថានទូត​រវាងគ្នា ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩មកម្ល៉េះ។ ចំណុចចុងក្រោយ​ដែលធ្វើ​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​កាន់តែ​ជឿទុកចិត្ត​លើ​ទំនាក់ទំនង ជិតស្និទ្ធរបស់​ប៉ាគីស្ថាន គឺ ការផ្ទុះបាតុកម្ម​របស់​ប្រជាជន​ប៉ាគីស្ថាន​ប្រឆាំង​នឹង​អាមេរិក នៅបន្ទាប់ពី​អាមេរិក និងអ៊ី

    7 min

  5. MAR 21

    ក្រោមសម្ពាធរបស់អាមេរិក វ៉េណេស៊ុយអេឡាដកតំណែង​រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិដែលធ្លាប់ស្រែកប្រឆាំ

    ចាប់តាំងពីអាមេរិករបស់លោកដូណាល់ត្រាំ ប្រើកម្លាំងយោធាចូលទៅចាប់ជំរិតប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូនៅចុងខែមករា មក រដ្ឋាភិបាលក្រុងការ៉ាកាសដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតីស្តីទី យល់ព្រមធ្វើសម្បទានទៅតាមការចង់បានរបស់វ៉ាស៊ីនតោន។ បន្ទាប់ពីបង្ខំចិត្តកែប្រែប្រព័ន្ធច្បាប់ដើម្បីបើកផ្លូវឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកចូលទៅបោះទុនវិនិយោគលើវិស័យប្រេងថាមពលរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា ប្រធានាធិបតីស្តីទីរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅថ្ងៃទី​១៩មីនា បានធ្វើកំណែទម្រង់ ដោយ​ដកមន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់ទាំងអស់ដែលស្និទ្ធនឹងលោកម៉ាឌូរ៉ូ និងដាក់ជំនួសវិញ នូវបុគ្គលដែលមានជំហរមិនសូវ​ប្រឆាំងអាមេរិក។ តើវ៉េណេស៊ុយអេឡាកំពុងធ្លាក់ខ្លួនដោយមិនដឹងខ្លួន ទៅនៅក្រោមនឹមអាណានិគមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក?   ចាប់តាំងពី​អាមេរិកប្រើ​កម្លាំងយោធាចូលទៅចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ វ៉េណេស៊ុយអេឡាគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅតែពីដើរតាម​ខ្សែបន្ទាត់ ខ្សែញាក់របស់អាមេរិក។ បន្ទាប់ពី​កែប្រែប្រព័ន្ធគតិយុត្តិដើម្បី​បើកផ្លូវ​ឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកចូលទៅវិនិយោគលើ​ថាមពលប្រេង​វ៉េណេស៊ុយអេឡា កែទម្រង់ប្រព័ន្ធតុលាការ និង​ដោះលែងអ្នកទោស​នយោបាយ​តាម​ការចង់បាន​របស់​វ៉ាស៊ីនតោន ប្រធានាធិបតីស្តីទីរបស់​វ៉េណេស៊ុយអេឡា លោកស្រី Delcy Rodriguez បាន​ធ្វើកំណែទម្រង់ដ៏សំខាន់មួយទៀត នោះគឺ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ក្បាលម៉ាស៊ីនកងទ័ព មេដឹកនាំយោធាដ៏មានឥទ្ធិពល​ និង​មាន​អំណាច​ខ្លាំង​នៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ក្រៅផ្លាស់ប្តូរមេបញ្ជាការកងទ័ព និងថ្នាក់ដឹកនាំយោធា​នៅគ្រប់តំបន់ ​ប្រធានាធិបតីស្តីទីលោកស្រី Delcy Rodriguez​ បាន​ដកលោកVladimir Padrino ពីតំណែង​រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ។ លោក​Vladimir Padrino កាន់តំណែងជា​ប្រមុខការពារជាតិវ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅ​១២ឆ្នាំមកនេះ និងជាមនុស្ស​​ស្មោះស្ម័គ្រ​នឹង​ប្រធានាធិបតីម៉ាឌូរ៉ូ (កំពុងជាប់ជាចំណាប់ខ្មាំងរបស់វ៉ាស៊ីនតោន)។ តើ​លោកស្រី Delcy Rodriguezអាច​រុះរើដកតំណែង​មេទ័ពដ៏មានអំណាចនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា ដោយជៀសផុតពី​រដ្ឋប្រហារយោធា​បានយ៉ាងដូចម្តេច? ពីអនុប្រធានាធិបតីមកជា​ប្រធានាធិបតី​ស្តីទីរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា បន្ទាប់ពីលោកដូណាល់ត្រាំ បញ្ជូនយោធា​មក​ចាប់ជំរិត​យកប្រធានាធិបតីទៅឃុំទុកនៅទីក្រុង​ញូវយ៉ក​ លោកស្រី Delcy Rodriguez បាន​ធ្វើកំណែទម្រង់ រុះរើ​រដ្ឋាភិបាល ​ផ្លាស់ប្តូរ​អ្នកទទួលខុសត្រូវ​តាមតំបន់ និង​លុបចោល​ទីភ្នាក់ងារ ឬ​កម្មវិធីនយោបាយ​កន្លងមករបស់​លោក​នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ។ រដ្ឋមន្រ្តី១៤រូបត្រូវ​បានដកចេញពីតំណែង។ ក្រសួងការពារជាតិ​ជា​ស្ថាប័ន​ចុងក្រោយ​គេនៅក្នុង​យុទ្ធនាការបោសសម្អាត​មន្រ្តី​ស្មោះស្ម័គ្រ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ។ លោកស្រីប្រធានាធិបតីស្តីទី Delcy Rodriguez អាចដកតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីការពារពីលោកVladimir Patdrino ដោយ​គ្មាន​ការងើបបះបោរ និង​ការធ្វើរដ្ឋប្រហារ​ពីក្រុមយោធា ព្រោះថា លោកស្រី​បាន​ដក​លោក​ Vladimir Patdrino មេទ័ពដ៏មានអំណាច ប៉ុន្តែ ជំនួស​មកវិញ ដោយ​មន្រ្តីយោធា​ដ៏មាន​ឥទ្ធិពលម្នាក់។ លោក​Gustavo Gonzalez Lopez ចូលមក​កាន់តំណែង​រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិជំនួស​លោក​ Vladimir Patdrino។ នៅមុនក្លាយជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ លោក​ Gustavo Gonzalez Lopez ធ្វើជា​រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ជា​ប្រធាន​កងអង្គរក្ស​ប្រធានាធិបតី ប្រធានទីភ្នាក់ងារ​ប្រឆាំង​ចារកម្ម​ ដែលជា​ស្ថាប័ន​ល្បីឈ្មោះខាង ចាប់ចង និងធ្វើទារុណកម្ម​អ្នកនយោបាយ​ប្រឆាំងនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ធ្លាប់ធ្វើការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ប្រេងរបស់​រដ្ឋាភិបាល​ លោក​ Gustavo Gonzalez Lopez​ មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយលោកស្រី Delcy Rodriguez នៅពេលកាន់តំណែងជា​រដ្ឋមន្រ្តីថាមពល​ប្រេងរបស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក​នីកូឡា ម៉ាឌូរ៉ូ។ មួយវិញទៀត លោកស្រីប្រធានាធិបតីស្តីទី​របស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា​អាច​ផ្លាស់ប្តូរ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ក្នុងជួរកងទ័ព ដោយ​គ្មានការប៉ះទង្គិច ប្រទូស្តរ៉ាយជាមួយ​មេដឹកនាំយោធា ព្រោះថា មន្រ្តីយោធា​ភាគច្រើននៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា​សុទ្ធតែមាន​ចំណែក ទទួលបាន​​ផលប្រយោជន៍កន្លងមក​។ តាំងពី​សម័យដឹកនាំ​របស់​លោក​Hugo Chavezម៉្លេះ ប្រធានាធិបតី​វ៉េណេស៊ុយអេឡាដូចជា​លោក​ម៉ាឌូរ៉ូជាដើម ​តែងយកចិត្ត មេដឹកនាំយោធា​ និងប៉ូលិស តាមរយៈការផ្តល់​មុខតំណែងនៅតាម​ក្រសួងសំខាន់ និង​អំណាចគ្រប់គ្រង ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ពន្ធដារ និងជាពិសេស​ក្រុមហ៊ុនប្រេងរបស់រដ្ឋ។ ការណ៍នេះបានបង្ក​ឲ្យ​ការចោទប្រកាន់​ក្រុមអ្នកកាន់អំណាច​ថា បាន​ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និង​រំលោភអំណាច។ អ្នកជំនាញខាងយោធា​វ៉េណេស៊ុយអេឡា

    7 min

  6. MAR 19

    តើនឹងមាន​ផលវិបាក​អ្វីខ្លះ ក្រោយ​ការវាយប្រហារ​ទៅលើទីតាំង​ផលិត​​ប្រេងនិងឧស្ម័ន​នៅតំបន់ឈ

    សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កំពុងរីករាលដាលកាន់តែធំ និង​បង្កផលវិបាក​កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​មកលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល។ តំបន់នេះគឺជាជង្រុក​ប្រភពថាមពលដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលមានប្រេងកាតនិងឧស្ម័នធម្មជាតិ​។ ពេលនេះ ការវាយប្រហារទៅវិញទៅមក មិនត្រឹមតែបាន​សំដៅទៅលើទីតាំងស្តុក​ប្រេងនិង​ឧស្ម័ន​ប៉ុណ្ណោះទេ តែវាបាន​វាយសំដៅទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​​ផលិតកម្ម​​​តែម្តង។ បញ្ហានេះ និងជះផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង ទៅលើ​បណ្តាញផលិត​និង​​ផ្គត់ផ្គង់ នៃ​​វត្ថុធាតុដើមថាមពល។ ថ្ងៃពុធទី​១៨មីនា សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បាន​ឆេះ​រាល ឈានចូលចំណុចថ្មីមួយទៀតដ៏គ្រោះថ្នាក់។ អ៊ីស្រាអែល​បាន​បើកការវាយប្រហារ​ ទៅលើអណ្តូងឧស្ម័ន​ដ៏ធំបំផុត​របស់អ៊ីរ៉ង់ ឲ្យឆេះសន្ធោសន្ធៅ​។ ជាការសងសឹកវិញ អ៊ីរ៉ង់​បាន​បាញ់មីស៊ីលច្រើនគ្រាប់ ទៅលើទីតាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ចម្រាញ់​ឧស្ម័ន​របស់កាតា។ គួរកត់សំគាល់ថា​ ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងមកនៅថ្ងៃទី​២៨​កុម្ភៈ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល និង​អាមេរិក បានសំដៅភាគច្រើនលើសលុប ទៅលើ​សមត្ថភាពការពារខ្លួនរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលមានដូចជាទីតាំងឃ្លាំងគ្រាប់មីស៊ីល ប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះ​មីស៊ីល នាវាចម្បាំង និងនាវាមុជទឹកជាដើម​។​ អ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារផងដែរ ទៅលើទីតាំងស្តុកប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់​។ ចំណែកអ៊ីរ៉ង់វិញ បានវាយប្រហារភាគច្រើនលើសលុប ទៅលើបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្ស ដោយសំដៅទៅលើ​ទីតាំង​ឃ្លាំងស្តុកផលិត​ផល​ប្រេងនិងឧស្ម័ន​។ តែនៅ​យប់ថ្ងៃពុធទី​១៨មីនា អ៊ីរ៉ង់​បានសម្រេចវាយប្រហារ លើ​ទីតាំង​ចម្រាញ់ឧស្ម័នដ៏ធំបំផុតរបស់កាតា ឈ្មោះ​ Ras Laffan​។ ក្រុមហ៊ុន Qatar Energy បាន​ឲ្យដឹងថា ស្ថានីយ៍ឧស្ម័ន Ras Laffan បានរងការ​ខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ។ ថ្ងៃដដែលនេះដែរ នៅកូវ៉េតវិញ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងចំនួន​២កន្លែង របស់ Kuwait National Petroleum Company ក៏បានរងការវាយប្រហារដោយដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់​ដែរ​។ នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រោងចក្រចម្រាញ់​ប្រេង​និងឧស្ម័ន របស់ក្រុមហ៊ុន ​Aramco-ExxonMobil ក៏បាន​ក្លាយ​ជាងផ្ទាំងស៊ីបនៃការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ដែរ តែត្រូវប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលទប់ជាប់​។ សូមបញ្ជាក់ថា ស្ថានីយឧស្ម័ន Ras Laffan របស់កាតា​​ ដែលរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌលបំលែងឧស្ម័នធម្មជាតិ ឲ្យទៅជា​ឧស្ម័នធម្មជាតិ​រាវ ដែលពាក្យ​កាត់ហៅថា GNL/ LNG ដ៏ធំជាងគេបង្អស់នៃពិភពលោក​។ កាតាគឺជាប្រទេសធំជាងគេ​ទី​២បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​ផលិត​ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវច្រើនជាងគេ​។ បញ្ហានេះ​ កំពុង​បង្ក​ឲ្យ​មានការភ័យ​បារម្ភថា សង្គ្រាមឧស្ម័នអាចនឹងផ្ទុះឡើង។ អ្នកវិភាគ​ទីផ្សារ​ផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើមថាមពល កំពុងតែបារម្ភថា សង្គ្រាមនេះ​កំពុងតែឈានជើងចូល​ក្នុង​សង្គ្រាម​វាយប្រហារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល នៅទូទាំង​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​។ នៅឆ្នាំ​២០២៥ Qatar Energy បាននាំចេញឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ ​ចំនួន​ជាង​៨០លានតោន ដោយដឹកចេញតាមច្រកសមុទ្រអកមូហ្សទាំងអស់។ ទំហំនាំចេញរបស់កាតានេះ គឺស្មើនឹង​២០​% នៃតម្រូវការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវទូទាំងពិភពលោក។ ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវរបស់កាតា មួយចំណែកគឺនាំចេញទៅ​អឺរ៉ុប និងមួយចំណែកធំទៀត ប្រមាណ​៨០%​ នាំចេញទៅកាន់​ប្រទេស​អាស៊ីធំៗ ដូចជា​ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា និង​ប៉ាគីស្ថានជាដើម​។​ ច្រកសមុទ្រ​អកមូហ្ស បិទខ្ទប់ជិត​៣សប្តាហ៍មកនេះ គឺជាបញ្ហាធំមួយដែលរាំងខ្ទប់ការដឹកជញ្ជូន​ប្រេង​និងឧស្ម័នរួចទៅហើយ។ តែបញ្ហា​នេះ គេ​​អាចដោះស្រាយ​បានឆាប់ៗ ប្រសិនបើស្ថានការណ៍​សន្តិសុខនៅតំបន់​នេះ​​ ត្រលប់មករកភាពប្រក្រតីវិញ​។ ក៏ប៉ុន្តែ ការវាយប្រហារ​ធ្វើ​ឲ្យខូចខាត​ហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្ម អណ្តូងប្រេងអណ្តូង​ឧស្ម័ន ព្រមទាំងរោងចក្រ​ចម្រាញ់​ គឺវាជារឿងធ្ងន់ធ្ងរមួយកម្រិត​ទៀត។ មានន័យថា ទោះសង្គ្រាមចប់ ច្រកសមុទ្រអកមូហ្សបើកឡើងវិញ ក៏ការផលិត​ប្រេងនិងឧស្ម័ន មិនអាចដំណើរការដូចដើមវិញបានភ្លាមៗ​ដែរ ព្រោះ​បណ្តាញផលិត​កម្ម​ត្រូវ​ខូចខាត​។ ពោលគឺគេត្រូវការពេលវេលាយូរខែ​ ឬអាចដល់ឆ្នាំ ដើម្បី​រៀបចំសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្ម​ ឲ្យល្អឡើងវិញ។ ដូច្នេះ ទំហំ​លទ្ធភាព​ផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើមថាមពល ប្រេង ឧស្ម័ន និងសារធាតុគីមីធ្វើពីប្រេងកាត​ផ្សេង នឹងត្រូវតែ​​ធ្លាក់ចុះ ធ្វើឲ្យទីផ្សារបន្តរងសំពាធ។ យ៉ាងណាមិញ គ្រាន់តែ​ស្ថានីយ៍​ឧស្ម័ន​ដ៏ធំបំផុត​របស់កាតា ត្រូវភ្លើងឆាបឆេះ​ភ្លាម ព្រឹកថ្ងៃទី​១៩មីនា តម្លៃ​ឧស្ម័នបានស្ទុះហក់ឡើង ដល់​ទៅ​៣៥% មុននឹងធ្លាក់ចុះមកវិញបន្តិច ត្រឹម​២៨%។ ផ្អែកតាម​ទ

    5 min

  7. MAR 14

    តើកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបារម្ភឬទេ នៅពេលឃើញអាមេរិក​ដក យក​ខែលមីស៊ីលពីខ្លួន​​ទៅដាក់ពង្រាយ​នៅ

    អាមេរិកកាន់តែលង់ជាប់ក្នុង​សង្រ្គាម​វាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់។ ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន​ ដូចជា​មូលដ្ឋានទ័ព នៅ​តំបន់ដើមបូព៌ា អាមេរិក​បាន​រើ ដឹកបញ្ជូនសព្វាវុធ នាវាចម្បាំង​និង​ប្រព័ន្ធ​ខែលមីស៊ីល​ចេញពីជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ កាសែតអាមេរិក​ និងកាសែតក្នុងស្រុកកូរ៉េខាងត្បូង​បានចុះផ្សាយ​ពី​ការដឹកជញ្ជូន​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​អាមេរិកចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បី​យកទៅពង្រាយ​នៅតំបន់ដើមបូព៌ា។ នៅថ្ងៃអង្គារទី​១០មីនា ដើមសប្តាហ៍ប្រធានាធិបតី​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​ឆ្លើយបញ្ជាក់ទៅនឹង​ពាក្យចចាមអារ៉ាម​ ដោយថា កូរ៉េខាងត្បូងបាន​ប្រឆាំងដែរ ប៉ុន្តែ មិនអាចហាមឲ្យអាមេរិក​ឈប់ដកយកប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលពីកូរ៉េខាងត្បូង ទៅដាក់​នៅ​តំបន់ដើមបូព៌ាបាននោះទេ។ គ្មានប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​របស់អាមេរិក តើ​កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបារម្ភពីសុវត្ថិភាពការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខ​ការគំរាមកំហែង​របស់​កូរ៉េខាងជើងដែរឬទេ?  នៅចំពោះមុខការវាយបកដោយ​មិនដកដៃ​របស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលបាន​ប្រើដ្រូន និងមីស៊ីល​សំដៅស្ថានទូត ទីតាំងប្រេង និង​មូលដ្ឋានយោធា​របស់អាមេរិកនៅតាម​បណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ អាមេរិក​បាន​រុះរើ ដកយកសព្វាវុធ និង​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​របស់ខ្លួនចេញពី​សម្ព័ន្ធមិត្ត​នៅអាស៊ី ទៅដាក់​ពង្រាយ​នៅ​ដើមបូព៌ា។ បើតាមការចុះផ្សាយ​របស់​ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង​យុនហាប់ និង​កាសែត​អាមេរិកដូចជា​Washington Post ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​ Thaad ដែលមាន​សមត្ថភាព​បាញ់​ស្ទាក់​ទម្លាក់​មីស៊ីល​បាលីស្ទិក​ ត្រូវ​បានគេឃើញ​ដឹកជញ្ជូន​ចេញពីមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក​នៅ Seongju សំដៅ​មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសអាមេរិក Osan ជាទីដែល​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលអាមេរិក​ត្រូវ​ដឹកជញ្ជូន​បន្ត​ទៅ​ដើមបូព៌ា។ ទោះគ្មានការបញ្ជាក់ពីក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ហើយនិងពី​ទីបញ្ជាការដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ុន្តែ គេ​ជឿថា អាមេរិកដកយក​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល Thaadចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង​ ទៅដាក់​នៅតំបន់ដើមបូព៌ា ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការបាញ់ស្រោចគ្រាប់មីស៊ីល និងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់។ អាមេរិក​សម្រេចដក រើ​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង ដោយ​គ្មាន​ពិភាក្សា​ជាមួយ​ភាគីកូរ៉េខាងត្បូង ដែល​ត្រូវការចាំបាច់​ខែលការពារមីស៊ីល​របស់​​អាមេរិកនៅចំពោះមុខ​ការគំរាមកំហែង​របស់កូរ៉េខាងជើង។ នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កាលពីថ្ងៃអង្គារទី​១០​មីនា ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក​លី ចែម្យុងផ្ទាល់​បាននិយាយ​ពីចម្រូងចម្រាសទាក់ទង​នឹង​ការដកសព្វាវុធ និង​ប្រព័ន្ធការពារ​ដែនអាកាសអាមេរិក​ចេញពីកូរ៉េខាងត្បូង។ បើតាម​លោក​លី រដ្ឋាភិបាលសេអ៊ូល​បានជំទាស់ដែរ ដោយ​មិន​ឲ្យអាមេរិក​ដកប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល ដែលជាផ្នែកមួយនៃ​​យុទ្ធសាស្រ្ត​ការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង។ ប៉ុន្តែ បើតាម​មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​ត្រឹមតែប្រឆាំង ប៉ុន្តែ មិនអាចហាមឃាត់​អាមេរិក មិន​ឲ្យ​រើ ដកយក​ប្រព័ន្ធការពារ​ដែនអាកាសចេញពីទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងឡើយ។​ នៅមុន​ប្រព័ន្ធខែល​មីស៊ីល​Thaad នេះទៅទៀត អាមេរិក​ធ្លាប់​បាន​ដកយកខែល​Patriots ដែលមាន​សមត្ថភាពការពារ​ពីការវាយប្រហារ​គ្រាប់មីស៊ីលចម្ងាយខ្លី រួមទាំង​គ្រាប់មាន​ម៉ាស៊ីនបញ្ជា​ជាង​១០០០គ្រាប់ចេញពីស្តុក​នៅកូរ៉េខាងត្បូង ទៅដាក់​នៅមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួននៅដើមបូព៌ា។ ការបង្វែរ ដកយកប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល និងសព្វាវុធ​ជាបន្តបន្ទាប់ចេញពីអាស៊ី ជាពិសេស​កូរ៉េខាងត្បូង ធ្វើឲ្យកើតមានក្តីបារម្ភថា អាមេរិក​កំពុងបង្វែរ​យុទ្ធសាស្រ្ត​យោធា​របស់ខ្លួនចេញពីអាស៊ី ទៅនៅ​ដើមបូព៌ាវិញ។ សង្រ្គាម​វាយប្រហារ​ទៅលើ​អ៊ីរ៉ង់​លើកនេះនឹងធ្វើឲ្យអាមេរិក​ត្រូវ​ចំណាយ​យោធាច្រើនសម្បើម ព្រមទាំងត្រូវប្រមែប្រមូល​ បញ្ចេញគ្រប់សព្វាវុធ​ពីក្នុង​ឃ្លាំង និងពី​មូលដ្ឋានទ័ពនៅអាស៊ី អឺរ៉ុប។ ខណៈពេល​ដែលអ៊ុយក្រែន​កំពុង​ហេលហាលនៅចំពោះមុខការវាយប្រហាររបស់រុស្ស៊ីក្នុងសមរភូមិ ព្រោះអាមេរិក​លែង​យកចិត្តទុកដាក់ផ្តល់ជំនួយយោធា ជាពិសេស​ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស នៅអាស៊ីឯណោះវិញ ជប៉ុន ជាពិសេស​កូរ៉េខាងត្បូងកាន់តែរងា ពេលគ្មាន​ប្រព័ន្ធការពារ​ដែនអាកាសរបស់​អាមេរិកនៅប្រចាំការ។ ពិតណាស់ថា កូរ៉េខាងត្បូង​គ្មាន​សង្រ្គាម រងការវាយប្រហារ​ពីកូរ៉េខាងជើងដែលជា​បងប្អូនសត្រូវនៅពេលនេះមែន ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញ​វាយតម្លៃថា នៅពេល​អាមេរិកដកប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីលចេញពីកូរ៉េខាងត្បូងយ៉ាងដូច្នេះ របបព្យុងយ៉ាងដែល​សាកល្បងជាញឹកញយ មីស៊ីល​បា

    6 min

  8. MAR 9

    អាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលពួតដៃគ្នាវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ចុះឯណាទៅរុស្ស៊ី និងចិន សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស

    សង្រ្គាមវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល​ទៅលើ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ឈានចូលដល់​ថ្ងៃទី១១​ គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃអង្គារ​ទី​១០​មីនា។ រុស្ស៊ី សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អ៊ីរ៉ង់ ចំណែក​ចិន​ជាអតិថិជនទិញប្រេង​របស់អ៊ីរ៉ង់​បាន​បន្លឺសំឡេង​បរិហារិះគន់​ជាបន្តបន្ទាប់គ្នា ប៉ុន្តែ គ្មាន​ប្រទេស​ណាមួយ រុស្ស៊ី ឬ​ចិន​ដែលចូលជួយ​អ៊ីរ៉ង់នោះទេ។ គ្មាន​ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស អ៊ីរ៉ង់​កំពុងចុះទ្រោមដោយការវាយប្រហារផ្លូវអាកាស​យ៉ាងចាស់​ដៃ​ពី​សំណាក់​អាមេរិក និង​អ៊ីស្រាអែល។ ហេតុអ្វីបានជា​ចិន និង​រុស្ស៊ីមិនព្រមជួយ ហើយផ្ទុយទៅវិញ បណ្តែតបណ្តោយទុក​ឲ្យអ៊ីរ៉ង់ ដែល​ជាសម្ព័ន្ធមិត្ត និងជា​ប្រទេស​ផ្គត់ផ្គង់ប្រេង​នៅ​ឯកោ រងការវាយប្រហារពី​អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល តែម្នាក់ឯងយ៉ាងដូច្នេះ? នៅក្នុង​វីដេអូ​ដែល​ចុះផ្សាយ​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន​រដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ IRNA នៅក្នុង​សមយុទ្ធ កាលពីថ្ងៃទី​១២កុម្ភៈ គេឃើញកងទ័ពជើងទឹករបស់​​​រុស្ស៊ីបាន​ចូលរួម​ធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នា​ជាមួយ​កងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ នៅ​ច្រកសមុទ្រ​អកម៉ូហ្ស។ ដោយ​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង និង​ទាហាន​ជើងទឹក​ជាច្រើននាក់ រុស្ស៊ីបានធ្វើសមយុទ្ធជាមួយកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ នៅក្នុង​គោលដៅ​ជំរុញ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ​ និងការដោះដូរ​បទពិសោធន៍​យោធា​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ។ បើតាម​ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ​អ៊ីរ៉ង់ នៅក្នុង​សមយុទ្ធ កងទ័ពអ៊ីរ៉ង់​បានហាត់សម​បាញ់ដោយ​ប្រើ​គ្រាប់កាំភ្លើងពិត ទៅលើ​គោលដៅ ដែល​អាច​នាវាចម្បាំង​របស់​ខ្មាំងសត្រូវ។ វត្តមាន​របស់​កងទ័ពរុស្ស៊ីជាមួយ​កងទ័ព​អ៊ីរ៉ង់​មាន​តែ​នៅ​ក្នុងរូបភាព​សមយុទ្ធ កាលពី​បី​សប្តាហ៍មុនប៉ុណ្ណោះ ព្រោះថា នៅពេល​អ៊ីរ៉ង់​ចាប់ផ្តើម​រងការវាយប្រហារ​ពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល តាំងពី​ថ្ងៃទី​២៨​កុម្ភៈមក គ្មានទេ វត្តមាន​របស់​ទ័ព​រុស្ស៊ី​ដើម្បីនៅចាំជួយអ៊ីរ៉ង់។ អ៊ីរ៉ង់ជា​ដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ប៉ុន្តែ មិនមែនជា​សម្ព័ន្ធមិត្តយោធា​ដែល​រុស្ស៊ី​បានចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ដើម្បី​ជួយការពារ រងជាប់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ​ព្រោះតែ​កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ អ៊ីរ៉ង់​មាន​ប្រទេសមិត្ត​តិចតួច ក្នុងនោះ​មួយចំនួន​ធំ​ជា​ប្រទេស​ដែល​សំឡឹង​ឃើញ​ប្រយោជន៍ ទិញប្រេងពីអ៊ីរ៉ង់ ដូចជា​ចិន​ជាដើម។ នៅ​ខែ​មករា​ដើម​ឆ្នាំ​២០២៥ រុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀងជាដៃគូ​យុទ្ធសាស្រ្តដែល​ផ្តោតតាំងពីវិស័យថាមពល អប់រំ វិទ្យាសាស្រ្ត​រហូត​ដល់​កិច្ចសហការយោធារវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ។ អ៊ីរ៉ង់ និង​រុស្ស៊ី​និយាយ​កាន់តែ​ចុះសម្រុងគ្នា ព្រោះប្រទេស​ទាំងពីរ​រងការដាក់ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​ពីអាមេរិក និងអន្តរជាតិ​ដូចគ្នា។ នៅដើមដំបូងដៃ​នៃ​សង្រ្គាម​រុស្ស៊ី​ឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន អ៊ីរ៉ង់​ធ្លាប់​បាន​ជួយរុស្ស៊ី តាមរយៈ​ការផ្តល់​ដ្រូន​ពេជ្ឈឃាត​ទៅ​ឲ្យកងទ័ពរុស្ស៊ី​ដើម្បី​វាយប្រហារ​ទៅលើ​កងទ័ព​អ៊ុយក្រែន​នៅក្នុង​សមរភូមិ។​ រុស្ស៊ី​ជាសម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏កម្រដែលអ៊ីរ៉ង់​ទុកចិត្ត​ និង​សង្ឃឹម​ទទួល​បាន​ការជួយ​ជ្រោមជ្រែង ការពារ​ច្រើនជាងគេ ជាពិសេស​នៅក្នុង​ស្ថានភាព​ដ៏លំបាក កំពុង​រងការវាយប្រហារផ្លូវអាកាស​យ៉ាង​សន្ធប់ពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។​ អ៊ីរ៉ង់​ដើរតួសំខាន់​នៅក្នុង​ផលប្រយោជន៍ភូមិសាស្រ្ត​នយោបាយរបស់រុស្ស៊ី។ ការដួលរលំរបបដឹកនាំ​អ៊ីរ៉ង់​ដែល​រុស្ស៊ីធ្លាប់​តែជិតស្និទ្ធ និង​​សហការចាប់ដៃ​រួមគ្នា​ដើម្បីទប់ទល់​នឹង​ឥទ្ធិពល​របស់​លោកខាងលិច នឹង​​ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់​ប្រយោជន៍​របស់​រុស្ស៊ី។ ប៉ុន្តែ ហេតុអ្វីបានជា​ម៉ូស្គូ​មិន​ព្រម​ជួយ​ការពារ​របបអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់​ដែល​កំពុងចុះទ្រោម​នៅក្នុងការភ្លើងសង្រ្គាម​បញ្ឆេះដោយ​អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល? ជាការពិតដែលថា អ៊ីរ៉ង់ និង​រុស្ស៊ីបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ប៉ុន្តែ កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ គ្មានទម្ងន់​ដូច​កិច្ចព្រមព្រៀង​យោធាដែល​រុស្ស៊ី​និង​កូរ៉េខាងជើង​បាន​ចុះជាមួយគ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ ២០២៤នោះទេ។ កិច្ចព្រមព្រៀង​យោធារវាង​កូរ៉េខាងជើង និង​រុស្ស៊ី​បានចែងពីការជួយការពារគ្នាទៅវិញទៅមក ពោលគឺរុស្ស៊ី​នឹង​លូកដៃអន្តរាគមន៍ជួយ ក្នុងករណី​កូរ៉េខាងជើង​រងការវាយប្រហារ​ពីខាងក្រៅ។ ចំណែក កិច្ចព្រមព្រៀង​អ៊ីរ៉ង់ និងរុស្ស៊ី​បានចែងត្រឹម​ថា ប្រទេស​ទាំងពីរនឹងមិន​តានតឹង​ផ្នែកយោធាដាក់គ្នា ពោលគឺ​មិនបាន​បញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ី​នឹង​ចូលខ្លួន​មក​ការពារ​អ៊ីរ៉ង់​នៅចំពោះមុខ​ការវាយប្រហារ​ពីខាងក្រៅនោះទេ។ អ៊ីរ៉ង់​គ្រាន់

    8 min
See All (27)

About

នៅរៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ​ចន្ទ ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ យើង​នឹង​លើកយក​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​​ៗ ដែល​កើតមាន​​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាមេរិក ដើមបូព៌ា អាស៊ី អឺរ៉ុប​​ និង​​អាហ្វ្រិក ​មក​ធ្វើការ​​បកស្រាយ ​ពន្យល់​បំភ្លឺ ​និង​​វិភាគ ​ជូន​​លោក​​អ្នក​ស្តាប់។

Information

More From RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer

You Might Also Like