ទស្សនៈព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក

RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer
  • 5.0 (1)
  • NEWS
  • UPDATED DAILY

នៅរៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ​ចន្ទ ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ យើង​នឹង​លើកយក​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​​ៗ ដែល​កើតមាន​​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាមេរិក ដើមបូព៌ា អាស៊ី អឺរ៉ុប​​ និង​​អាហ្វ្រិក ​មក​ធ្វើការ​​បកស្រាយ ​ពន្យល់​បំភ្លឺ ​និង​​វិភាគ ​ជូន​​លោក​​អ្នក​ស្តាប់។

  1. FEB 19

    ឥណ្ឌូណេស៊ី៖ ទីក្រុង​ហ្សាការតា​ប្រឈមមុខ​នឹងវិបត្តិ​គំនរសំរាមពេញទីក្រុង ដោយ​គ្មានដំណោះស

    កាកសំណល់​សំរាមដ៏ច្រើនសន្ធឹក បានចោទជាបញ្ហា​យូរឆ្នាំមកហើយ នៅ​​រដ្ឋធានីហ្សាការតា​របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី។ តែពីមួយថ្ងៃទៅ​មួយថ្ងៃ គំនរសំរាមកាន់តែខ្ពស់ មិនថានៅតាមផ្លូវនិងតាមទីសាធារណៈនានា។ ក្នុងមួយ​ថ្ងៃ អ្នករស់នៅទីក្រុង​ហ្សាការតា​​ បង្កើតកាកសំណស់​សំរាម ដល់ទៅ ១៤០០០ តោន ខណៈ​ទីលានចាក់សំរាម​ លែងមានលទ្ធភាពស្តុកទុកបាន​។ លើសពីសោភណ័ភាព​ទីក្រុង វិបត្តិ​គំនរភ្នំសំរាម​នៅទីក្រុងហ្សាការតា គឺជា​ប្រភពនៃ​បញ្ហាសុខភាពសាធារណៈគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។​​ រដ្ឋាភិបាល​ឥណ្ឌូណេស៊ី បានដាក់ចេញនូវគម្រោងមួយចំនួន ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហានេះ តែត្រូវអង្គការសង្គមស៊ីវីល​​ចាត់ទុកថាគ្មានប្រសិទ្ធភាព​។​ ជាមួយនឹងប្រជាជនរស់នៅសរុប ដល់ទៅ​​​៤២លាននាក់ ទីក្រុង​ហ្សាការតា រដ្ឋធានីឥណ្ឌូណេស៊ី​ គឺជាម៉េត្រូប៉ូលដ៏ធំជាងគេបំផុត​ក្នុងពិភពលោក​។ អ្នករស់នៅ​ក្នុងទីក្រុងហ្សាការតា បាន​បង្កើតកាកសំណល់សំរាម ចំនួន​ដល់ទៅ​១៤០០០តោន​ ក្នុងមួយថ្ងៃ ធ្វើ​ឲ្យ​ទីលានចាក់សំរាម​ចំនួន​ទាំងអស់ ៨ទីតាំងជុំវិញទីក្រុងដ៏ធំនេះ ត្រូវចាល់ លែងមាន​សមត្ថភាពស្តុកទុក​។ ប្រជាជន​ក្រុងហ្សាការតា ត្រូវ​រស់នៅជាមួយ​គំនរសំរាម​ពាសវាលពាសកាល តាមផ្លូវនិងតាមទីសាធារណៈ។ គំនរ​សំរាមស្អុយរលួយ​នៅតាមផ្លូវ ជះ​ក្លិនគំរង់លាយ​ឡំដោយ​សត្វរុយផង បង្កផលប៉ះពាល់ជាខ្លាំង ទៅដល់​អ្នក​ប្រកបមុខរបររកស៊ី​លក់ដូរតាមផ្លូវ​។ យោងតាមអ្នកជំនាញ​​ ចំនួន​ប្រជាជនកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង​នៅក្នុងទីក្រុង​ហ្សាការតា បូកបន្ថែម​នូវ​កត្តារីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច​មានប្រាក់ចំណូលច្រើន បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ចាយវាយទិញសម្ភារៈ និងចំណីអាហារហូបចុក​កាន់តែច្រើន។ កត្តាទាំងនេះ​ បានចូល​រួមធ្វើឲ្យ​បរិមាណកាកសំណល់សំរាម​មានកាន់តែច្រើន។ ហើយ​ជាងនេះទៀត អាជ្ញាធរក្រុង​ហ្សាការតា ពុំមានយន្តការតាមដានគ្រប់គ្រង​ការ​បែកចែកសំរាម និង​បំបាត់សំរាម​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាពឡើយ​។​ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ប្រជាជន​មូលដ្ឋាន​អះអាងថា គំនរសំរាម​មិនថានៅតាមផ្លូវ ឬនៅ​ទីលានចាក់សំរាម​ គរពូនកាន់តែខ្ពស់។ ផ្អែកតាម​ការផ្សាយ​របស់​​បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​ក្នុងស្រុកឥណ្ឌូណេស៊ី ​ទីលានចាក់សំរាម​ដ៏ធំជាងគេមួយ ឈ្មោះ Bantar Gebang ដែលមានទំហំដល់ទៅ​១១០ហិកតា អាចផ្ទុកសំរាមបានដល់ទៅ​៥៥លានតោន ពេលនេះ​ក៏ចាល់ លែងមាន​បរិវេណ​អាចទទួលសំរាម​បានទៀតហើយ​។ នៅសង្កាត់ Tangerang ខាងត្បូង​ ជាយក្រុងហ្សាការតា គេឃើញគំនរសំរាម​គតាមបណ្តោយ​ផ្លូវ អ្នកដំណើរ​ ត្រូវ​ទុកដៃ​មួយខ្ទប់ច្រមុះ ដៃមួយទៀត​បក់ដេញរុញ​។​ ថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង AFP បុរសម្នាក់ឈ្មោះ Muhammad Arsil មានរបរជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុប បាន​លើកឡើងថា គំនរសំរាមនៅតាមផ្លូវ​ បានបង្កឲ្យមានការកកស្ទះចរាចរណ៍​។​ លោក​ម្នាក់នេះបន្ថែមទៀតថា ប្រជាជនបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ តែហេតុអ្វី បានជារដ្ឋមិនទទួលខុសត្រូវ មិនគិតគូររៀបចំចាត់ចែង​គ្រប់គ្រងសំរាម​ឲ្យ​បាន​ល្អ​!។ ស្ត្រីអ្នកលក់ដូរម្នាក់ឈ្មោះ Delfa Desabriyan បានលើកឡើងថា ប្រជាជន​ទូទៅច្រើនណាស់ បាន​បោះចោលសំរាមទាំងថង់ៗ​​នៅតាមផ្លូវសាធារណៈ ដោយហេតុនៅទីកន្លែងចោលសំរាម​ ពេញអស់គ្មានកន្លែងទុក​។ ស្ត្រីម្នាក់នេះអះអាងទៀតថា សំរាមច្រើនពេកតាមផ្លូវ ជះក្លិនស្អុយឆួល​គួរឲ្យខ្ពើម​រអើម ដែលធ្វើ​ឲ្យខ្លួន​ហូកចុក​ចំណីលែងចូល​។​ ក្នុងសង្កាត់ Tangerang ខាងត្បូង ​ក្នុងមួយថ្ងៃៗ មាន​​​សំរាម​ ដល់ទៅ​​១១០០​តោន តែ​ទីកន្លែងចាក់សំរាម​ផ្លូវការ​ អាចទទួលសំរាមបានត្រឹមតែ​៤០០តោនប៉ុណ្ណោះ​។​ គួររំលឹកថា បញ្ហាសំរាម​គរដូចភ្នំ​នៅតាមទីសាធារណៈ មិនមែនចោទឡើងតែនៅទីក្រុង​ហ្សាការតាមួយទេ។ ទីក្រុងធំៗ​ផ្សេងទៀតរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ជួបវិបត្តិដូចគ្នានេះ​ដែរ​។ លោក​ប្រធានាធិបតី​ ប្រាបូវ៉ូ ស៊ូប៊ីយ៉ាន់តូ បានទាញសញ្ញាអាសន្ន​ថា នៅរវាងឆ្នាំ​២០២៨ បរិមាណ​កាកសំណស់សំរាម នឹងឡើងលើស​សមត្ថភាពស្តុក​ទុក នៅ​​គ្រប់ទីលានចាក់សំរាមសឹង​ទាំងអស់ទូទាំងប្រទេស។ គួរកត់សំគាល់ដែរថា នៅ​​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែល​មានប្រជាជន​ប្រមាណ​​២៨០លាននាក់ មានទីលាន​ចោល​សំរាម​ហាលវាល​អនាធិបតេយ្យ​​ រាប់សិប​ពាន់កន្លែង​។ សំរាមត្រូវគេដុតកម្ទេច​ចោល​ បញ្ចេញ​ជាផ្សែងខ្មៅ​​ និង​​ល្អង​កម្ទេច​ផេះកាកសំណល់ ធ្វើឲ្យ​ខ្សល់​ដកដង្ហើម​កាន់តែក្រខ្វក់ និង​​ដែល​អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់​ដល់សុខភាពមនុស្ស​។ នេះនៅមិនទាន់រាប់ដល់​ ការឆ្លងរាលដាលមេរោគឬបាក់តេរី​ផ្សេងៗ តាមរយៈសត្វរុយ​។ នៅឆ្នាំ​២០២២ ភ្នំសំរាម​មួយ​កន្លែងកំពស់​ជាង​៣០ម៉ែត្រ នៅសង្កាត់ Cipayung ខាងកើតក្រុងហ្សាការតា បានបាក់រ

    6 min

  2. FEB 8

    ៥ឆ្នាំ​នៃ​សង្រ្គាម​ស៊ីវិល​ រដ្ឋាភិបាលស្រមោល​ភូមា​នៅតែស្ថិតនៅលើផ្លូវទ័ល

    គិត​នៅត្រឹម​ខែកុម្ភៈនេះ មានរយៈពេល​៥ឆ្នាំ​គត់ ដែលភូមាធ្លាក់​ខ្លួនទៅក្នុង​សង្រ្គាម​ស៊ីវិលភូមា​ ក៏ព្រោះតែ​ក្រុមយោធា​ធ្វើរដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ និង​ចាប់​​លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដាក់ពន្ធនាគារ គ្មាន​ថ្ងៃនឹងដោះលែង។ នៅក្នុង​សង្រ្គាម​ផ្ទុះនៅពេញទូទាំងប្រទេសភូមា គូប្រជែង​ធំបំផុតរបស់របបសឹក គឺរដ្ឋាភិបាល​ស្រមោល ឬ​រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិ ដែលត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើងនៅតែប៉ុន្មានខែ ក្រោយ​រដ្ឋប្រហារ។ ប្រមូលផ្តុំ​ដោយ​អតីត​សមាជិក​សភា មកពីគណបក្ស​សម្ព័ន្ធជាតិ​ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ​​​ របស់​លោកស្រី​អ៊ុងសាន ស៊ូជី រដ្ឋាភិបាលស្រមោលភូមា ដែលមាន​រចនាសម្ព័ន្ធ​ត្រឹមត្រូវ និង​បានការទទួលស្គាល់​ពី​ប្រជាជន​ភូមា ​ត្រូវ​បាន​គេ​មើលឃើញថា ជា​ក្រុមប្រឆាំង​ដ៏សក្តិសម​ដែល​​មានកម្លាំងអាច​ផ្តួល​រំលំ​អំណាច​របស់​របប​យោធា​ដឹកនាំ​ដោយ​លោកមីន អ៊ុងឡាំង។ សង្រ្គាមស៊ីវិល​នៅ​ភូមា អូសបន្លាយ​៥ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោលភូមា នៅតែ​មិនទាន់អាច​យកឈ្នះ​លើ​របបសឹក។ ហេតុអ្វី? រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោលភូមា រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិ​ ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី​១៦ មេសា ឆ្នាំ​២០២១ ពោល​គឺ​ប៉ុន្មានខែក្រោយ មេដឹកនាំយោធា​ធ្វើរដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល​របស់​លោកស្រី​អ៊ុងសាន ស៊ូជី។ ក៏ព្រោះតែមើលឃើញថា រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោល​កើតចេញពី​ក្រុមបញ្ញវន្ត ចលនាយុវជនប្រឆាំង​នឹង​របបសឹក ហើយ​និងមាន​អតីតសមាជិកសភា​ដែលទើបឈ្នះឆ្នោត​ដោយស្របច្បាប់ ប្រជាជន​ភូមា​មួយចំនួន​ធំ​ដែលមិនពេញចិត្ត​នឹងរដ្ឋប្រហារ​របស់​ក្រុមយោធា បាន​ចូលរួមគាំទ្រ និង​ដាក់ក្តីសង្ឃឹមទាំងស្រុងថា រដ្ឋាភិបាលស្រមោល​នឹង​អាច​ជួយ​ស្រោចស្រង់ភូមា ពីក្នុងដៃ​របស់​របបសឹកភូមា ដឹកនាំ​ដោយ​លោក​មីន អ៊ុងឡាំង។ លោក Adrian Rovel អ្នកវិភាគ​ឯករាជ្យប្រចាំការនៅ​ទីក្រុង​រង់ហ្គូន ​បាននិយាយ​ថា ក្រុម ប្រឆាំងនៅ​ភូមាជឿជាក់​លើ​រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោល​ព្រោះ​ដោយ​មើលឃើញថា រដ្ឋាភិបាល​មាន​ការចូលរួម​ពីក្រុម​ចម្រុះ​ជនជាតិ ដោយ​គ្មាន​ប្រកាន់​រើសអើង​សាសនា​។ ក្រុមប្រដាប់អាវុធ​ជនជាតិ​ភាគតិច ជាច្រើនក្រុម​ដែលធ្លាប់​ផ្អាក​ធ្វើសង្រ្គាម​ប្រយុទ្ធគ្នា​នឹង​កងទ័ព​ ក៏បានងាកមក​ចាប់ដៃជាមួយ​រដ្ឋាភិបាលស្រមោល ព្រោះតែការសន្យា​បែងចែក​ភាគលាភ នៅក្រោយ​ថ្ងៃជ័យជំនះទៅលើ​កងទ័ពភូមា។ មានបទពិសោធន៍ប្រយុទ្ធ និងមានប្រភពផ្គត់ផ្គង់អាវុធស្រាប់ ក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច​ នៅតាមបណ្តារដ្ឋ​ជាច្រើន​នៅតាម​ព្រំដែន បានជួយបង្វឹកកងកម្លាំង​ការពារ​ប្រជាជន ដែលជា​កម្លាំងទ័ព​បង្កើតឡើង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោល។ ដោយទទួល​ប្រាក់ឧបត្ថម្ភពី​ប្រជាជន​ភូមា​នៅបរទេស និង​ប្រាក់រៃអង្គាស​បានដោយ​សម្ងាត់ពីអ្នកគាំទ្រ​ក្នុងស្រុក រដ្ឋាភិបាលស្រមោល​មាន​រចនាសម្ព័ន្ធ មាន​ប្រធានាធិបតី នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ព្រមទាំង​ក្រសួងការពារជាតិ។ នៅឆ្នាំ ២០២២ ​រដ្ឋាភិបាលនេះ​បានអះអាងថា ខ្លួន​មាន​ទាហាន​ប្រយុទ្ធប្រមាណ ៣០០​ កងវរសេនាធំ និង​វាយគ្រប់គ្រង​បាន​ពាក់កណ្តាល​នៃទឹកដីភូមា​ ចំណែក​​របបសឹក​ភូមា​កំពុង​បាត់បង់​ម្ចាស់ការ។ ទាហាន​បែកខ្ញែកគ្នា​ជា​ច្រើនក្រុម ប៉ុន្តែ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រុមប្រឆាំងរួមទាំង​ក្រុមប្រដាប់អាវុធ​ជនជាតិភាគតិចហាក់ធ្លាក់ដៃ មិនអាច​ប្រយុទ្ធយកឈ្នះ​លើ​កងទ័ពភូមា។ សង្រ្គាមស៊ីវិល​កាន់តែ​អូសបន្លាយ ក្តីសង្ឃឹម​ផ្តួលរំលំអំណាច​របបសឹក​មានកាន់តែតិច។ រដ្ឋាភិបាលស្រមោល​របស់​ក្រុមប្រឆាំង​កាន់តែ​ថមថយ ទាំងកម្លាំងទ័ព និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ចំណែក​ការគាំទ្រ​ពីក្នុង​ចំណោមប្រជាជនក្នុងស្រុក​ក៏កាន់តែ​ធ្លាក់​ចុះ។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ ២០២៥ ចលនា​ប្រដាប់អាវុធ​ចំនួន​៥​បាន​ប្រកាស​ដកខ្លួនចេញពី​ក្រសួងការពារជាតិ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោលភូមា ដែល​រងការរិះគន់​កាន់តែច្រើន ជាពិសេស​ពី​មេចលនា​ប្រឆាំង​ភូមា។ លោក​Tayzar San បុគ្គលសំខាន់ម្នាក់នៃ​បដិវត្ត​ន៍​ប្រឆាំង​រដ្ឋប្រហារ​របស់​ក្រុមយោធាភូមា​បាន​សរសេរ​សារនៅលើ​បណ្តាញ​សង្គមរិះគន់រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោល​ថា គ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងដើម្បី​ដឹកនាំ​បដិវត្តន៍របស់ប្រជាជន​ទៅកាន់​គោលដៅ។ គ្រូពេទ្យ​ភូមារូបនេះ​នៅបាន​បន្ទោស​រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោលភូមា​ថា មិនចេះចាប់យកឱកាស​ បង្រួបបង្រួម​កម្លាំងប្រឆាំង​ឲ្យនៅក្នុង​ក្រុមតែមួយ ​​ដើម្បីប្រយុទ្ធផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​សឹករបស់​លោកមីន អ៊ុងឡាំង។ បើតាម​អ្នកវិភាគ រដ្ឋាភិបាល​ស្រមោលភូមា បាន​ធ្លាក់កូដ​ប

    9 min

  3. FEB 4

    បោះឆ្នោតសភា​ថៃ៖ គណបក្ស​ប្រាឆាឈុនសង្ឃឹមឈ្នះនាំមុខ តែបារម្ភ​ថាគេ​នឹង​រារាំងមិន​ឲ្យ​​បង្

    ថ្ងៃអាទិត្យទី​៨​កុម្ភៈខាងមុខ​នេះ គឺជាថ្ងៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាថៃ និងដើម្បីឈានទៅ​បង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី​។ ការឃោសនា​នយោបាយ របស់គណបក្ស​ទាំងអស់ កំពុងប្រព្រឹត្តិទៅយ៉ាងសកម្ម នៅក្នុងសប្តាហ៍​នេះ​។ ផ្អែកតាម​ស្ទាបស្ទង់​មតិ​ ​គណបក្ស​ប្រាឆាឈុន ដែលជាបក្ស​មានទំនោរចម្រើន​និយម និងគាំទ្រដោយ​យុវជនថៃភាគច្រើននោះ អាចនឹង​ឈ្នះ​នាំមុខ។ តែទន្ទឹមគ្នានេះ មានការលើកឡើងដោយព្រួយបារម្ភថា​ ក្រុមយោធានិយម ប្រាកដជារកវិធីសាស្ត្រដូចលើក​មុនៗ ដើម្បី​រារាំង មិន​ឲ្យ​បក្សប្រាឆាឈុន ឈានទៅ​កាន់អំណាច​។ សប្តាហ៍​នេះ គឺជាសប្តាហ៍ចុងក្រោយ​ហើយ សម្រាប់គណបក្សនយោបាយ​ថៃ ដើម្បី​សំរុក​​​ឃោសនាប្រមូល​ការគាំទ្រ មុននឹងថ្ងៃបោះឆ្នោត​នឹងមកដល់ នៅថ្ងៃទី​៨កុម្ភៈ។ កាលពីថ្ងៃទី​១កុម្ភៈ ការបោះឆ្នោត​មុន​កាលកំណត់​ ក៏បានចាប់ផ្តើមរួចហើយ សម្រាប់​ប្រជាជន​ថៃចំនួន​ប្រមាណ​២លាននាក់ ដែល​មិនអាចទៅបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី​៨​កុម្ភៈបាន​។ នៅទីក្រុង​បាងកក​ ប៉ុន្មានថ្ងៃជាប់គ្នាមកនេះ គណបក្សធំៗបានធ្វើការជួបជុំឃោសនាជាបន្តបន្ទាប់។ បន្ទាប់ពីបក្ស​ភឿថៃ និង​បក្ស​ភូមចៃថៃ គឺដល់វេនបក្សប្រាឆាឈុនម្តង ដែលបានរៀបចំការជួបជុំឃោសនាដ៏សម្បើម នៅ​កណ្តាលក្រុងបាងកក ដោយ​មានវត្តមាន​របស់បេក្ខជន​នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យក្មេង លោក ណាត់ថៈភង្ស​ រឿងបញ្ញាវុធ និង​លោកភិថា លិមចៈរើនរ៉ាត់ អតីតបេក្ខជន​ឈរឈ្មោះកាលពី​​អាណត្តិ​មុន​ ដ៏មានប្រជាប្រិយភាព​។ គួរបញ្ជាក់ថា ការស្ទាបស្ទង់​មិតិចុងក្រោយ ធ្វើឡើងដោយ​វិទ្យាស្ថាន Nida បាន​បង្ហាញ​ឲ្យឃើញ​ថា គណបក្ស​ប្រាឆាឈុន​ អាចនឹងឈ្នះ​​បានសន្លឹកឆ្នោតនាំមុខ​គេ លើស​​គណបក្ស​ភូមចៃថៃ របស់​លោក​អានុធិន ឆានវីរៈគូន ដល់ទៅ​១១%​។ រីឯគណ​បក្សភឿថៃ ស្និទ្ធនឹងក្រុមគ្រួសារលោក​ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រ វិញ អាចបានសំលេងឆ្នោត​លំដាប់ទី​៣។ តែទោះបី​ជាមានក្តីសង្ឃឹមឈ្នះ តែថ្នាក់ដឹកនាំបក្ស​ប្រាឆាឈុន ក៏ដូចជាយុវជនសកម្មជនគាំទ្រ បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភ ថាត្រឹមឈ្នះសន្លឹកឆ្នោតបាននាំមុខគេ គឺបក្សប្រាឆាឈុន មិនប្រាកដថាអាចឈានទៅ​បង្កើតរដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំប្រទេសបាន​ទេ​។ លោកស្រី Rukchanok Srinork បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីម្នាក់ក្នុងចំណោម​៣នាក់ របស់​បក្ស​ប្រាឆាឈុន បាន​ថ្លែងប្រាប់​ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង AFP ថា “គេនឹងមិន​ទុកឲ្យ​បក្សប្រាឆាឈុន ឈានទៅបង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​បានដោយ​ងាយនោះទេ​”។ “គេ” ដែលអតីតតំណាងរាស្ត្រថៃ​វ័យក្មេង​រូបនេះសំដៅដល់នោះ គឺក្រុម​​​អ្នក​នយោបាយ​​អភិរក្សនិយម ស្និទ្ធនឹងកងទ័ពថៃ ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសាររាជវង្សថៃ​។ និយាយឲ្យចំ គឺលោក​ អនុធិន ឆានវីរៈគូន ប្រធានបក្សភូមចៃថៃ ដែលបច្ចុប្បន្ន​គឺជាអ្នកដឹកនាំចលនាអភិរក្សនិយម​ថៃ​។ ជាការពិតណាស់ គេនៅចាំបានកាលពីពេលបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣ ដែល​គណបក្ស​កាវក្លៃ កាលណោះដឹកនាំដោយ​លោក ភិថា លឹមចៈរើន​រ៉ាត់ បានឈ្នះឆ្នោតនាំមុខ។ ក៏ប៉ុន្តែក្រុមសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដែលភាគច្រើនសុទ្ធតែ​ជា​អ្នក​នយោបាយ​អភិរក្សរាជា​និយមនិង​​យោធានិយម​​ បាន​ប្រើល្បិចស្នៀតរារាំង​មិន​ឲ្យ​បក្សនេះ​ ឈានទៅដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល​។ បក្សកាវក្លៃ ត្រូវបានតុលាការធមនុញ្ញថៃប្រកាសរំលាយចោល ហើយ​លោក​ភិថា លិមចៈរើនរ៉ាត់ វិញ ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយ​រយៈពេល​១០ឆ្នាំ​។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុម​អ្នកនយោបាយវ័យក្មេងនៃអតីតបក្សកាវក្លៃ មិនបានអស់សង្ឃឹមទេ ដោយ​គេបាន​បង្កើតបក្សថ្មីឈ្មោះថា គណបក្ស​ប្រាឆាឈុន ហើយ​បានទទួលសន្ទុះគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្លា នៅក្នុងពេលឃោសនា​ប៉ុន្មានសប្តាហ៍​កន្លងមកនេះ​។ ការស្ទាបស្ទង់មតិ​បានបង្ហាញថា ពាក់កណ្តាល​នៃប្រជាជន​​ថៃ អាយុពី​១៨​ទៅ​៣៥ឆ្នាំ គឺពួកគេគាំទ្រ​គណបក្សប្រាឆាឈុន ដែលមាន​គំនិត​ចម្រើន​និយម បែបទាន់​​សម័យ​កាល និង​មានគំរោង​ធ្វើកំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បី​​កាត់បន្ថយ​អំណាច​ជ្រុលហួស របស់ក្រុមយោធា និងក្រុមគ្រួសារព្រះរាជវង្សថៃ​។ នៅលើបណ្តាញសង្គម បក្សប្រាឆាឈុន បានវាយ​លុក យ៉ាងខ្លាំងសំបើម​​ប្រមាណ​១ខែមកនេះ ជាមួយ​នឹងវីដេអូឃោសនាខ្លីៗ បែបសាមញ្ញៗ ច្បាស់លាស់ តែពោរពេញដោយ​គោលនយោបាយជាក់ស្តែង​ ដើម្បីធ្វើកំណែទម្រង់ស្រុកទេស ទាំងសង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ​​។ ជាមួយនឹងសន្ទុះគាំទ្រដ៏ខ្លាំងក្លានេះ លោក​ ណាត់ថៈភង្ស រឿងបញ្ញាវុធ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់​បក្ស​ប្រាឆាឈុន បាន​អះអាងថា លោកត្រូវតែបន្ត​ដំណើរជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋថៃ ដែលនៅតែបន្ត​ដាក់​ក្តីសង្ឃឹម​មកលើលោក និងមកលើ​បក្សប្រាឆាឈុន​។ ល

    5 min

  4. JAN 28

    តើលោកស៊ី​ ជីនពីង កំពុងតែបោសសំអាតកងទ័ពចិន​ ដើម្បីពង្រឹងអំណាចផ្តាច់មុខឬ?

    ក្រសួងការពារជាតិចិន បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ទី២៤មករា បើកការស៊ើបអង្កេត លើអគ្គមេបញ្ជាការកំពូល២រូបនៃកងទ័ពចិន គឺលោក ចាង យូសៀ អនុប្រធានគណៈកម្មការកងទ័ពមជ្ឈឹម និងលោក លីវ ចេនលី នាយសេនាធិការអន្តរកងទ័ពចិន។ អ្នកទាំង២ត្រូវបានដកហូតពីមុខតំណែងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីជាប់ចោទថា បានបំពានច្បាប់វិន័យកងទ័ព។ ផ្អែកតាមការវិភាគ ការដកហូតតំណែងអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពទាំងពីរនេះ គឺជាការបោសសំអាតក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំធំៗនៃកងទ័ពចិន ដែលលោកស៊ី ជីនពីង ចង់ទុកតែមនុស្ស ដែលមានភក្តីភាពនឹងលោក ហើយធ្វើតាមលោកគ្រប់រឿងដោយគ្មានការជំទាស់។ មេបញ្ជាការកំពូលនៃកងទ័ពចិន២រូប ត្រូវបានដកហូតពីតំណែង នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៤មករា។ គឺលោក ចាង យូសៀ (Zhang Youxia) អនុប្រធានគណៈកម្មការកងទ័ពមជ្ឈឹម និងលោក លីវ ចេនលី (Liu Zhenli)នាយសេនាធិការអន្តរកងទ័ព។ ដំណឹងនេះ បានធ្វើឲ្យរញ្ជួយដល់មជ្ឈដ្ឋានកងទ័ពចិន ក៏ដូចជាអ្នកវិភាគកិច្ចការសន្តិសុខអន្តរជាតិ។ ក្រសួងការពារជាតិចិន បានប្រកាសដំណឹងថា គេបានបើកការស៊ើបអង្កេត លើមេបញ្ជាការកងទ័ពទាំង២នាក់នេះ ពីបទបំពានច្បាប់វិន័យកងទ័ព និងមិនគោរពកាតព្វកិច្ចការងារ នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃគណៈកម្មការកងទ័ពមជ្ឈឹម។ និយាយឲ្យខ្លី គឺមានន័យថា អ្នកទាំង២ បានព្រហើនមិនគោរព ឬមិនដើរតាមការសម្រេចរបស់លោកប្រធានាធិបតីស៊ី ជីនពីង ដែលជាប្រធានគណៈកម្មការកងទ័ពមជ្ឈឹម។ មិនស្មោះ នៅធ្វើអ្វី!​ មានអាយុ៧៣ឆ្នាំ លោក ចាង យូសៀ ត្រូវគេស្គាល់ថា គឺជាមេទ័ពកំពូលមួយរូប ដែលស្និទ្ធជាប់ជាមួយលោកស៊ី ជីនពីង ហើយក៏ជានិមិត្តរូបបញ្ជាក់ពីការបន្តរចនាសម្ព័ន្ធកងទ័ពបដិវត្តន៍ចិន។ មិនខុសពីលោកស៊ី ជីនពីង លោកចាង យូសៀ មានឪពុកជាអតីតអ្នកបដិវត្តបក្សកុម្មុយនីស្តចិន ហើយលោកចាង យូសៀ ក៏មានបទពិសោធន៍ធ្លាប់ប្រយុទ្ធនៅសមរភូមិ សង្គ្រាមចិន-វៀតណាមឆ្នាំ១៩៧៩។ ដូច្នេះ ការទំលាក់លោកយ៉ាងទាន់ហន់បែបនេះ គឺវាមិនមែនជារឿងសាមញ្ញឡើយ។ អ្នកវិភាគជាច្រើន បានសំឡឹងឃើញ ពីការពង្រឹងកណ្តាប់ដៃ អំណាចនៅជុំវិញខ្លួនលោកស៊ី ជីនពីង។ មានន័យថា អ្នកណាក៏ដោយ ឲ្យតែមិនស្មោះ មិនស្តាប់តាមលោកស៊ី ជីនពីង ទោះបីមានប្រវត្តិស្នាដៃ ឬមានទំនាក់ទំនងស្និទ្ធយ៉ាងណា ក៏មិនអាចរួចខ្លួនដែរ។ នៅក្នុងន័យនេះ គឺលោកស៊ី ជីនពីង មិនមែនត្រឹមតែចង់សំអាតស្ថាប័នកងទ័ពប៉ុណ្ណោះទេ តែលោកចង់ប្រាប់គ្រប់គ្នា ដែលមានបុណ្យសក្តិមានអំណាច ថាត្រូវតែប្រយ័ត្នខ្លួន។ លោក Steve Tsang នាយកវិទ្យាស្ថាន SOAS China នៅសកលវិទ្យាល័យទីក្រុងឡុងដ៍ បានលើកឡើងថា ចាប់ពីពេលនេះទៅ គ្មានមេទ័ពចិនណាម្នាក់អាចនៅសុខបានទេ ប្រសិនបើមិនដើរត្រង់ផ្លូវ តាមលោកស៊ី ជីនពីង។ បោសសំអាត​គណៈកម្មការ​កងទ័ពមជ្ឈឹម​ សូមរំលឹកថា ចាប់តាំងពីឡើងកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ២០១២ លោកស៊ី ជីនពីង បានប្រើទ្រឹស្តីបោសសំអាតអំពើពុករលួយ ទាំងវិស័យស៊ីវីល និងកងទ័ព។ តាមធម្មតា គណៈកម្មការកងទ័ពមជ្ឈឹមនៃកងទ័ពចិន មានសមាជិក៧នាក់ ក្នុងនោះលោកស៊ី ជីនពីងជាប្រធាន និងអនុប្រធាន២នាក់ គឺលោកលោក ចាង យូសៀ និងលោក ចាង ឆេងមីន (Zhang Shengmin)។ តែ៣ឆ្នាំមកនេះ គេសង្កេតឃើញថាសមាជិកនៃគណៈកម្មការនេះ បានជ្រុះធ្លាក់ម្តងមួយៗ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ២នាក់បន្តបន្ទាប់គ្នា គឺលោក Wei Fenghe និង Li Shangfu ត្រូវដកហូតពីតំណែងក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយបន្ទាប់មកទៀត ដល់វេនលោកមេបញ្ជាការ Miao Hua នៅចុងឆ្នាំ២០២៤។ ហើយពេលនេះ ដល់វេនលោក ចាង យូសៀ និងលោក លីវ ចេនលី។ ដូច្នេះ គឺនៅសល់តែលោកអនុប្រធាន ចាង ឆេងមីន តែម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវតែខំប្រឹងឱបជើងលោកស៊ី ជីនពីងឲ្យជាប់។ ផ្អែកតាមការវិភាគ ចាប់ពីពេលនេះទៅ អគ្គបញ្ជាការកំពូលនៃកងទ័ពចិន គឺស្ថិតក្នុងដៃលោកស៊ី ជីនពីង សឹងតែផ្តាច់មុខ។ មនុស្សថ្មីដែលនឹងត្រូវគេតែងតាំងឲ្យធ្វើជាសមាជិកគណៈកម្មការកងទ័ពមជ្ឈឹម គឺត្រូវតែត្រង់កន្ទុយ។ លោកស៊ី ជីនពីង ថា ឆ្វេងៗ ស្តាំៗ។ លោក Huo Po អ្នកវិភាគនយោបាយឯករាជ្យនៅប៉េកាំង បានលើកឡើងថា ចំណុចនេះ អាចជាគ្រោះថា្នក់មួយ សម្រាប់ចិន និងសម្រាប់ពិភពលោក ព្រោះថាលោកស៊ី ជីនពីង អាចចង្អុរឲ្យកងទ័ពចិនធ្វើអ្វីក៏បានតាមចិត្ត ដោយគ្មាននរណាហ៊ានជំទាស់ ឬផ្តល់យោបល់ផ្សេងបានឡើយ។ ក្តាប់អំណាច ត្រៀមអាណត្តិទី​៤​ យុទ្ធសាស្ត្រពង្រឹង ប្រមូលអំណាចក្នុងដៃរបស់លោកស៊ី ជីនពីងតែម្នាក់ឯង ក៏អាចបង្កជាផលអវិជ្ជមានខ្លះដែរ ដោយធ្វើឲ្យកងទ័ពចិនត្រូវរង្គោះរង្គើ ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ តែយ៉ាងណា យុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងរបស់លោកស៊ី ជីនពីង ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ពចិន ឲ្យក្លាយជាកងទ័ពធំឈានមុខលំដាប់ពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០៣៥ គឺនៅដដែលទេ។ សម្រាប់លោក James Char អ្នកជំនាញកងទ័ពចិននៅសកលវ

    5 min

  5. JAN 22

    តើនៅតំបន់អាកទិក ចិននិងរុស្ស៊ី មានសម្ព័ន្ធភាព​​ព្រមទាំង​​មហិច្ឆតាអ្វីខ្លះ?

    មហាសមុទ្រទឹកកកអាកទិក ស្ថិតនៅតំបន់ប៉ូលខាងជើង​ បានក្លាយជា​តំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់ ដែល​ញ៉ាំងឲ្យមានការប្រជែងគ្នារវាងមហាអំណាច។ ជាក់ស្តែង វាគឺជាអ្វីដែល​លោកដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាស ដើម្បី​ផ្តល់អំណះអំណាងថា​ហេតុអ្វី បានជាលោកត្រូវការ​គ្រប់គ្រ​ងកោះហ្ក្រូអិនឡង់ដ៍​។ ជាការពិតមួយ ដែលថា​តំបន់អាកទិក បានក្លាយ​ជាផ្លូវ​ចរាចណ៍ទំនិញ​កាន់តែងាយ​ស្រួល ដោយសារតែផែនដីឡើងកំដៅ ហើយធ្វើ​ឲ្យ​​ទឹកកករលាយ។ ប្រមាណ​ជាង​១០ឆ្នាំមកហើយ ដែល​ចិននិងរុស្ស៊ី បានរួម​សហការគ្នា ទាំងក្នុង​ការដឹកជញ្ជូន​ទំនិញ​និង​វិស័យ​កងទ័ព នៅក្នុងតំបន់នេះ​។ តាំងតែពីយូរយាមកហើយ តំបន់អាកទិក (Arctic) ត្រូវរុស្ស៊ីគិតថាជាដែនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន។​ តំបន់នេះកាន់តែមានសារៈសំខាន់ថែមទៀត នៅ​ពេល​ដែលក្រុមប្រទេសលោកខាងលិច នាំគ្នាដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើរុស្ស៊ី​ ក្រោយ​ការលើកទ័ពចូលឈ្លានពាន​អ៊ុយក្រែន​ កាលពីខែកុម្ភៈឆ្នាំ​២០២២។ តំបន់សមុទ្រអាកទិក ឬផ្លូវសមុទ្រខាងជើង បានក្លាយ​ជា​ផ្លូវចរាចរណ៍ ដ៏មានសារៈសំខាន់ សម្រាប់​ឲ្យរុស្សី ដឹក​ប្រេងនិងឧស្ម័នរបស់ខ្លួន ទៅលក់នៅអាស៊ី។ ដោយវាងតាមផ្លូវខាងលើ នាវារុស្ស៊ី​​មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់តាម​ផ្លូវក្បែរអឺរ៉ុប និ​ងព្រែកជីកស៊ុយអេ ដែលធ្វើ​ឲ្យ​ប្រឈម​ត្រូ​វ​គេចាប់ឃាត់ទុក​។ ផ្លូវថ្មីនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញ​ លទ្ធភាពនៃការធ្វើចរាចរណ៍​តាម​ផ្លូវសមុទ្រខាងជើង ឆ្លងកាត់តំបន់អាកទិក គឺកាន់តែមានធំទូលាយ ព្រោះ​ដោយហេតុ​តែសីតុណ្ហភាពផែនដីឡើងកំដៅ ហើយទឹកកករលាយ​កាន់តែច្រើន និងកាន់តែស្តើង​។ ជាង​នេះ​ទៀត គិតមកត្រឹមពេលនេះ រុស្ស៊ី​គឺជាមហាអំណាចតំបន់ប៉ូលតែម្នាក់គត់ ដែល​មានសមត្ថភាព​​ ផលិត​នាវា​ពុះជ្រែក​ផ្ទាំងទឹកកក រុញដោយ​ប្រព័ន្ធថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ​។ នាវាប្រភេទនេះ មាន​សារៈ​សំខាន់ណាស់ ដើម្បីពុះវែកបើក​ផ្លូវឲ្យ​ចំហ ឲ្យនាវាដឹកទំនិញ​បើកទៅមុខតាមសម្រួល​។ កាលពីឆ្នាំ​​២០២២ ប៉ុន្មានខែក្រោយ​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើសង្គ្រាម​ឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន លោក​ពូទីន បានប្រកាស​គម្រោង​​ផែនការ​​វិនិយោគ បើកផ្លូវដឹកជញ្ជូន​សមុទ្រខាងជើង​នេះ​ គិតជាទឹកប្រាក់​​ចំនួន​២០ពាន់​លាន​អឺរ៉ូ ពីនេះ​ដល់ឆ្នាំ​២០៣៥​។ គួរកត់សំគាល់ថា គិតត្រឹមបច្ចុប្បន្ននេះ ទំហំ​នៃ​​ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ តាមមហាសមុទ្រទឹកកកអាកទិក គឺនៅមានកម្រិតតិចតួចនៅឡើយ ដោយ​ហេតុតែមាន​ការ​លំបាក និង​ត្រូវចំណាយច្រើន​។ ពោលគឺតិចជាងឆ្ងាយ​​ណាស់ បើប្រៀប​ធៀប​ទៅនឹង​​​ការដឹកជញ្ជូន​ទំនិញ​​ តាម​ទិសខាងត្បូង​ឆ្លងកាត់​ព្រែកជីក​ស៊ុយអេ ដែល​មាន​ច្រើន​រយលានតោននោះ​។ កាលពីឆ្នាំ​២០២៥ ការដឹកទំនិញ​ឆ្លង​​តាមផ្លូវសមុទ្រខាងជើង​ មាន​ទំហំ ប្រមាណ​​តែ​​៣៧​លានតោន​។ ជាទំហំដែល​បានធ្លាក់ចុះ​២,៣% បើប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំមុន។ នេះ​​បើ​​ផ្អែក​តាមតួលេខ របស់ទីភ្នាក់ងារ Ria Novosti ដោយ​យោងតាមតួលេខផ្លូវការរបស់​រុស្ស៊ី​។​ ផ្លូវសូត្រទឹកកករបស់ចិន​​ ចំណែកចិនវិញ ចិនបានប្រកាសបើក​​គម្រោងផ្លូវសូត្រថ្មីកាត់សមុទ្រទឹកកកអាកទិក នៅឆ្នាំ​២០១៨។ តាមរយៈផែនការនេះ ចិន​គ្រោង​សាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន ដូចជាផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក​ និង​កំពង់ផែ នៅតាម​ឆ្នេរ​តំបន់អាកទិក ហើយនិងមានមហិច្ឆតា​ ចង់ក្លាយជាមហាអំណាចប៉ូល នៅរវាងឆ្នាំ​២០៣០​។ ជាបឋម ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ចិនបានចំណាយ​ប្រាក់ច្រើនរយលាន ដើម្បីបង្កើតជាស្ថានីយ៍​ស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រច្រើនកន្លែង នៅ​អ៊ីសឡង់ដ៍ និង​នៅន័រវែស​។ បន្ថែមពីនេះ​ ក្រុមហ៊ុន​ចិន​​ បានវិនិយោគ​នៅក្នុងគម្រោង​ជាច្រើន​ទៀត ដូចជា​គម្រោងផលិត​ឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ នៅរុស្ស៊ី និងគម្រោង​ខ្សែផ្លូវដែក​នៅស៊ុយអែត​។ ពង្រាយកម្លាំងទ័ពរុស្ស៊ី​​ ទាក់ទិននឹង​វិស័យការពារជាតិវិញ តំបន់​អាកទិក ក៏គឺជា​តំបន់យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ណាស់ដែរ សម្រាប់រុស្ស៊ី​និងសម្រាប់ចិន​។ កាលពីឆ្នាំ​២០២១ រុស្ស៊ីបាន​ប្រកាស​ថាបានចាប់ផ្តើមសាងសង់ ផ្លូវឡើងចុះយន្តហោះមួយ​​ ប្រវែង​​៣៥០០ម៉ែត្រ នៅតំបន់ប្រជុំ​​កោះ​ François-Joseph ភាគ​ខាង​ជើងបង្អស់នៃទឹកដីរុស្ស៊ី​។ វាល​​យន្តហោះនេះ គឺ​អាច​ទទួលយន្តហោះគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំង​យន្តហោះ​ទម្លាក់គ្រាប់ ដែលដឹកគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ​ថែមទៀតផង​។ នៅឆ្នាំ​២០១៩ កងទ័ពរុស្ស៊ី បាន​ដាក់ពង្រាយ​ប្រព័ន្ធខែលមីស៊ីល​ផ្លូវអាកាសទំនើបបំផុតរបស់ខ្លួន ឈ្មោះ S-400 នៅឯតំបន់អាកទិក​ និង​បាន​បើក​មូលដ្ឋាន​រ៉ាដាមួយ នៅ​ឯតំបន់​ប្រជុំ​កោះ Nouvelle-Zemble។ ហើយ​កាលពីខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​២០២៥ កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីភូមិភាគខាងជើង បាន​បើកការធ្វើសមយុទ្ធ

    6 min

  6. JAN 19

    ហេតុអ្វីរាជាណាចក្រនៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស៍មិនចង់ឃើញអាមេរិកវាយប្រហារសាជាថ្មីលើអ៊ីរ៉ង់?

    បើទោះបីជាមានអរិភាព មិនចូលចិត្តរបបដឹកនាំអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់បច្ចុប្បន្នក្តី បណ្តាប្រទេសនៅឧបទ្វីបអារ៉ាប់ និងប្រទេសជិតខាងរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដូចជាតួកគី ឬប៉ាគីស្ថានជាដើមមិនប្រាថ្នាចង់ឃើញប្រធានាធិបតីអាមេរិកបញ្ជាទ័ពឲ្យ​វាយប្រហារ ដើម្បីផ្តួលរំលំរបបផ្តាច់ការអ៊ីរ៉ង់នោះទេ។ ចាប់តាំងពីលឺលោកត្រាំគំរាមវាយប្រហារយោធាទៅលើបបផ្តាច់ការអ៊ីរ៉ង់ដែលកំពុងរងការចោទប្រកាន់ថា បានបង្រ្កាបបង្ហូរឈាមបាតុករអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងកាតាជាដើមបានព្យាយាមបញ្ចុះបញ្ចូលលោកដូណាល់ ត្រាំ កុំឲ្យវាយប្រហារទៅលើអ៊ីរ៉ង់។ ហេតុអ្វីបានជាដូច្នេះ? ក្រោមការដឹកនាំ​របស់​អាយ៉ាតូឡា អាលីខាមេណី អ៊ីរ៉ង់​ជា​ប្រទេស​ប្រជែងឥទ្ធិពល​ធំមួយ​របស់ប្រទេសអារ៉ាប់​មួយចំនួននៅក្នុង​តំបន់ដើមបូព៌ា តួយ៉ាង អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ប៉ុន្តែ ផ្ទុយទៅវិញ ការដួលរលំរបបផ្តាច់ការអ៊ីរ៉ង់ដោយសារ​ស្នាដៃ​វាយប្រហារ​របស់អាមេរិក មិនមែនជាអ្វីដែល​អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ក៏ដូចជា​ប្រទេស​នៅក្នុង​តំបន់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស៍​ប្រាថ្នាចង់បាន។ ​បន្ទាប់ពីលឺ​លោកដូណាល់ ត្រាំ ដំឡើង​សំឡេង​គំរាម​ប្រើ​មធ្យោបាយ​យោធា​ទៅលើ​អ៊ីរ៉ង់ ដែល​បិទទ្វារ​បង្រ្កាប​បាតុករ​ក្នុងថ្លុកឈាម​​​​ និង​សង្កេតឃើញកងទ័ពអាមេរិកសកម្មខ្លាំងនៅក្នុង​តំបន់ ដូចជា​បញ្ជូន​នាវាចម្បាំង​ឲ្យ​បើកឆ្វែល ហើយ​យន្តហោះយោធាហោះចេញចូល​មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក​នៅកាតា អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត​​និង​ប្រទេស​ជិតខាង​ពីរទៀត នៅ​សមុទ្រ​ពែរ្ស៍ បាន​សំរុក​សកម្មភាពការទូតដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូល​អាមេរិកកុំ​ឲ្យ​វាយប្រហារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់។ អ្នកទទួលខុសត្រូវជាន់ខ្ពស់ម្នាក់​របស់​អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត​បាន​និយាយ​ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង​AFP ថា នៅ​យប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៥ មករា ប្រទេស​អារ៉ាប់ទាំងបី គឺ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កាតា និង​អូម៉ង់​​បាន​ប្រឹងប្រែងសកម្មភាពការទូត​ខ្លាំងណាស់ ដើម្បី​បញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យ​​លោកដូណាល់ ត្រាំ ទុកឱកាស​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​កែខ្លួន។ បើតាម​អ្នកទទួលខុសត្រូវ​របស់​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែល​សុំ​មិន​បញ្ចេញឈ្មោះ នៅក្នុង​កំណត់​ទូតទៅកាន់ភាគីអាមេរិក​ ប្រទេស​ទាំងបី​បាន​ព្រមាន​ពី​ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុង​ករណីដែលអាមេរិក​បើកប្រតិបត្តិការ​យោធាវាយប្រហារ​អ៊ីរ៉ង់ជាថ្មីម្តងទៀត។ ខុសស្រឡះពីការវាយប្រហារ​របស់អាមេរិក​កាលពី​ខែ​មិថុនា​ ឆ្នាំមុន ដែលធ្វើឡើងក្នុង​​គោលដៅតែមួយគត់ គឺ​បំផ្លាញទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ប្រទេស​នៅឈូងសមុទ្រ​ពែរ្ស៍ព្រួយបារម្ភខ្លាចថា ការ​វាយប្រហាររបស់អាមេរិក​ទៅលើ​អ៊ីរ៉ង់លើកនេះក្នុងគោលដៅ​ផ្តួលរំលំរបបផ្តាច់ការអ៊ីស្លាម​អ៊ីរ៉ង់ នឹង​អាច​ឆេះរាលដាល រុញច្រាន​តំបន់ដើមបូព៌ាទាំងមូលឲ្យធ្លាក់ទៅក្នុងភ្លើងសង្រ្គាម​​។ បើតាម​អ្នកជំនាញ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត កាតា និងអូម៉ង់​សំរុកនយោបាយការទូតដើម្បីព្យាយាម​បន្ថយកំដៅភាពតានតឹង​រវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ក៏ព្រោះតែ​ហេតុផល​សំខាន់មួយចំនួន។ ហេតុផល​ទី១ ​ខ្លាច​ការវាយប្រហារ​សងសឹក​របស់អ៊ីរ៉ង់​ ទៅលើ​ប្រទេស​អារ៉ាប់ដែល​មាន​តាំងមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក។ នៅពេលអាមេរិក​បញ្ជូនយន្តហោះទៅទម្លាក់គ្រាប់បែក​លើ​ទីតាំង​នុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ង់បាន​វាយបកសងសឹក​នឹងអាមេរិក តាមរយៈ​ការបាញ់មីស៊ីល​សំដៅ ទីតាំងយោធា​របស់អាមេរិក​នៅកាតា។ កាលណោះ ការខូចខាត​មាន​កម្រិតតិចតួច អាមេរិកអាច​ដកយន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនចេញពីមូលដ្ឋាន បន្ទាប់ពីអ៊ីរ៉ង់​បាន​ជូនដំណឹង​ជាមុនពីការវាយប្រហារ​របស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ លើកនេះ កាតាបារម្ភខ្លាចថា ក្នុងករណី​អាមេរិក​វាយប្រហារដើម្បីផ្តួលរំលំរបបអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ នោះ អ៊ីរ៉ង់​ពិតជា​មិន​អត់ឱន ហើយ​ក៏មិនជូនដំណឹង​ទុកជាមុន ដើម្បីទុកពេល​ឲ្យអាមេរិកដកទ័ព និង​យន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនដែរ។ ចំពោះ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីតវិញ ខ្លាចថា ការវាយប្រហារ​របស់អាមេរិក​ដើម្បីទៅផ្តួលរំលំរបបផ្តាច់ការអ៊ីរ៉ង់​នឹង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យអ៊ីរ៉ង់ផ្ទុះកំហឹង​ ក្រពុលមុខវាយប្រហារ​សងសឹកនឹង​​ប្រទេស​ដែលចងសម្ព័ន្ធយោធា​ជាមួយអាមេរិក។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នៅចាំបទពិសោធន៍​ឆ្នាំ ២០១៩ នៅពេល​អ៊ីរ៉ង់​បាញ់មីស៊ីល​សំដៅ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេង​ពីរកន្លែង​របស់​រីយ៉ាត។ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត​មិន​បាន​ទទួលការពារ​ពី​អាមេរិក​ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្ត​ឡើយ។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមាន​​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​សំខាន់ៗដែល​ផុយស្រួយ ងាយនឹង​រងការបំផ្លាញដោយ​មីស៊ីល​របស់អ៊ីរ៉ង់ ដូចជា រោងចក្រ​ចម្រាញ់ទឹកសមុទ្រ ឬ​រោងចក្រ​ចម

    6 min

  7. JAN 14

    តើកោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍មានអ្វីល្អ បានជាគ្រប់គ្នា​ប៉ងចង់បាន?

    នៅមួយរយៈចុងក្រោយនេះ កោះរបស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍បានក្លាយជា​ចំណុច​ប្រទាញប្រទង់ ដើមចមនៃភាពតានតឹងគ្នាខ្លាំង រវាងអាមេរិក និង​ដាណឺម៉ាក។ តានតឹងនឹងគ្នា ចាប់តាំងពី​លោកដូណាល់ ត្រាំ​បានគំរាមប្រើគ្រប់​មធ្យោបាយ​ដើម្បីដណ្តើម​យក​កោះពីដាណឺម៉ាក​មកធ្វើ​ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អាមេរិក នោះបើទោះបីជាត្រូវ​ប្រើ​កម្លាំងយោធា។ តើកោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍​ដែនដីស្វយ័តរបស់​ដាណឺម៉ាក ដែលធំជាង​បារាំង​៤ដង និង​គ្របដណ្តប់ដោយ​ទឹកកកដល់ទៅ​៨១% មាន​អ្វីល្អ បានជាគ្រប់គ្នាចង់បានយកមកគ្រប់គ្រងខ្លាំងម្ល៉េះ? ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ​បាន​ប្រកាសក្តែងៗ​ចង់បាន​ដែនដី កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ ឬ ហ្រ្គីនឡែន តាំងពីលោក​ដឹកនាំ​អាមេរិក​កាលពីអាណត្តិទី១ម្ល៉េះ។ ចំណង់​ មហិច្ឆតារបស់​លោកត្រាំ ចង់បាន​កោះទឹកកករបស់ដាណឺម៉ាក កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍មាន​កាន់តែច្រើនឡើង​ៗ។ ដោយ​គ្មានលាក់លៀម ប្រធានាធិបតីអាមេរិក កាលពីថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​១១​មករា​បាន ​គំរាមសាជាថ្មី ថា នឹង​​យក​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍​មកធ្វើជា​ដែនដី​របស់​អាមេរិកឲ្យទាល់តែបាន នោះបើទោះបីជា​ត្រូវ​ប្រើ​កម្លាំងយោធា។ លោកត្រាំទន្ទេញ​ចង់​បានកោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍របស់​ដាណឺម៉ាក ក៏ព្រោះតែសំឡឹងឃើញ​ផលប្រយោជន៍ធំៗចំនួន​៣​របស់​កោះមួយនេះ​។ ទី១គឺ​ធនធានរ៉ែធម្មជាតិ។ ទី២គឺ​សារៈសំខាន់នៃ​ចំណុចភូមិសាស្រ្ត​នយោបាយ របស់​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ដែលនៅក្បែរ​អាមេរិក ជាង​ដាណឺម៉ាក និង​ទី​៣ គឺ​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍​​ជា​ទីតាំង​យុទ្ធសាស្រ្ត​សំខាន់មួយនៅ​តំបន់ប៉ូលអាក់ទិក​ដែល​មហាអំណាចធំៗ​ក្នុងលោក មិនថា ចិន អាមេរិក និង​រុស្ស៊ី​សំឡឹង​ចង់យកមកធ្វើជា​កម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។ និយាយពីធនធានរ៉ែធម្មជាតិ រដ្ឋាភិបាលស្វយ័ត​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ បាន​អួត​មិនឈប់ពី​ធនធានរ៉ែដ៏សំបូរបែបនៅក្រោមដី​របស់​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ ​ដែល​គេ​នៅមិនទាន់​ធ្វើអាជីវកម្ម។  វា​ជា​ការពិត​ដែល​កោះហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍សំបូរ​ធនធានរ៉ែក្រោមដី មិនថា មាស ប្រាក់ សំណរ ឧស្ម័នរាវ និងរ៉ែដីកម្រ។ ការសិក្សា​វិភាគ​យ៉ាងម៉ត់​ចត់​ទៅលើ​ដែនដី​ហ្ក្រោអិនឡង់ដ៍​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គេ​បង្កើត​ផែនទី​ភូមិសាស្រ្ត​ស្តីពី​រ៉ែក្រោមដីកោះហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍យ៉ាងច្បាស់លាស់មួយ។ អឺរ៉ុប​ផ្ទាល់​បាន​កំណត់​ឃើញថា ​រ៉ែ​ចំនួន​២៥ក្នុង​បញ្ជីរ៉ែដែលអឺរ៉ុបត្រូវការចាំបាច់ គឺមាន​វត្តមាន​នៅក្នុង​​ដី​​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍។ កោះហ្រ្កោះអិនឡង់ដ៍ធ្វើអាជីវកម្មតិចតួចលើ​ធនធានរ៉ែ ព្រោះកោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍មានប្រាក់ចំណូល​ធំបាន​មកពី​ផលនេសាទ ហើយ​និង​ការឧបត្ថម្ភធន​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ដាណឺម៉ាក។ ដូច្នេះ នៅក្នុង​កាលៈទេសៈ​ដែល​តម្រូវការធនធានមានកាន់តែច្រើនឡើងៗ ជាពិសេស​រ៉ែដីកម្រ​ដើម្បី​បម្រើដល់​វិស័យបច្ចេកវិទ្យា ការប្រកួតប្រជែង​ដើម្បី​ទទួលបានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្ម​រ៉ែដីកម្រមានកាន់តែខ្លាំង។ កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ត្រូវបានគេ​ចាត់ទុកជាកំណប់មាស​Eldorado ដែល​គ្រប់គ្នា​បេតី។ រដ្ឋបាល​លោកត្រាំស្រក់ទឹកមាត់ចង់បាន​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ខ្លាំងជាងគេ រហូត​ដល់​ថ្នាក់គំរាមចង់​ដណ្តើម​ដីកោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ពីសម្ព័ន្ធមិត្ត​ដាណឺម៉ាក។ ទោះ​ធ្លាប់ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីឆ្នាំ​២០១៩ ​ដើម្បីបាន​សិទ្ធិចូលទៅធ្វើអាជីវកម្ម​លើ​ធនធានរ៉ែក្រោមដី​នៅ​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ ប៉ុន្តែ លោកត្រាំ​នៅតែចង់​បាន​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍មកធ្វើ​កម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខ ដើម្បីឲ្យអាមេរិក​អាចទទួល​ផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចតែម្នាក់ឯង ដោយ​គ្មានចែករំលែកជាមួយអ្នកដទៃ សូម្បីសម្ព័ន្ធមិត្ត​នៅអូតង់។ និយាយពីទីតាំងភូមិសាស្រ្តរបស់​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍។ គេ​អាច​យល់​ចិត្ត​លោកត្រាំដែលចង់​បាន​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍មកធ្វើជាដែនដីរបស់អាមេរិក ព្រោះថា កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍របស់ដាណឺម៉ាក ស្ថិតមកនៅជិត ក្បែរ​ទីក្រុងញូវយ៉ក ជាងទឹកដីដាណឺម៉ាក។ បើតាម​ប្រវត្តិវិទូ​ លោកស្រី Astrid Andersen នៃ​វិទ្យាស្ថាន​ដាណឺម៉ាកសិក្សា​អន្តរជាតិ​ កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ស្ថិតក្នុងតំបន់​ផលប្រយោជន៍​របស់អាមេរិក។ ក្នុងសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី២ នៅពេល​ដាណឺម៉ាក​ស្ថិតក្រោម​ការគ្រប់គ្រង​របស់​ពួកណាហ្ស៊ីអាល្លឺម៉ង់ អាមេរិក​បាន​វាយដណ្តើម​យក​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍មក​គ្រប់គ្រង។ ទោះចប់សង្រ្គាម​ត្រជាក់ អាមេរិកនៅតែមាន​មូលដ្ឋានទ័ព​របស់ខ្លួន​ប្រចាំការជាប់ជានិច្ច​នៅលើ​កោះ​ហ្រ្កោអិនឡង់ដ៍ ពោល​គឺ​មិនដែល​ចាកចេញ​ពីកោះនេះ​ម្តងណាទេ។ មាន​ទ័ពប្រមាណ​២០០នាក់​ឈរជើង​​ប្រច

    5 min

  8. 11/23/2025

    តើ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ឥណ្ឌា​ធ្លាក់​នៅ​ពិព័រណ៍​អាកាសចរណ៍​ឌូបៃ ប៉ះពាល់​ដល់​រូបភាពប្រទេស​ឥណ

    នៅ​ថ្ងៃសុក្រ​ទី ២១​វិច្ឆិកា​២០២៥ មាន​ករណី​ធ្លាក់​យន្តហោះចម្បាំង​ ជា​លើក​ទីមួយ ​ក្នុង​​​កម្មវិធី​តាំង​ពិព័រណ៍​យន្តហោះនៅ​ក្រុង​​ឌូបៃ។ យន្តហោះ​ចម្បាំង​នោះ​ជា​របស់​ឥណ្ឌា ផលិត​នៅ​ឥណ្ឌា មាន​ឈ្មោះ​ថា Tejas (តេជៈ)។ កាលពី​ខែ​មីនា​​ឆ្នាំ​មុន ​យន្តហោះ​ប្រភេទ​នេះ​ធ្លាប់​ធ្លាក់មួយ​គ្រឿង​ហើយ​ នៅ​ពេលហោះសាកល្បង។ តើ​គ្រោះ​ថ្នាក់​នេះ​ប៉ះពាល់​ដល់​ឧស្សាហកម្ម​យន្តហោះចម្បាំងឥណ្ឌា​ និងរូបភាព​​ប្រទេស​ ​យ៉ាងណា? យន្តហោះចម្បាំង តេជៈ របស់​កងទ័ព​អាកាស​​ឥណ្ឌា បាន​ធ្លាក់​នៅ​ពេលកំពុង​​ហោះ​បង្អួត​ខ្លួន ​ក្នុង​ពិព័រណ៍​អាកាសចរណ៍​ក្រុងឌូបៃ។ ​ បើ​តាម​សាក្សី ក្នុង​ពេល​សម្តែង​ក្បាច់ហោះ​ពន់ពេន​កាច់​កោង​លើ​ផ្ទៃ​មេឃ ក្នុង​រយៈ​កម្ពស់ ប្រមាណ​តែ​១,៦​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ដី​ យន្តហោះ​ស្រាប់​តែ​ដាំក្បាល​ចុះ​យ៉ាង​លឿន​ ហើយ​ប្រែក្លាយ​ជា​ដុំ​ភ្លើង​ពេល​បុក​ប៉ះដី​ ផុស​អណ្តាតភ្លើង​និង​ផ្សែង​ខ្មួលខ្មាញ់​ឡើង​ពេញ​អាកាស។ អ្នកអង្គុយ​ទស្សនា​ បាន​ឃើញ​ទិដ្ឋភាព​ធ្លាក់​យន្តហោះ​ដោយ​ផ្ទាល់​ភ្នែក​ និង​យ៉ាង​រន្ធត់។ ​ចំណែក​អ្នក​បើក​បរ​បាន​ស្លាប់ ដោយ​មិន​អាច​ចុច​ រំដោះ​ខ្លួន​ចេញ​យន្ត​ហោះ​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា។ នេះជា​គ្រោះថ្នាក់​ជា​លើក​ទី​មួយ​ហើយ គិត​ចាប់​តាំង​ពី​ឌូបៃ​បាន​រៀប​ចំ​បើក​កម្មវិធី​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៦​មក។ ប៉ុន្តែជា​គ្រោះ​​លើក​ទីពីរសម្រាប់​ឥណ្ឌា។ ក្នុង​រយៈ​ពេល​មិន​ដល់​ពីរឆ្នាំ​ផង មានយន្តហោះ​ចម្បាំង​តេជៈ​ ពីរគ្រឿង​​បាន​​ធ្លាក់​។ យន្តហោះ​ចម្បាំង​ប្រភេទ​ដូច​គ្នា​គ្រឿង​ទីមួយ​បាន​ធ្លាក់​ នៅ​ក្នុង​ពេល​កំពុងហ្វឹក​ហាត់ កាលពី​ខែមីនា​២០២៤។ ឯ​ការ​ធ្លាក់​លើក​នេះ ប្រព្រឹត្ត​​ចំពេលដែល​ឥណ្ឌា​កំពុង​ប្រឹង​លើក​តម្កើង​ស្នាដៃ​ផលិត​យន្តហោះ​ចម្បាំង​តេជៈ​ដែល​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​មហិច្ឆតា​ឧស្សាហកម្ម​ផង​ មហិច្ឆតា​យោធាផង។ ពោលគឺជា​ចៃដន្យ​ដ៏​​អាក្រក់ ! ទាំង​ទីកន្លែង​ធ្លាក់​ក៏​ដូច​ពេល​វេលា​ធ្លាក់។ ពេល​ណា​មិន​ធ្លាក់​មក​ធ្លាក់​​​ចំ​ថ្ងៃបង្អួត​ស្នាដៃនិង​នៅកន្លែង​​​តាំង​​ពិព័រណ៍​យន្តហោះ​ដ៏​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​ប្រចាំ​តំបន់​ដើម​បូព៌ា។ Dubai Air Show ជា​ផ្ទាំង​ទស្សនីយភាព​អាកាសចរណ៍​​ដ៏​សំខាន់មួយ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ដែល​ឥណ្ឌា​ចង់​បង្ហាញ​វត្តមាន​ក្នុង​នាម​ជា​តួអង្គ​គួរ​ឱ្យ​ជឿ​ជាក់​ក្នុង​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ ស្រាប់​តែ​មក​ធ្លាក់​យន្តហោះ​ចម្បាំង​​ដែល​ឥណ្ឌា​ខំ​អួត​ថា​ជា​របស់​ល្អ​ជាង​គេ​បំផុត​ទៅ​វិញ។ ​តេជៈ ដែល​មាន​ន័យ​ថា​ចែង​ចាំង​ឫទ្ធិអំណាច​ជា​ភាសាសំស្ក្រឹត ជា​​យន្តហោះចម្បាំងដ៏​ស្រាល​ និង​តូច​ជាង​គេ​បំផុត​នៅលើ​ពិភពលោក បើក​បរ​ដោយ​ពីឡុត​តែ​ម្នាក់ ផលិត​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​Hindustan Aeronautics។ យន្តហោះ​ចម្បាំង​តេជៈប្រើ​​ម៉ាស៊ីន​របស់​អាមេរិក General Electric តែ​ដំឡើង​ផលិត​នៅក្នុង​ស្រុកដោយ​អ្នក​ជំនាញ​ឥណ្ឌា​។ តាំង​ពី​ចាប់ដំណើរការ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០១ យន្តហោះ​ចម្បាំងនេះ​​មាន​ឈ្មោះ​ល្អ និង​បាន​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​កង​កម្លាំង​ទ័ព​អាកាសឥណ្ឌា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៦។ មាន​ឧស្សាហកម្ម​អាកាសចរណ៍​តាំងពីប្រទេស​បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ នៅ​​ឆ្នាំ​១៩៤៧ ឥណ្ឌា​ទទួល​​សិទ្ធិ​ផលិតយន្តហោះ​យោធា​ប្រភេទ​ Ouragan, Mig-២១ និង​ផលិត​យន្តហោះ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​ទៀត ដូច​ជា​HF-២៤ HPT-៣២។ ​ជា​ប្រទេស​នាំ​ចូល​អាវុធ​ដ៏​ធំ​ជាង​គេ​នៅ​លើ​ពិភពលោក ឥណ្ឌាបាន​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើ​ទំនើប​កម្មវិស័យ​យោធា ដើម្បីបង្កើន​សមត្ថភាព​យោធា ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ចិញ្ចឹម​ចិត្ត​ពង្រីក​មហិច្ឆតា ផលិត​ ​Made In India ទាំង​ស្រុង​ទៀតផង។ ​ផលិតកម្ម​យោធា​​ចាប់​​មាន​កំណើន​ខ្លាំង​ តែ​ក្នុង​លំដាប់​ថ្នាក់​កណ្តាល​នៅ​ឡើយ។ នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រកន្លង​ទៅ ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​យន្តហោះ​ចម្បាំង​ឥណ្ឌា​បាន​បញ្ជា​ទិញ​ពី​អាមេរិកនូវ​ម៉ូទ័រ​ចំនួន​១១៣គ្រឿង​សម្រាប់​ដំឡើង​យន្តហោះ​តេជៈដែល​រដ្ឋាភិបាល​បាន​បញ្ជា​ទិញយន្តហោះ​ប្រដេញ​៩៧​គ្រឿង ក្នុង​តម្លៃ​​ប្រមាណ​៧ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ នៅ​ខែ​នេះ​ ក្រសួងការពារ​ជាតិ​ឥណ្ឌា​បាន​អនុម័ត​កញ្ចប់​ថវិកា​យោធា​ដ៏​ធំមហិមា ទំហំ២៥ពាន់​លាន​ដុល្លារ សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​សហគ្រាស​ឥណ្ឌា​យក​ទៅ​ពង្រឹង​ឱ្យ​មាន​​ស្វ័យភាព​បច្ចេកវិទ្យា​។ ប៉ុន្តែ​គ្រោះ​ធ្លាក់​យន្តហោះនៅឌូបៃ ជា​ការ​​វាយ​បង្អាប់​ឥណ្ឌា​យ៉ាង​ដំណំ​។ សំណុំ​រឿង​ធ្លាក់​យន្តហោះ​នឹង​ក្លាយ​ជា​សំណុំ​រឿង​អាស្រូវ​រដ្ឋ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​​បាន​ជា Indian Air Force បាន​ប្រកាស​បើក​អង្កេត​ភ្លាម ដើម្បី​ស្វែង​យល់​អំ

    4 min
See All (27)

About

នៅរៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ​ចន្ទ ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ យើង​នឹង​លើកយក​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់​​ៗ ដែល​កើតមាន​​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាមេរិក ដើមបូព៌ា អាស៊ី អឺរ៉ុប​​ និង​​អាហ្វ្រិក ​មក​ធ្វើការ​​បកស្រាយ ​ពន្យល់​បំភ្លឺ ​និង​​វិភាគ ​ជូន​​លោក​​អ្នក​ស្តាប់។

Information

More From RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer

You Might Also Like