នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer
  • 5.0 (1)
  • HEALTH & FITNESS
  • UPDATED WEEKLY

សុខភាព​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប ! ដើម្បី​​ចូល​រួម​​ចំណែក​​លើក​​កម្ពស់​​សុខភាព​សាធារណៈ នៅ​​រៀង​រាល់​​​ថ្ងៃ​​ពុធ អស់​លោក​អ្នកនាង​នឹង​បាន​ស្តាប់ សេចក្តី​អត្ថាធិប្បាយ និង​បទសម្ភាសន៍​របស់ អៀង សុខម៉ិញ ជាមួយ​​នឹង​​គ្រូពេទ្យ​​ឯកទេស ស្តី​ពី​​ប្រធានបទ​​ផ្សេងៗ​ទាក់ទង​​នឹង​​សុខភាព មានជាអាទិ៍​ការការពារ ការព្យាបាល។

  1. JAN 7

    អ្នក​​លើស​ខ្លាញ់​-​ទឹក​នោម​ផ្អែម អាច​​បរិភោគ​ស៊ុតដោយ​គ្មានហានិភ័យ​​ឬ?

    ​កូឡេស្តេរ៉ុល ជា​ខ្លាញ់​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់ដំណើរ​ការ​របស់​​សរីរាង្គកាយ​។ តែ​បើ​អត្រា​​កូឡេស្តេរ៉ុលក្នុង​ឈាម​ឡើង​ខ្ពស់ ឬ​លើស​ គេ​ត្រូវប្រយ័ត្ន​រឿង​ហូប​ចុក ដោយ​ត្រូវ​ចៀសវាង​អាហារ​មួយ​ចំនួន​។ តើ​ស៊ុត​ជាប់ឈ្មោះ​​ក្នុង​បញ្ជី​អាហារ​ត្រូវ​ចៀស​ដែរឬទេ? តើ​អ្នក​មាន​បញ្ហា​លើស​ជាតិ​ខ្លាញ់ និង​ទឹ​នោម​ផ្អែម ពិត​ជា​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្នក្នុង​ការ​​បរិភោគ​ស៊ុត​មាន់​ស៊ុត​ទាឬ? ស៊ុត​នាំ​ឱ្យ​ឡើង​ជាតិ​ខ្លាញ់​កូឡេស្តេរ៉ុល មែនទេ? តើ​ការ​សិក្សា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពន្យល់​យ៉ាងណាដែរ? នៅប្រទេស​បារាំង ការ​បរិភោគ​ស៊ុត បាន​កើន​ឡើងជា​លំដាប់។ ទិន្នន័យ​នៃ​ការ​សិក្សា​បាន​បង្ហាញ​កាន់​តែ​ច្រើនឡើងៗ​ថា ស៊ុត​មិនមែនជា​អាហារ​អាក្រក់​សម្រាប់​សុខភាព​ទេ តែ​ជា​ប្រភព​ផ្តល់​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​ដ៏​ល្អ។​ គុណសម្បត្តិ​នៃ​ស៊ុត មាន​តម្លៃ​ថោក ងាយ​ស្រួល​ចម្អិន សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ប្រូតេអ៊ីន វីតាមីន និង​មីក្រូ​ជីវជាតិ​សំខាន់ៗ​ នៃ​អាហារូបត្ថម្ភ​​ ស៊ុត​ជា​អាហារ​ដ៏​ល្អ​ខ្លាំង​ណាស់។ ប្រូតេអ៊ីនរបស់​​ស៊ុត ​មាន​គុណភាព​ល្អ​និង​​ខ្ពស់ខ្លាំង​ជាង​គេ។ ល្អ​ខ្លាំង និង​ជាង​​ប្រូតេអ៊ីន​របស់​សាច់​សត្វ ឬ​សាច់​ត្រី​​ទៅទៀត ព្រោះ​ប្រូតេអ៊ីន​របស់​ស៊ុត​ផ្ទុកសារធាតុ​​អាស៊ីត​អាមីណេ ដ៏សំខាន់​ចាំបាច់ទាំង​៩មុខ​​ដែល​​សរីរាង្គកាយមនុស្ស​​ត្រូវ​ការ ​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​សមាមាត្របំផុត​ ដើម្បី​បង្កើត​សាច់​ដុំ ដើម្បី​បណ្តុះ​កោសិកា​ស្បែក​ សក់ ក្រចក ដុះ​ឡើង​វិញ​ ព្រមទាំង​ដើម្បី​ជួយ​កោសិកា​នៃប្រព័ន្ធ​ការពារ​ខ្លួន ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ។ ស៊ុត​តែ១​គ្រាប់ អាច​ផ្តល់​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​បាន​៦​ក្រាម ឬ​បីគ្រាប់ក្នុង​ថ្ងៃ​​អាច​បំពេញ​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​របស់​សរីរាង្គកាយ​បាន​មួយ​ភាគបី​ សម្រាប់​ស្ត្រី​ដែល​មានទម្ងន់​៦០គីឡូក្រាម។ ​ស៊ុត​មានផ្ទុក​សារធាតុ​អាហារូបត្ថម្ភ​ម្យ៉ាង​ដែល​មានឈ្មោះ​ថា កូលីន Choline។ កូលីន​មានប្រយោជន៍​ជា​អ្នក​បង្កើត​មូលេគុលនៅក្នុង​ខួរក្បាលដែល​អាច​ជួយ​ចម្រើន​ផ្នែក​ចង​ចាំ ឬ​អាច​និយាយ​បាន​ថា​ស៊ុត​ជា​អាហារបង្ការ​សុខភាព​ខួរក្បាល​ផ្នែក​បញ្ញា​​និងចូល​រួម​ចំណែក​ជួយ​ដល់​ថ្លើម។ ហេតុផល​ដ៏​ល្អ​មួយ​ទៀត ដែល​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​ណែនាំ​ឱ្យ​ទទួល​ទាន​ស៊ុត​នោះ គឺ​ស៊ុត​បណ្តុំ​​វីតាមីន៖ ក្នុង​ស៊ុត​មាន​ស្ទើរគ្រប់​ប្រភេទ​នៃ​​វីតាមីនB សំខាន់​ជាង​គេ​គឺ​វីតាមីន​B12- B9 ដែល​ចាំបាច់​ខ្លាំងណាស់​សម្រាប់​ផលិត​គ្រាប់​ឈាម​ក្រហម និង​សម្រាប់​ដំណើរការ​ដ៏​រលូន​នៃ​ប្រព័ន្ធសរសៃ​ប្រសាទ​​។ វីតាមីន​​ A, D, E K មាន​តួនាទី​ជា​អង់ទីអុកស៊ីដង់​​ជួយ​ការពារ​ថែរក្សាគំឃើញ​​ និងប្រព័ន្ធ​​កោសិកា ព្រមទាំងប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន ស៊ុត​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​​ដែក ផូស្វ័រ zinc Sélénium ដែល​ជា​អង់ទី​អុកស៊ីដង់​ដ៏​ចម្បង​និង​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​សុខភាព​ឆ្អឹង​ និង​ជា​ជំនួយ​ឱ្យ​ឆាប់​ជាសះ​។ ប៉ុន្តែ​ស៊ុត​ក៏ជា​ប្រភព​ផ្គត់​ផ្គង់​​កូឡេស្តេរ៉ុលដ៏​ចម្បង​ និង​ជា​អាហារ​ដែល​មាន​ជាតិ​កូឡេស្តេរ៉ុល​ខ្ពស់​ជាង​បំផុតដែរ។ ​ស៊ុត​ក្រហម​ មាន​ផ្ទុក​កូឡេស្តេរ៉ុល​ដល់​ទៅជិត​២០០​មីល្លីក្រាម ឬ​ត្រូវ​ជា​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​សេចក្តី​ត្រូវការ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ (៣០០មីល្លីក្រាម) របស់​មនុស្សម្នាក់ៗ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​នៅទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​៧០ ស៊ុត​ត្រូវ​បាន​គេចាត់​ទុក​ជា​សត្រូវ​លេខ​មួយ សម្រាប់​បេះ​ដូង។ តែ​ឥលូវអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​លែង​ហ៊ាន​អះអាង​ច្បាស់ៗ​ដូច្នេះ​ទៀត​ហើយ។ ពេល​វេលាកន្លង ការ​សិក្សា​កាន់​តែ​ច្រើនៗ​ឡើងៗ បាន​លាត​ត្រដាង​ឱ្យ​ឃើញ​ថា ស៊ុត ឬ​ចំណី​អាហារ​មិន​ប្រាកដ​ជា​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​បរិភោគ​​ឡើង​កូឡេស្តេរ៉ូលទេ តែ៨០%​នៃ​កូឡេស្តេរ៉ុល​បណ្តាល​មក​ពី​ថ្លើម​ជាអ្នក​បំប្លែង និង​អាស្រ័យ​ខ្លាំង​ទៅលើ​ភាព​ខុស​គ្នា​ពី​​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​​ម្នាក់​ អមដោយ​កត្តា​ពូជ​បន្ថែម​ផង។ មាន​ន័យ​ថា ​ប្រសិនបើ​អ្នក​ជា​មនុស្ស​ងាយ​ឡើង​កូឡេស្តេរ៉ុល នោះ​បរិភោគ​តែ​មួយ តែ​ពីរ ក៏​ឡើង​ដែរ។ ផ្ទុយទៅ​វិញ​បើ​អ្នក​មិន​បរិភោគ​ស៊ុតព្រោះ​ជំនឿ​ខ្លាច​ឡើង​កូឡេស្តេរ៉ុល​ នោះ​ជា​ការ​គិត​ខុសទៅ​វិញទេ។ ឈប់​ឬ​តម​បរិភោគស៊ុត តែ​ងាក​ទៅ​​សាច់សត្វ​ និង​អាហារកែច្នៃ​ផ្សេង​ទៀត​ ដើម្បី​ប្រមូល​ផ្តល់​ប្រូតេអ៊ីន នឹង​បង្ក​​គ្រោះ​ថ្នាក់ និងធ្វើ​ឱ្យអត្រា​​កូឡេស្តេរ៉ុល​កាន់​តែ​អាក្រក់ទៅ​វិញ​ទេ។ មនុស្សម្នាក់ៗ​កើត​មក​មិន​ដូច​គ្នាទេ! និង​កាន់​តែ​មិន​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ទៀត លើ​

    8 min

  2. 12/31/2025

    វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ឥណ្ឌា អាយុរវេទ ជា​អ្វី?

    ក្រៅ​ពី​វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ​ចិន ឥណ្ឌា​ក៏​មាន​ចំណេះ​និង​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ផ្នែក​សុខាភិបាល​ដ៏​ចំណាស់និង​ល្បីល្បាញ​​ខ្លាំង​ដែរ។ វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ “អាយុរវេទ” ​ដែល​មាន​​ដើម​កំណើត​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា មាន​អាយុ​កាល​ជា​ច្រើន​ពាន់​ឆ្នាំ​ហើយ​។ តើ​វេជ្ជសាស្ត្រ​នេះ​រំពឹង​លើ​គោលការណ៍​អ្វី? និង​មាន​គុណ​ប្រយោជន៍​ ព្រមទាំង​ប្រសិទ្ធភាព​​យ៉ាងណា? អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​​វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ​ឥណ្ឌា “អាយុរវេទ” ជា​ក្បួន​វេជ្ជសាស្ត្រ​ដ៏​ពេញ​លេញ​បំផុត តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៨២​មក។ មានកំណើត​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​មាន​អាយុ​ជាង​៥ពាន់​ឆ្នាំ​ “អាយុរវេទ​” មាន​ប្រណិបត្តិ ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ស្រីលង្កា និង​ក្នុង​សហគមន៍​ជា​ច្រើន​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ​ “អាយុរវេទ” ក្នុង​​ភាសា​សំស្ក្រឹត គឺ​ជា​បន្សំ​រវាងពាក្យ “អាយុ” ដែល​មាន​ន័យថា​​ជីវិត​ និង​ពាក្យ​​ “វេទ” ដែល​មាន​ន័យថា​​ចំណេះ​ដឹង​។ ដូច្នេះវេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ឥណ្ឌា ​អាយុរវេទ ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៃ​ជីវិត ឬ​ជា​វិជ្ជា​សម្រាប់​ចម្រើន​អាយុ​ -ចម្រើន​សុខភាព។ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​គោលការណ៍​នៃ​អាយុរវេទ? អាយុរវេទ​ ជា​គម្ពីរ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ផង និង​ ជា​ទស្សនៈ​វិជ្ជា​នៃ​ជីវិត​ផង ដែល​ចង់​ឱ្យ​ខ្លួន​ប្រាណ​ ព្រលឹង​ វិញ្ញាណ​ រស់​ស៊ីចង្វាក់​គ្នា​តាម​ច្បាប់​ធម្មជាតិ។ វេជ្ជសាស្ត្រ​អាយុរវេទ ចាត់​ទុក​ខ្លួន​ប្រាណ​មនុស្ស ជា​ភពមួយ ដែល​ត្រូវ​មាន​លំនឹង​រវាង​ធាតុ​ធម្មជាតិ​ចំនួន​៥​ មិនមែន​បួន​ដូចដែល​យើង​ធ្លាប់​ស្គាល់​ទេ។ ធាតុ​ទាំង​៥​នោះ គឺ ទឹក ដី ភ្លើង​ ខ្យល់ និង អេទែរ (អវកាស)។ ខ្លួន​ប្រាណ​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​ផ្សំ​ឡើង​ដោយ​ធាតុ​ទាំង​៥​ដូច​គ្នា តែក្នុង​​អត្រា​ខុសៗគ្នា​ ទើប​មនុស្ស​ម្នាក់​មាន​លក្ខណៈពិសេស​ជា​របស់ខ្លួនផ្ទាល់ និង​​ខុស​គ្នា​ប្លែក​គ្នា​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅមនុស្ស​ម្នាក់។ បើ​តាមសិក្ខាបទ​​បុរាណ​ឥណ្ឌា សរីរាង្គកាយ​មនុស្ស​មាន​ដំណើរការ​ដោយ​រំពឹង​លើ​ធាតុ​ទាំង​៥ (ទឹក​ ដី​ ភ្លើង ខ្យល់ និង​អវកាស) ដែល​ផ្សំ​ជា​​ថាមពល​សំខាន់ចាំបាច់​​បី​យ៉ាង ​មាន​ឈ្មោះ​ថា doshas ​សម្រាប់​​កំណត់សណ្តាន​អារម្មណ៍របស់​មនុស្ស។ គេ​អាច​សម្គាល់​ចំណុច​ខ្លាំង ចំណុច​ខ្សោយ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ ដោយ​មើល​ទៅ​លើ​សណ្តាន​​ថាមពល​ Doshas​នេះ​ឯង។ ថាមពល​ចាំបាច់​ទាំង​បីនោះគឺ៖ ថាមពលភ្លើង​​ Pitta  (ធាតុភ្លើង+ធាតុ​ទឹក)​ ​ជា​និម្មិត្តរូប​នៃ​ភាព​វ័យឆ្លាត​ ឬ​កម្លាំង​ថាមពល​នៃការ​បំប្លែង​។ បុគ្គល​ប្រភេទ​ ភីតា ច្រើន​មាន​មហិច្ឆតា​ខ្ពស់ និង​មាន​របៀប ប៉ុន្តែ​ឆាប់​ខឹង ស្ត្រេស​ច្រើន ថាមពលខ្យល់​ Vatta (ធាតុ​ខ្យល់​+ធាតុ​អវកាស) ជា​តំណាង​ភាព​ស្វាហាប់ កម្លាំង​ នៃ​ចលនា​ជីវសាស្ត្រ​ទាំង​៥​ មាន​ដូច​ជា ចង្វាក់​បេះ​ដូង ការ​ផ្តោះប្តូរ​អន្តរកោសិកា ដង្ហើម ការ​កម្ចាត់​ជាតិពុល និង​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ។ កម្លាំង​ថាមពលនេះ​ ធ្វើ​ដំណើរ​នៅក្នុង​ពោះវៀនធំ ប្លោកនោម ឆ្អឹង ស្បែក ត្រចៀក និង​ភ្លៅ។ ថាមពលដី ​Kapha (ធាតុ​ដី​+ធាតុទឹក) ជា​តំណាង​នៃ​ភាពអធន ​រឹងមាំ នឹង​ធឹង​ទាំង​ចិត្ត​ទាំង​កាយ​ មានស្បែក​ស្រទន់​ និង​ការ​ចងចាំ​ល្អ​ បើតាម​វេជ្ជសាស្ត្រ​​អាយុរវេទ​ ថាមពល​ទាំងបី​ជា​ចរន្តរត់​ពេញ​ខ្លួន តាម​បណ្តាញ​ផ្សេងៗ​ដែល​អាយុរវេទ​ហៅ​ថា បណ្តាញ​Shrotas ដែល​​អាច​ជា​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ​ ប្រព័ន្ធ​ចរន្តឈាម​ និង​ត្រូវរក្សា​ឱ្យ​​មាន​លំនឹង។ នៅ​ពេល​ខ្លួន​ប្រាណ​មាន​លំនឹង​ថាមពល មនុស្ស​នឹង​មាន​សុខភាព​ល្អ។ ផ្ទុយទៅ​វិញ បើ​​គ្មាន​​លំនឹងថាមពលទេ​ រោគា​នឹង​លេច​ឡើង។ ស្ត្រេស ធ្វើការ​ហួស​កម្លាំង និង​ចំណី​អាហារ​ ជា​ដើមហេតុ​នាំ​ឱ្យ​សរីរាង្គ​កាយ​បាត់​បង់​លំនឹង​ថាមពល និង​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ នៅ​ពេល​អនាគត។ ​អ្វី​ជា​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាល​តាម​បែប​អាយុរវេទ? ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​រិះរក​វិធី​ព្យាបាល​យ៉ាង​ណាដែល​​នាំ​អ្នក​ជំងឺ​ឱ្យ​រក​ឃើញ​លំនឹង​ដើម​ឡើង​វិញ តាម​រយៈ​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាលជា​ច្រើន ខុស​ប្លែក​ពី​គ្នា។ ជម្រើស​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាល​​​អាស្រ័យ​លើ​បុគ្គល​អ្នក​ជំងឺ ប្រភេទ​ថាមពលដែលលេច​ធ្លោ​ខ្លាំង​ជាង​គេ និងការ​​បាត់​លំនឹង​តើ​ថយផ្អៀង​ទៅ​ខាង​ណា។ អាយុរវេទ​ ជា​វេជ្ជសាស្ត្រ​ព្យាបាល​អ្នក​ជំងឺ​ មិនមែន​ព្យាបាលជំងឺ​​ទេ។ មាន​ន័យ​ថា គ្រូពេទ្យ​បុរាណ​ឥណ្ឌា ស្វះស្វែង​រក​មូលហេតុ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​អ្នក​ជំងឺ​​បាត់​លំនឹង​ថាមពល ដើម្បី​បណ្តេញ​បន្ធូរបន្ថយ​អាការៈ​សញ្ញា​ឈឺ ​ឱ្យ​បាន​យូរអង្វែង។ វេជ្ជសា

    9 min

  3. 12/24/2025

    តើ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ចិន​ មាន​គុណ​សម្បត្តិ​យ៉ាងណា?

    នៅ​​ថ្ងៃ​ទី​១៧ដល់​ថ្ងៃទី​១៩ធ្នូ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​បើក​ជំនួប​កំពូល​លើក​ទីពីរ ស្តី​ពី​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។ អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ជា​ចង្កោម​ចំណេះ​ដឹង សមត្ថភាព​ និង​ជាការ​ព្យាបាល​ដែល​ឈរ​លើ​ក្បួន​ លើ​ជំនឿ និង​បទពិសោធន៍​ផ្ទាល់។ វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​វេជ្ជសាស្ត្រ​ស្រទន់ ជា​ជម្រើស​បន្ថែម​មួយ​ទៀត​នៃ​ការ​ព្យាបាល​ថែទាំ​សុខភាព។ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ជា​ច្រើននៅលើ​ពិភពលោក វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ​ចិន មាន​អាយុ​ចាស់​ជាង​គេ​បំផុត​មួយ តើ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ចិន​ មាន​គុណសម្បត្តិ​និង​លក្ខណៈ​ពិសេស​យ៉ាង​ដូចម្តេច​ខ្លះ? វិធី​ព្យាបាល​បែបបុរាណ​ ជា​ទម្លាប់​ប្រពៃណី​របស់​ជនជាតិ​ដើម ជនជាតិ​ភាគ​តិច ឬ​ក្បួន​ថែ​ទាំ​សុខភាព​​តាំងពី​ដូន​តា​ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​រស់​នៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​សហគមន៍​នានា​ តាំងពី​ជា​ច្រើ​នសតវត្សរ៍​មក​ហើយ និង​បន្ត​មាន​ចំណែក​សំខាន់​ក្នុង​ជីវភាពសុខភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ តាម​បណ្តា​ប្រទេស​និង​តំបន់​ជា​ច្រើន​នៅលើ​ពិភពលោក​។ វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​កំពុងក្លាយ​ជា​បាតុភូត​ពិភពលោក។ សេចក្តី​ត្រូវការ​ និង​ការ​ងាក​ទៅ​រក​ឱសថបុរាណ ដើម្បី​ទ្រទ្រង់​សុខភាព​​និង​ផាសុកភាព ​បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង។ ​ជាក់​ស្តែង បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ ក្នុង​ចំណោម​សមាជិក​​សរុប​ទាំង​១៩៤​ប្រទេស មាន​​១៧០​បាន​ប្រកាស​ប្រើ​ឱសថបុរាណ​ផលិត​ពី​រុក្ខជាតិ ការ​ប្រើ​ម្ជុល​វិទ្យាសាស្ត្រ យូហ្កា និង​វិធី​ព្យាបាល​បែប​ជនជាតិ ព្រម​ទាំង​ទម្រង់​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ។ ប្រទេស​ទាំង​អស់​នោះ​ បាន​ទទួលស្គាល់​​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ជា​ធនធាន​​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ ហើយ​មាន​វិធានការ​បញ្ចូល​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ ដូច​ជា​​របៀប​​ ​ព្យាបាល ផលិតផលថ្នាំបុរាណ និងគ្រូបុរាណ​ ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ជាតិ។ អង្គការសុខភាព​ពិភពលោក ក៏​បាន​ទទួល​ស្គាល់​អំពី​ភាព​ចម្រុះ​នៃ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ ជា​វេជ្ជសាស្ត្រ​បំពេញ​បន្ថែម និង​អាច​យក​ទៅ​ប្រើ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេង​នៅលើ​ពិភពលោក ដើម្បី​ចូល​រួម​ចំណែក​ទ្រទ្រង់​​សុខភាព​ ក្នុង​ទម្រង់ជា​ការ​ថែទាំសុខភាព​សម្រាប់​បុគ្គល​ដោយ​ចំពោះ និង​ក៏​​ជា​ផ្នែកមួយ​នៃ​​ប្រព័ន្ធ​សុខភាព​សកល​មួយ​ដែរ។ បញ្ចូល​វេជ្ជសាស្ត្រ​ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ដ៏​សមស្រប អាច​ជួយ​លើក​កម្ពស់​សុខភាព​ និង​កំរិត​នៃ​ការ​ព្យាបាល​សុខភាព​បឋម។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ជួយ​ប្រទេសដែល​ចង់មាន​​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ ឱ្យ​សម្រេច​បំណង​​បាន ដោយ​មាន​​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជា​បង្អែក។ តើ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ជា​អ្វី? វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ចិន មាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាង​គេ​បំផុតមួយ​នៅលើ​ពិភពលោក និង​មាន​អាយុ​លើស​ពី​៥ពាន់​ឆ្នាំ។ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១០ យូនេស្កូ​​បាន​បញ្ចូល​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ចិន​ ជា​បេតិកភ័ណ្ឌ​វប្បធម៌​អរូបិយ​របស់​មនុស្ស​ជាតិ។ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៩ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​បញ្ចូល​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ចិន ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បែង​ចែង​ប្រភេទ​ជំងឺ​អន្តរជាតិ​ទៀត។ នៅក្នុង​ប្រពៃណី​ចិន អ្វីៗ​វិល​តែ នៅ​ជុំ​វិញ​កម្លាំងគ្រឹះ​មួយ គឺ​​ថាមពល​។ បើ​តាម​គោលការណ៍​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិន ថាមពល​ជា​អ្នក​ចម្រើន​​កោសិកា​ក្នុង​ការ​បំបែក​ពង្រីក​ចំនួន ធ្វើ​ឱ្យ​រុក្ខជាតិ និង​សភាវៈ​មាន​ជីវិត​​បង្កើន​បរិមាណ។ ថាមពល​ជា​របស់​មើល​មិន​ឃើញ មិន​អាច​ប៉ះបាន​ ហើយ​​អាច​ដឹងតាម​រយៈ​​ឥទ្ធិពល​របស់​វា​តែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងផ្នត់​​គំនិត​ចិន ថាមពល​ ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​ដំណើរការ​របស់​ខ្លួន​ប្រាណ​និង​សតិ។ ដើរ គិត​ អារម្មណ៍​ទទួល​ដឹង ... អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅបាន​ដោយ​សារ​ថាមពល​នេះឯង។ ថាមពល ជា​​​ចរន្ត​​រត់​ជាប់​ឥតដាច់​ តាម​ខ្សែ ក្នុង​ពេញ​មួយ​ខ្លួន​ប្រាណ។ ខ្សែ​ថាមពល​ជា​បណ្តាញ​មិន​ច្បាស់​លាស់​ ដែល​មាន​ចំណុច​ជា​ច្រើន មិន​តិច​ជាង​៣៦១​​ចំណុច​ទេ។ ជា​ចំណុច​សម្រាប់​​​ចុច​ចាក់ម្ជុល ដើម្បី​បាន​ជា​។ នៅ​ពេល​មាន​ថាមពល​គ្រប់គ្រាន់ ហើយ​ចរន្ត​ថាមពល​រត់​ស្រួល នោះ​សរីរាង្គកាយ​យើង​នឹង​មាន​សុខភាព​ល្អ។ ផ្ទុយ​ទៅវិញ បើ​ថាមពល​ត្រូវ​រាំង​ស្ទះ​ កក​នៅ​កន្លែង​ណា​មួយ​នៅ​នឹង​មាន​ជំងឺ​លេច​ឡើង​ហើយ។ ខ្លួន​ប្រាណ​មនុស្ស​លែង​មាន​លំនឹង​ផ្នែក​ថាមពល​ ឬ​ថាមពល​រត់​មិន​ស្រួល បណ្តាល

    9 min

  4. 12/17/2025

    "ភ្លេច" មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​សុខភាព​ខួរក្បាល?

    ការ​ភ្លេច​អាច​រំខាន​ការ​រស់​នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ​និង​គួរ​ឱ្យ​ខឹង​ខ្លួន​ឯង​ខ្លាំង​ណាស់​នៅពេល​ខ្លះ។ ​អ្នក​មាន​អាយុ​ច្រើន​វិញ បារម្ភ​នឹង​ខ្លាច​​ភ្លេចមែនទែន។ ការ​ភ្លេច​ជាបាតុភូត​ធម្មជាតិ ជា​​រឿង​ធម្មតា ព្រោះ​ខួរក្បាលត្រូវ​ការ​ភ្លេច។ ការ​ចងចាំមិនសុទ្ធ​តែ​ល្អ​ ដូចការ​គិត​និង​ប្រាកដ​ថា​ពិត​ដូច​ពេលកើត​ជាក់ស្តែងទេ។ ប៉ុន្តែពេល​ណា​គួរ​បារម្ភអំពីការ​ភ្លេច? តើ​ដូចម្តេចដែលហៅ​ថា​ភ្លេច​ធម្មតា និង​ភ្លេច​ជំងឺ? នៅក្នុង​បរិបទ​នៃ​ភាព​ចាស់​ជរា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​លើ​ភពផែន​ដី និង​កំណើន​ជំងឺ​វង្វេង​វង្វាន់អាល់ហ្សៃម៉ែរ ប្រាកដ​ណាស់​ដែល​ថា​ “ការ​ភ្លេច” ​ត្រូវ​ក្លាយ​ជា​ពាក្យ​គួរ​ឱ្យ​ខ្លាច និង​ក្លាយ​ជា​ពាក្យ​ដែល​មាន​​​​​អត្ថន័យ​ អវិជ្ជមាន ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ភ្ជាប់​ថា​ជា​​កំហុស ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ស្មារតី ជា Bug របស់ខួរក្បាល។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​មនុស្សលោក​បានប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍ​​វិធី​ផ្សំ​គ្នា​ជា​ច្រើន ដូច​ជា​ធ្វើ​លំហាត់​បំប៉ន​​បញ្ញាញាណ​ផង ចំណីអាហារ​បំប៉ន​បន្ថែម​ផង និង​ប្រើ​ប្រាស់ថ្នាំ​ពេទ្យ ព្រមទាំង​បង្កើត​ឃ្លាំង​ស្តុក​ទិន្នន័យ​ទៀត ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​ភ្លេច។ មែនហើយ ពិត​ជា​ល្អ​ប្រពៃណាស់​បើ​យើង​នៅ​ចង​ចាំ​អ្វី​ដែល​បាន​ភ្លេចកាលពី​​ថ្ងៃ​មុន។ ​រកនឹក​មិន​ឃើញនូវ​​ពាក្យ​​អ្វី​មួយ​ពេល​កំពុង​សន្ទនា​ ពិត​គួរ​ឱ្យ​ខឹង​ខ្នាញ់​ខ្លួន​ឯង​ខ្លាំងណាស់​​។ អ្នក​មាន​ការ​ចងចាំ​ល្អ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​អ្នក​មាន​បញ្ញាឆ្លាត​វាង​វៃ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ នៅ​ពេល​ចាប់​ផ្តើម​ភ្លេច គេ​តែង​គិត​ភ័យ​ភ្លាម ថា​ជាការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​សុខភាពផ្នែក​​ប្រព័ន្ធបញ្ញាញាណ។​ ប៉ុន្តែទស្សនៈ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ។ យើង​អាច​ភ្លេច​កូនសោរ ភ្លេច​ឈ្មោះ​នរណាម្នាក់ នៅ​ពេល​ហត់​ខ្លាំង ឬ​អារម្មណ៍​មិនមូល។ ​តាមការពិត​ទៅ​នោះ ការ​ភ្លេច​ជា​បាតុភូត​ធម្មជាតិ  ​ជា​ដំណើរ​​​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់​ឱ្យ​ខួរក្បាលអាច​ចង​ចាំ​បាន​ល្អ។ ដំណើរ​ចងចាំ​និង​ភ្លេចដ៏​ស្មុគ​ស្មាញ​​នេះ ជាប្រធានបទ​នៃការ​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ច្រើន​ណាស់។​​ តើ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ប្រព័ន្ធប្រសាទ​សិក្សា​ឃើញ​យ៉ាងណា​អំពី​កម្លាំង​លុប​បំបាត់ការចងចាំ ឬ​ការ​ភ្លេ​ច​នេះ? ហើយ​​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​យើងចេះ​តែ​​ភ្លេច ? តើ​នឹង​មានរឿង​អ្វីកើត​ឡើង ប្រសិនបើ​អ្នក​នឹក​ឃើញ​ឬ​ចងចាំ​គ្រប់​យ៉ាង នូវ​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង ទាំងអស់ ពីមួយ​ម៉ោងទៅមួយ​ម៉ោង​ ? ចម្លើយ​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ នោះ​គឺ​ជីវិត​អ្នក​ដូច​ធ្លាក់​នរក។ ការ​ភ្លេច​ អាច​ជា​សមត្ថភាព​ដ៏​សំខាន់ និង​​មាន​គុណប្រយោជន៍​ចាំបាច់​សម្រាប់​ជីវិតមនុស្សលោក។ បើ​តាមអ្នក​ស្រាវជ្រាវ ខួរក្បាល​តែង​តែ​ច្បិច​រើស​ព័ត៌មាន​ទើប​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព។ បណ្តុះ​ការ​ភ្លេច​អាច​កាត់​បន្ថយ​ស្ត្រេស​ក្នុង​អារម្មណ៍​ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ចងចាំ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។ និយាយ​ជា​រួម ដើម្បី​អាចរៀប​ចំគំនិត និង​​រៀន​ចេះ យើង​ត្រូវ​ចេះ​រែង ជ្រើសរើស ច្រានចោល និង​រក្សា​ទុក​នូវ​អ្វី​សំខាន់​ប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុង​ការសិក្សា​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៅ​ក្រុង​តូរ៉ង់តូ ប្រទេសកាណាដា លោក Paul Frankland និង​លោក​ Blake Richards ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​ឆ្នាំ២០១៧ បានសន្និដ្ឋានថា កម្មវត្ថុ​នៃការចងចាំ​ គឺ​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នកក្លាយ​ជាមនុស្សមាន​សមត្ថភាព​សម្រេច​ចិត្ត​បាន​ត្រឹមត្រូវ ទៅ​តាម​​ស្ថានការណ៍​ជាក់ស្តែង​ណាមួយ​។ ហើយ​ដើម្បី​អាច​ធ្វើ​បាន ទាល់​តែ​អ្នក​ចេះ​ភ្លេច​ព័ត៌មាន​ខ្លះ។ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ទាំងពីរ​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា វា​ជា​ការ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​ខួរក្បាលអាច​បំភ្លេច​​ចំណុច​តូច​តាច​ ល្អិតល្អោច​មិន​សំខាន់​ មិន​ត្រូវ​កាល​ ដើម្បី​អាច​ផ្ចង់​គិត​លើ​តែ​អ្វី​ដែល​នាំ​ឱ្យ​ដល់​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​ល្អ។ បើ​នឹកឃើញ​គ្រប់​យ៉ាង ខួរក្បាលច្បាស់​ជា​ពេញ​ណែន​។ រក្សា​ទុក​គ្រប់​អនុស្សាវរីយ៍ គ្រប់​ការចង​ចាំ នឹងទៅ​ស៊ី​អស់​មេម៉ូរី ហើយ​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការឈឺចាប់​ ដល់ស្លាប់​បាន​បើគិត​តាម​ផ្លូវ​មនោសញ្ចេតនា។ ដូច្នេះប្រសិនបើ​គេអាច​ហាត់​ពត់​ខួរក្បាលឱ្យ​ចេះ​ចង​ចាំ គេ​ក៏​អាច​បណ្តុះ​សមត្ថភាព​​ផ្នែក​ភ្លេច​បាន​ដែរ។ ចេះ​ជ្រើសរើស​បែងចែក​អ្វី​សំខាន់ ​អ្វី​មិន​សំខាន់​សម្រាប់​ទុក​ក្នុង​ខួរក្បាល ជួនកាល​ជា​ការ​ចាំបាច់ និង​ត្រូវការ​ការបង្ហាត់​បង្រៀន​ពី​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញចិត្ត​សាស្ត្រ​ ដើម្បី​អាច​ជួយ​បន្ធូរ​បន្ថយ​អាការៈ​សញ្ញារ

    8 min

  5. 12/10/2025

    ជំងឺ​គ្មានកូន ក្លាយ​ជាអាទិភាព​នៃ​សុខភាព​សាធារណៈ​ពិភពលោក

    នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី​២៨​វិច្ឆិកា២០២៥ ជា​លើក​ទីមួយ អង្គការសុខភាពពិភពលោក បាន​ចេញ​ផ្សាយ​សេចក្តី​ណែនាំ​ពិភពលោក ទាក់ទង​នឹង​ជំងឺ​អារ (គ្មាន​កូន) ដែល​កើត​មាន​លើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់​លាន​នាក់​ នៅ​លើ​ភពផែនដី។ ហេតុ​អ្វី​អង្គការ​សុខភាព​ចេញ​សេចក្តី​ណែនាំ​នៅពេល​នេះ? តើ​សេចក្តី​ណែនាំ​មាន​ខ្លឹមសារ​និង​កម្មវត្ថុ​យ៉ាងណា? ក្នុង​ពេល​ដែល ប្រទេស​ជា​ច្រើន​នៅលើ​ពិភពលោក កំពុង​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ប្រយុទ្ធ​ជំរុញ​អត្រា​កំណើត ប្រឆាំង​នឹង​វិបត្តិ​ប្រជាសាស្ត្រ ព្រោះ​ប្រជាពលរដ្ឋកាន់​តែ​ចាស់ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក បាន​ចេញ​អនុសាសន៍​ណែនាំ ជា​លើកទីមួយ ចំនួន ៤០​ចំណុច​ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជំងឺ​អារ គ្មាន​កូន​ ដែល​បានក្លាយ​ជា ​អាទិភាព​មួយ​នៃ​សុខភាព​សាធារណៈ​ពិភពលោក។ ​ពីមុន​មក និងក្នុង​រយៈ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំកន្លង​មកនេះ ជំងឺ​អារមិន​​សូវ​បាន​ទទួល​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ទេ​ និង​ច្រើន​តែត្រូវ​បាន​គេ​​មើល​រំលង បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ទិន្នន័យ​ និង​ការសិក្សា​ជា​ច្រើន បង្ហាញ​ថា “គ្មានកូន” អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​ប៉ះពាល់​ដល់​ខួរ​ក្បាល ដល់​ផ្លូវចិត្ត កើត​ជា​ជំងឺ​បាក់ទឹក​ចិត្ត ជំងឺ​ព្រួយ​ថប់​បារម្ភ ក៏​ដោយ។ គ្មាន​កូន​ជាវិបត្តិ​ដែល​បាន​ញាំញី​ មនុស្ស​ប្រមាណ​ជាង​១៧​%  នៅលើ​ពិភពលោក ឬ​ ត្រូវ​ជា​​មនុស្ស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​៦នាក់។ នេះ​បើ​តាមទិន្នន័យ​​ឆ្នាំ​២០២៣ ផ្សព្វផ្សាយ​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ដោយ​បញ្ជាក់​ថា​​​ជំងឺ​អារ​បាន​កើន​ឡើង​ទៅ​គ្រប់​ទិស​ទី​ តែ​ការ​ព្យាបាល​នៅ មាន​កំរិត។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ចាប់​ផ្តើមពង្រឹង​ការ​ផ្តល់​ព័ត៌មានទាក់ទង​នឹង​ជំងឺអារ​ផង ទាក់ទង​នឹង​ការ​ព្យាបាលជំងឺ​​អារ​ដោយ​ប្រើ​ថ្នាំ និង​ដោយការ​ធ្វើ​តេស្ត​វិនិច្ឆ័យរោគ​អារ​ផង។ ហើយ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ ជា​ដំណាក់​កាល​ថ្មី អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​ចេញ​សេចក្តីណែនាំ​កំរិត​ពិភពលោក។ បើ​គ្មាន​អនុសាសន៍​ច្បាស់​លាស់​ទេ អ្នក​ជំនាញ មន្ទីរពេទ្យ​ នីមួយៗ​អាច​ប្រើ​ អាច​ជ្រើសរើស​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាល​ របៀប​អនុវត្ត តាម​​ស្តង់ដារ ផ្សេងៗ​គ្នា ជាមួយ​លទ្ធផល​ក៏​ខុស​គ្នាខ្លាំង​​ដែរ។ តែ​បើ​មាន​សេចក្តីណែនាំ ជា​គោល​មួយ ដោយ​ឈរ​លើ​មូលដ្ឋាន​និង​ទិន្នន័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ ​គុណភាព​​ព្យាបាល​នឹង​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។ គ្រប់​ប្រទេស​ជា​សមាជិក អាច​យក​សេចក្តីណែនាំ​នេះ​ទៅ​ធ្វើ​ជា​គំរូ​សម្រាប់​រៀប​ចំ​កម្មវិធី​ជាតិ​​សម្រប​តាម​ស្ថានភាព​រៀងៗ​ខ្លួន ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​គិត​គូរ​ដល់​ជំងឺ​អារ ឱ្យ​បាន​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ​ ពោល​គឺ​ទាំង​ផ្នែក​នយោបាយ​សុខភាព​សាធារណៈ ហិរញ្ញវត្ថុ​និង​ការ​ផ្តល់​សេវាកម្មព្យាបាល។ ព្យាបាល​រោគ​គ្មាន​កូន ថ្លៃ​ខ្លាំង គ្មានកូន​ជា​វិបត្តិ​ដែល​អាច​កើត​មានលើ​​មនុស្ស​គ្រប់ស្រទាប់ ​​វណ្ណៈ​ ពណ៌​សម្បុរ​ និង​គ្រប់​ទិស​ នៃ​ភព​ផែនដី។ ប៉ុន្តែ​គ្រប់​គ្នា​មិន​ប្រាកដ​ថា​នឹង​អាចមាន​លទ្ធភាព​ទទួល​បានការ​ព្យាបាល​ទេ។ សេវា​ថែទាំ​និ​ងព្យាបាល​រោគ​អារ មាន​វិសមភាព​ខ្លាំង​ណាស់ ជា​ពិសេស​ នៅ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​និង​មធ្យម​។ សូម្បី​តែនៅក្នុង​ប្រទេស​អ្នក​មាន​ ដែល​សេវា​សុខភាព​​​ល្អ​សម្បូរបែប​​ខ្លាំង ក៏​​សេវា​ផ្នែក​បន្ត​ពូជ​ ផ្តុំ​គ្នា​ច្រើន​នៅ​ទីក្រុង​ធំៗ និង​កម្រ​មាន​នៅ​ទីជនបទ​ណាស់។ ដូច្នេះ​ អ្នក​ក្រីក្រខ្លាំង អ្នក​មាន​ការអប់​រំ​ទាប  អ្នករស់នៅ​ជនបទ ក្រុម​ជនភាគតិច​ដែល​រង​ការ​រើស​អើង​ស្រាប់ សុទ្ធ​សឹង​ជា​អ្នក​ដែល​មិន​ងាយ​បាន​ទទួល​សេវា​ថែទាំ​ព្យាបាល​សុខភាព​បន្ត​ពូជ ជាពិសេស​ព្យាបាល​រោគ​អារ​នេះ​ទេ។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ជា​ការ​ពិត​មិនអាច​ប្រកែក​បាន​ នៅ​តាម​ប្រទេស​មាន​ចំណូល​ទាប​និង​មធ្យម តម្លៃ​ព្យាបាល​រោគ​អារ ខ្ពស់​កប់​ពពក។ ចង់​បាន​កូន​អាច​នឹង​ធ្វើ​គ្រួសារ​ធ្លាក់​ក្រ​ផង។ បើ​តាម​ការ​សិក្សា​​ស្តី​ពី​ចំណាយ​របស់​គូស្វាមី​ក្នុង​ការ​ព្យាបាល​រោគ​អារ បាន​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ​ ​តម្លៃ​ព្យាបាល នៅ​ប្រទេស​ក្រីក្រ​និង​មធ្យមភាគ​ច្រើន ​​ ថ្លៃ​ហួស​កំរិតថវិកា​​ចំណាយ​ផ្នែក​សុខភាព។ ពាក្យ​ថា​ថ្លៃ​ហួស​ចំណាយ​ បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក គឺ​នៅ​ពេល​ចំណាយ​ព្យាបាល​ខ្លួន មាន​ចំណែក​ធំ​ជាង​ចំណាយ​សម្រាប់ចិញ្ចឹម​​គ្រួសារ​ ហើយ​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​គ្រួសារ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្រ​ ឬ​តម្រូវ​ឱ្យ​ជ្រើសរើស​បោះបង់​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​ចាំបាច់​ណាមួយ។ ក្នុង​ករណី​ខ្លះ ចំណាយ​ព្យាបាល​ដើម្បី​បានក

    8 min

  6. 12/03/2025

    ប្រេស៊ីលប្រកាសសម្រេចបានវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងគ្រុនឈាម មួយដូស

    ថ្នាំ​បង្ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម ចាក់​តែ​មួយ​ដូស ទើប​ត្រូវ​បាន​ប្រេស៊ីល អនុម័ត​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់ នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​ ២៦​វិច្ឆិកា ២០២៥។ អាជ្ញាធរ​ប្រេស៊ីល​បាន​ចាត់​ទុករបកគំហើញ​នេះ​ថា ជា​ជោគជ័យ ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រោះ​​កាលពី​ឆ្នាំទៅ ជំងឺគ្រុន​ឈាម​បាន​ផ្តាច់​ជីវិត​ពលរដ្ឋ​ប្រេស៊ីល​អស់ ជាង​ ៦ពាន់​នាក់។ តើ​ថ្នាំ​វ៉ាក់សាំង​ប្រឆាំង​គ្រុន​ឈាម​របស់​ប្រេស៊ីល​ មាន​ប្រសិទ្ធភាព​យ៉ាងណា? ប្រេស៊ីល​ប្រកាស​សម្រេច​បាននូវ​សមិទ្ធិផល​ថ្មីដែល​​អាច​ចាត់ទុក​បាន​ថា ជា​ជោគជ័យ​ ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុង​វិស័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​វេជ្ជសាស្ត្រ នោះ​គឺ​ ថ្នាំ​បង្ការ​ជំងឺ​គ្រុនឈាម ចាក់តែ​មួយដូស។​ អភិវឌ្ឍន៍​ដោយ​វិទ្យាស្ថាន​Butantan នៃ​ក្រុង​ Sao Paulo ថ្នាំ​បង្ការ​ជំងឺគ្រុនឈាម បាន​ទទួល​ការអនុម័តនៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​២៦​វិច្ឆិកា ពីសំណាក់​​ទី​ភ្នាក់ងារ​សុខាភិបាល​ជាតិ​ប្រេស៊ីល​ ​ឱ្យ​​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​និង​ប្រើប្រាស់។  ប្រេស៊ីល​ក៏​បាន​ចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រួច​ហើយ​ដែរ ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន Wuxi ដើម្បី​អាច​ផ្គត់​ផ្គង់​ថ្នាំវ៉ាក់សាំង ចំនួន ប្រមាណ​៣០លា​ន​ដូស នៅ​រវាង​ត្រីមាស​ទីពីរ​នៃឆ្នាំ​២០២៦។ នេះ​បើ​តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​លោកAlexandre Padilha រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សុខាភិបាល​ប្រេស៊ីល។ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់​ការ​សាកល្បង​ជាច្រើនដំណាក់កាល ស្រប​តាមបទដ្ឋាន​ស្រាវជ្រាវ​វេជ្ជសាស្ត្រ ថ្នាំ​បង្ការ ប៊ូតង់តង់ឌីវី​ បាន​ចាក់សាកល្បង​លើ​អ្នក​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ចំនួន ជាង​១៦០០០នាក់ រស់​នៅក្នុង​រដ្ឋ​ចំនួន​១៤​របស់ប្រេស៊ីល​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​៨​ឆ្នាំ។ ជា​លទ្ធផល ថ្នាំ​មានប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់ ដល់​ទៅ ៩១,៦% ប្រឆាំងនឹង​ទម្រង់​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៃ​ជំងឺ​គ្រុនឈាម។ Butantan DV ​ផ្សំ​ឡើង​ដោយ​​វីរ៉ុស​រស់​នៃ​គំរូវីរ៉ុស​គ្រុនឈាម​ទាំង​បួន​ប្រភេទ​ និង​​អាច​ចាក់​លើ​គ្រប់​បុគ្គល​មាន​អាយុ​ពី​១២​ទៅ​៥៩​ឆ្នាំ។ តាម​រយៈ​​វ៉ាក់សាំងថ្មី​ ​ប្រើ​​តែ​មួយ​ដូស ប្រេស៊ីល​រំពឹងថានឹង​អាច​ពន្លឿន​ និង​សម្រួលយុទ្ធនាការ​ចាក់​ថ្នាំបង្ការ​ប្រឆាំង​ជំងឺ​គ្រុនឈាមបាន​ ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ព្រោះ​ជំងឺ​គ្រុនឈាមបាននិង​​កំពុង​ផ្ទុះឡើងយ៉ាង​​ខ្លាំង។ ដោយមាន​អាវុធ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាពខ្លាំង ប្រេស៊ីល​ពេល​នេះ​អាច​នឹង​កម្ចាត​ជំងឺ​ដែល​បានញាំញី​ប្រទេស​អស់​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​។ នេះ​ជា​ប្រសាសន៍​របស់​នាយក​វិទ្យាស្ថាន​Butantan Sao Paulo ទៅ​កាន់​អ្នក​សារព័ត៌មាន។​ នៅ​ឆ្នាំ​២០២៤ ជំងឺ​គ្រុនឈាម​បាន​ផ្តាច់​ជីវិត​ពលរដ្ឋ​ប្រេស៊ីល​អស់​ជាង​៦ពាន់​នាក់  ឬ​ត្រូវ​ជា​ជិត​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​អត្រាមរណៈ​ដោយ​ជំងឺគ្រុនឈាម​នៅ​ទូទាំងពិភពលោក។ ក្នុង​កំរិត​ពិភពលោក ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ មានករណី​ កើត​ជំងឺ​គ្រុនឈាម​ប្រមាណ​ពី​ ១រយទៅ​៤​រយ​លាន​នាក់ និងមានមនុស្ស​​ជិត​៤ពាន់​លាន​នាក់​រស់​ក្នុង​តំបន់ប្រឈមនឹង​ជំងឺគ្រុនឈាម ដូច​ជា​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ អាហ្វ្រិក​ ​អាមេរិកកណ្តាល​និង​ខាងត្បូង​។ ២០២៣ ជាឆ្នាំ​ដែល​មានករណី​គ្រុនឈាម​ច្រើន​ជាង​គេ​បំផុត មិន​ធ្លាប់​មាន។ តែ​ករណី​​កើត​ជំងឺគ្រុនឈាម​អាច​នឹងបន្ត​​កើនឡើងរហូត ហើយ​តំបន់​រងគ្រោះ​ហានិភ័យ​ក៏​កាន់​តែរីកធំ​ដែរ ដោយ​ហេតុ​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ។ ការសិក្សា​របស់សាកលវិទ្យា​Standford ចេញ​ផ្សាយ​​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៤ បាន​ប៉ាន់​ប្រមាណ​​ថា​ការឡើង​កម្តៅ​សីតុណ្ហភាពនៃ​ភពផែនដី ​មាន​ចំណែក​ទទួលខុស​ត្រូវ ១៩% នៃករណីកើត​ជំងឺ​គ្រុនឈាមបច្ចុប្បន្ន។ ​អាចបង្ក​ជា​អាការៈ​ក្តៅ​ខ្លួន​ខ្លាំង ឈឺ​ក្បាល ចុកចាប់​សាច់​ដុំ ក្អួត​ និង​ឡើង​កន្ទួល​លើ​ស្បែក​ ហើយ​អាច​បណ្តាល​ឱ្យ​ស្លាប់​បាន​ក្នុង​ករណី​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង ព្យាបាល​មិនទាន់ ជំងឺ​គ្រុនឈាម មាន​ភ្នាក់ងារ​ចម្លង​ជា​សត្វមូស​ខ្លា។ មូសខ្លា មិន​អាច​ទ្រាំទ្រ​​នឹង​អាកាសធាតុ​ត្រជាក់​បានទេ។ តាំងពី​ដើមមក មូសខ្លា កើត​សុះសាយ​តែ​ក្នុង​តំបន់​ត្រូពិក​ មាន​អាកាសធាតុ​ក្តៅ​ហើយសើម។ តែ​ពេល​នេះ មូសខ្លា​បាន​មក​ដល់​អឺរ៉ុប និង​ដល់​តំបនធ្លាប់​មាន​សីតុណ្ហភាព​ត្រជាក់ល្មម​​ផ្សេងទៀត ដោយ​សារ​តែ​លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុប្រែប្រួល រដូវ​រងារ​ឡើង​ក្តៅ​ រដូវ​ក្តៅ​កាន់​តែ​ក្តៅ​ខ្លាំង។ ជាងនេះទៅ​ទៀតមូសខ្លា ដែល​ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​គ្រុនឈាម ហ្ស៊ីកា គ្រុនឈីក គ្រុនលឿង ព្រមទាំង​អាច​ចម្លង​វីរ៉ុស​ដល់​ប្រមាណ​៥០​មុខ​ទៀត នៅ​ពេល​ចុចខាំមនុស្ស បានបំប្លែង​ខ្លួន និង​ចាប់ស៊ាំ​ខ្លាំង​នឹងថ្នាំ​គីមី​​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត មាន​ប្រើ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​ប

    11 min

  7. 11/26/2025

    កែសម្ផស្ស អាច​មាន​ហានិភ័យ​យ៉ាងណាខ្លះ?

    វិធីកែ​សម្ផស្ស​រីក​ដុះដាល​ពេញ​បណ្តាញ​សង្គម។ ចង់​ស្អាត​ ចង់​ល្អ ចង់​នៅ​ក្មេង​ មាន​ស្បែក​រលោង បបូរមាត់​រីក​ សុដន់ប៉ោង​ កំប៉េះគូថ​ទយ ត្រគៀកសាយ... ដូចរូប​ក្នុង​បណ្តាញ​​សង្គម​ មនុស្ស​សម័យ​ថ្មី​មិន​ខ្លាច​នឹងទៅ​​វះកាត់​កែសម្ផស្ស​ទេ​។ ប៉ុន្តែ​ រាល់គ្រប់​អន្តរាគមន៍​ “​វះកាត់​” ចាក់​ជួស សុទ្ធ​តែ​មាន​បង្កប់​ហានិភ័យ។ ហើយ​បើ​អ្នក​កែសម្ផស្ស​មិនមែន​ជា​គ្រូពេទ្យ​ មិន​បាន​ឆ្លង​កាត់​ការ​សិក្សានិងការ​​ទទួល​ស្គាល់​ត្រឹម​ត្រូវពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​ជំនាញ​ទេ គ្រោះ​ជួប​ផលវិបាក​​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​មិន​អាច​ស្តារ​បាន​វិញ មាន​កាន់​តែ​ធំ។ បច្ចុប្បន្ន​មាន​មនុស្ស​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើងៗ​បាន​ទៅកែសម្ផស្ស កែមុខ​កែមាត់ កែ​ច្រមុះ ចាក់​លុប​បំបាត់​ស្នាម​ជ្រួញ ចាក់​បំប៉ោង​សុដន់ ត្រគៀក​ ប្តូរ​ទម្រង់​បបូរមាត់ ។ល។និង​។ល។ ចង់ស្អាត ចង់​ក្មេង ចង់​មានស្បែក​តឹង​រលោង ​ ​តែ​គ្មាន​មធ្យោបាយ​ ឬ​ដើម្បី​សំចៃ​ថវិកា អ្នក​ចង់​កែសម្ផស្ស​ខ្លះ​ មិន​ខ្លាច​នឹង​ទៅ​រក​ជំនួយក្រៅផ្លូវការ ដោយលួច​លាក់​ខុស​ច្បាប់​ ឬ​លង់​ធ្វើ​តាម​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​មេ​ពន្យុះ​តាម​បណ្តាញ​សង្គម​ទេ។ ប៉ុន្តែ​គ្រប់​ការ​វះកាត់ រាប់​ទាំង​​ការ​វះកាត់​កែសម្ផស្ស​ ​ ឬ​ចាក់ជួស​ដោយ​ប្រើ​ផលិតផល​ផ្សេងៗ​ ដើម្បី​កែសម្ផស្ស​​តាម​សេចក្តី​ត្រូវការ សុទ្ធ​តែ​មាន​បង្កប់​ហានិភ័យ​ទាំងអស់ ព្រោះ​ក្នុង​វិស័យ​វេជ្ជសាស្ត្រ​​ គ្មានទេភាព​ប្រាកដ​១០០%។ ​បើការ​កែសម្ផស្ស​ធ្វើ​ដោយ​លួច​លាក់ ពី​សំណាក់​ពេទ្យ​គ្មាន​សញ្ញាប័ត្រ គ្មាន​ឆ្លង​កាត់​ការ​សិក្សា​ជំនាញ​ត្រឹមត្រូវ​ទៀត  ហានិភ័យ​មានកាន់​តែ​ខ្ពស់ ជាមួយ​​ផលវិបាក ជួន​​ធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង និង​ មិន​អាច​កែកុនថយ​ត្រលប់​ក្រោយ​ទៅ​​រក​សភាព​ដើម​បានទេ។ ​ ជា​ទូទៅ​ បើនិយាយ​ពី​ទម្រង់​នៃ​ការវះកាត់​កែសម្ផស្ស​ ក្រោម​ហេតុផល​ចង់​ល្អ ឬ​ដោយ​​មូលហេតុ​សុខភាព គ្មានទេ​ហានិភ័យ​ដល់​ជីវិត​។ មាន​ន័យ​ថា គេ​មិន​អាច​ស្លាប់​ដោយ​សកម្មភាព​វះកាត់​កែសម្ផស្សឡើយ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ជំងឺ​អាច​បាត់​បង់​ជីវិត​ប្រសិន​បើ​ការ​វះកាត់​ជួប​បញ្ហា​ស្មុគស្មាញ​ និង​មិន​អាច​សង្គ្រោះ​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា​ ដូច​ជា​ករណី​មាន​ការ​ហូរឈាម​ខ្លាំង​ ឬ​ករណីស្ទះ​សរសៃ​ឈាម​នៅ​​សួត។ ជា​ករណី​កម្រខ្លាំង​​មែន តែ​មិន​អត់​សោះ​នោះឡើយ។ ហានិភ័យ​ខ្លះ​ទៀត កើត​មាន​ជា​លក្ខណៈ​រួម​ ក្នុង​គ្រប់​ឬ​ស្ទើរ​គ្រប់​អន្តរាគមន៍​កែសម្ផស្ស​ទាំង​អស់។ នោះ​គឺ ការជាំដក់​ឈាម​ប៉ោង​ជា​ថ្នក់​ ដែល​ខុស​ពី​សភាព​ជាំ​លើ​ស្បែក​ពេល​បុក​ឬ​ប៉ះ​ទង្គិច​។ ការ​ជាំដក់​ឈាម​នេះ អាច​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​ថ្នាក់​ចាំបាច់​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅវះ​ចាក់​បង្ហូរ​ឈាម​ចេញ​ ក្នុងករណីភាគ​ច្រើន។ ការ​បង្ករោគ​ ក្រោយ​ការ​វះកាត់។ ​ជា​ករណី​កាន់​តែ​កម្រ​ឡើងៗ ដោយ​សារ​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​មាន​ការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់ និង​យល់​ពី​វិធានការ​រក្សា​អនាម័យ​ក្នុង​បន្ទប់​វះកាត់។ តែ​យ៉ាង​ណា​ក៏​​ផលវិបាក​នេះ​នៅ​តែ​អាច​កើត​មាន​បាន។ មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​មាន​សាច់​ខុស​គ្នា ខ្លះ​ឆាប់​សះ​ស្នាម​វះកាត់​ ខ្លះ​ត្រូវ​ការ​ពេលវេលា​យូរ។ កន្លែង​វះ​កាត់​កែសម្ផស្ស​ខ្លះ​ក្រជា​ កន្លែង​ខ្លះ​ទៀតក៏​ឆាប់ ដោយ​បន្សល់​ទុក​នូវ​ស្នាម​ផ្លែ​ ដែល​ជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឱ្យមើល​ឃើញ​ មើល​ដឹង​ថា​មាន​ការ​កែសម្ផស្ស​។ នេះ​នៅ​មិន​ទាន់​រាប់​អំពី​ផលវិបាក​ធំ​មួយ​ទៀត គឺ​ ក្រោយ​ការ​វះកាត់​កែសម្ផស្សចប់​សព្វគ្រប់ លទ្ធផលជាក់ស្តែង​​​​មិន​ដូចក្តីស្រមៃចង់បាន។ ក្រៅ​អំពី​ហានិភ័យ​រួម អន្តរាគមន៍​កែ​សម្ផស្ស​ខ្លះ អាច​នាំ​ផលវិបាក​ពិសេស ដូច​ជា បាត់បង់​ភាព​រសើប​លើ​ស្បែក (ស្ពឹក​ស្បែក) មួយ​រយៈ អាច​ពី​​បីបួន​សប្តាហ៍​ឬ​ដល់​រាប់​ខែ តែ​ជួន​ស្ពឹក​អស់​មួយ​ផ្នែក​តែ​ម្តង​។ ករណី​ពិសេស​នេះ ច្រើន​កើត​ឡើង​ក្រោយ​ពេល​វះកាត់ដាក់​សុដន់​សិប្បនិម្មិត​ វះកាត់ធ្វើ​រាង​ឱ្យ​ស្វែល ដោយ​កាត់​​ខ្លាញ់​ពោះ ស្បែកយារ​​ក្រោម​ដើម​ដៃ​ នៅ​​ភ្លៅ ឬ​​វះកាត់​កែ​មុខ ធ្វើ​ចង្ការ​ព្រែក។ អ្នក​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ​ជាប់​នឹង​ខ្លួន សុទ្ធ​សឹង​ជា​អ្នក​ងាយ​រង​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​វះកាត់​កែសម្ផស្ស ដែល​មិន​គួរ​ធ្វេសប្រហែស​ទេ។ ជា​ចុងក្រោយ ហានិភ័យ​នៃ​ការ​វះកាត់​ដែល​គ្រប់​គ្នា​ខ្លាច​និង​ព្រួយ​ជាង​គេ គឺ​ការ​ចាក់​ថ្នាំ​សន្តំ​។ ថ្នាំ​សន្តំ​បច្ចុប្បន្ន ទោះ​ក្នុង​ការ​វះកាត់​ជំងឺ​ធម្មតា ឬ​ជំងឺ​សម្ផស្ស​ មាន​ប្រសិទ្ធភាពកាន់​តែខ្ពស់​ផ្តល់​​ផល​រ

    9 min

  8. 11/21/2025

    គុណសម្បត្តិ​ពិសេស​​នៃ​គ្រឿង​ទេស ​សម្រាប់​សុខភាព

    រមៀត ខ្ញី ម្រេច ម្ទេស... ​គ្រឿង​ទេស មាន​គុណប្រយោជន៍​សម្រាប់​សុខភាព​ច្រើន​ណាស់ ដូច​ជា​សម្រាប់​ប្រឆាំង​នឹង​បាក់តេរី ប្រឆាំ​ងនឹង​ការ​រោល​រលាក ទល់ឬ​​ហើមពោះ។ បើ​ចេះ​ផ្សំ​ប្រើ​ គ្រឿង​ទេស​មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​​លើក​រសជាតិម្ហូបអាហារទេ តែ​​អាច​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប្រើ​អំបិល និង​ស្ករ បាន​ទៀត។ ពី​អាមេរិកឡាទីន ទៅ​ចិន កាត់​តាម​អាហ្វ្រិក និង​ឥណ្ឌា ការ​ទទួល​ទាន​អាហារហឹរ​ ជា​វប្បធម៌​ប្រពៃណី​របស់​ប្រទេស​នីមួយៗ។ ម្រេច ម្ទេស ខ្ញី ខ្ទឹម ឈើអែម គ្រាប់​វ៉ាន់ស៊ុយ រមៀត  ឈ្មោះ​​គ្រឿង​ទេស​ប្រើ​ក្នុង​ម្ហូប​អាហារ បើ​ចង​ក្រង​ជា​បញ្ជី​ពិត​ជា​វែង​ខ្លាំងណាស់។ ​អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​វប្បធម៌ ​និង​អាកាសធាតុ ចំណូល​ចិត្ត​ប្រើ​គ្រឿង​ទេស​អាច​ខុស​គ្នា​ ពី​តំបន់​មួយ​ទៅ​តំបន់​មួយ​ ពីទ្វីបមួយ​ទៅទ្វីប​មួយ។ ប៉ុន្តែគេ​អាច​ចែក​គ្រឿង​ទេស​ជា​ក្រុម ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​ចំណូល​ចិត្ត​ទទួល​ទាន។ ឈើ​អែម វ៉ាន់នីឡា ជា​ប្រភេទ​គ្រឿងទេស​ស្រទន់ ដែល​ពាំនាំ​មក​នូវ​រសជាតិ​ផ្អែម និង​ក្រអូប ម្ទេស ម្រេច ខ្ញី ជា​ប្រភេទ​គ្រឿង​ទេស​ក្តៅ ជួយ​លើក​រសជាតិ​ម្ហូបអាហារ​ឱ្យ​មុត​ល្អ​ និង​ហឹរ រមៀត ជា​ប្រភេទ​គ្រឿង​ទេស​ល្វីងចត់​​ ដែល​អាច​ផ្តល់​លំនឹង​ដល់​រសជាតិ​របស់​ម្ហូប​កុំ​ឱ្យ​មុត​ពេក។ បន្សំ​គ្រឿង​ទេស បង្កើន​គុណប្រយោជន៍​ ទោះស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ណា​ក៏​ដោយ ក៏​​គ្រឿង​ទេស មាន​គុណសម្បត្តិ​ច្រើន។ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​​​ចេះ​ប្រើ​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​។ តាំងពី​បូរាណកាលមក​ មនុស្ស​លោក​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​ទ្វីប ឆ្លងមហា​​សមុទ្ទ ដើម្បី​ស្វែងរក​គ្រឿង​ទេស​មក​ធ្វើ​ម្ហូប និង​ព្យាបាល​ជំងឺ​។ ជា​ច្រើន​សតវត្សរ៍​កន្លង​មកនិង​រហូត​មក​ទល់​ថ្ងៃ​នេះ គ្រឿង​ទេស​នៅ​តែ​ជា​ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​វេជ្ជសាស្ត្រ​ក៏​ដូច​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​អាហារូបត្ថម្ភ។ សម្រាប់​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​អាហារូបត្ថម្ភ គុណសម្បត្តិ​ទីមួយ​នៃ​គ្រឿង​ទេស គឺ​ជួយកាត់​បន្ថយ​ជាតិ​ប្រៃ ជាតិ​ផ្អែម​ ខ្លាញ់ តែ​​​​ម្ហូបអាហារ​​មាន​ឱជារស​ខ្ពស់​។ គ្រឿង​ទេស​ជា​ប្រភព​ផ្តល់​រសជាតិ និង​ជា​ប្រភេទ​អាហារ​បន្ថែម​​ ព្រោះ​គ្រឿង​ទេស​មាន​ផ្ទុក​សមាសធាតុ​ល្អៗ​ច្រើន​សម្រាប់​សុខភាព។ នេះ​បើ​តាម​ការ​គូស​បញ្ជាក់​របស់​អ្នក​ស្រី Nathalie Hutter-Lardeau ជា​អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​អាហារូបត្ថម្ភម្នាក់​នៅ​ប្រទេស​បារាំង។ គ្រឿង​ទេស​ខ្លះ មាន​គុណសម្បត្តិ​ខ្ពស់ខ្លាំង​មែន​ទែន​សម្រាប់​សុខភាព ជាពិសេស​​រមៀត។ ដុះ​ច្រើន​នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឥណ្ឌា​ប្រើ​​រមៀត​ តាំងពីជាង​​ពីរ​ពាន់​ឆ្នាំមកហើយ។ ពេល​នេះ​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បារាំង​កំពុង​ពិសោធន៍​រមៀត​​សម្រាប់​ជួយ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីកខ្លះ មាន​ជាអាទិ៍​មហារីក​សុដន់ និង​មហារីក​ប្រូស្តាត។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​​បឋម​ ​មាន​លក្ខណៈ​គួរ​ទី​សង្ឃឹម​ ដោយ​បាន​បង្ហាញ​ថា ការ​ទទួល​ទាន​​រមៀត​ជា​ថ្នាំ​ (ម្សៅ​រមៀត​បន្សុទ្ធ​ខ្លាំង​យក​តែ​កំហាប់​ធាតុ​សកម្ម​) មុន​-​ក្រោយ និង​ទន្ទឹម​ពេល​ចាក់​ថ្នាំ​គីមី បានជួយ​លើក​តម្កើង​ប្រសិទ្ធភាព​ថ្នាំព្យាបាល និង​ជួយ​បន្ថយ​ឥទ្ធិពល​កំណាច​របស់​​កោសិកា​មហារីក​បាន​៥៩%​សម្រាប់​អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​ប្រូស្តាត និង​៤០%​សម្រាប់​​អ្នកជំងឺ​មហារីកសុដន់​​។ គ្រឿង​ទេស​ដូច​យ៉ាង​រមៀត​នេះ​មាន​គុណសម្បត្តិ​​ខ្ពស់​សម្រាប់​សុខភាព​ហើយ ហើយ​កាន់តែ​​ខ្ពស់​និង​ប្រសើរ​ទៀត​ថែម​ទៀត​ ប្រសិន​បើ​គេ​ប្រើ​រមៀត​លាយ​ជាមួយ​គ្រឿង​ទេស​ផ្សេង​ទៀត។ បើ​តាម​មេចុងភៅ​Olivier Roellinger និង​ អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​អាហារូបត្ថម្ភ​ Hutter-Lardeau រមៀត​ស៊ីចង្វាក់​ខ្លាំង​នឹង​ម្រេច។ ​មាន​ផ្ទុក​អង់ទី​ស៊ីដង់​ក៏​ខ្លាំង​ក្លា​ដែល​អាច​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ភាព​ចាស់ជរា​នៃកោសិកា ហើយ​បើ​បាន​ប្រើ​​លាយ​ជាមួយ​ម្រេច​ទៀត ​រមៀតកាន់​តែមាន​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​កាន់​តែ​​ខ្ពស់​ខ្លាំង​​ប្រឆាំង​នឹង​មហារីក ព្រោះ​ម្រេច​ក៏​ជា​គ្រឿង​ទេស​មាន​គុណ​សម្បត្តិ​ខ្លាំង​ផ្នែក​ប្រឆាំង​បាក់តេរី​និង​ផ្នែក​បំបាត់​ការ​ឈឺចាប់។ ចំណែក​ ឈើ​អែម ដែល​ផ្តល់​រសជាតិផ្អែម មាន​សមាសធាតុ​ស្រដៀង​នឹងអាំងស៊ុយលីន អាច​ជួយ​គ្រប់គ្រងជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម និង​​ជាតិ​ស្ករក្នុង​ឈាម​បាន។​ មាន​ប្រភព​នៅ​ប្រទេស​ស្រីលង្កា និង​ប្រើ​ជា​ថ្នាំ​តាំង​ពី​ជាង​៥ពាន់​ឆ្នាំ​មក ក្បួន​​បូរាណរបស់​​គម្ពីរវេទ។ ​ឈើ​អែម ជា​គ្រឿង​ទេសឱសថ​មាន​អំណាច​សម្លាប់​មេរោគ មានសកម្មភាព​ជាបង់​​បិតក្រពះ បិត​ប្រព័ន្ធរំឡាយ​អាហារ​​នៅ​ពេល​រោគ​រលាក និ

    7 min
See All (52)

About

សុខភាព​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប ! ដើម្បី​​ចូល​រួម​​ចំណែក​​លើក​​កម្ពស់​​សុខភាព​សាធារណៈ នៅ​​រៀង​រាល់​​​ថ្ងៃ​​ពុធ អស់​លោក​អ្នកនាង​នឹង​បាន​ស្តាប់ សេចក្តី​អត្ថាធិប្បាយ និង​បទសម្ភាសន៍​របស់ អៀង សុខម៉ិញ ជាមួយ​​នឹង​​គ្រូពេទ្យ​​ឯកទេស ស្តី​ពី​​ប្រធានបទ​​ផ្សេងៗ​ទាក់ទង​​នឹង​​សុខភាព មានជាអាទិ៍​ការការពារ ការព្យាបាល។

Information

More From RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer

You Might Also Like