នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer
  • 5.0 (1)
  • HEALTH & FITNESS
  • UPDATED WEEKLY

សុខភាព​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប ! ដើម្បី​​ចូល​រួម​​ចំណែក​​លើក​​កម្ពស់​​សុខភាព​សាធារណៈ នៅ​​រៀង​រាល់​​​ថ្ងៃ​​ពុធ អស់​លោក​អ្នកនាង​នឹង​បាន​ស្តាប់ សេចក្តី​អត្ថាធិប្បាយ និង​បទសម្ភាសន៍​របស់ អៀង សុខម៉ិញ ជាមួយ​​នឹង​​គ្រូពេទ្យ​​ឯកទេស ស្តី​ពី​​ប្រធានបទ​​ផ្សេងៗ​ទាក់ទង​​នឹង​​សុខភាព មានជាអាទិ៍​ការការពារ ការព្យាបាល។

  1. 3D AGO

    ជំងឺ​សម្ពាធ​ឈាម៖ ក្មេងមាន​​ជំងឺ​លើស​ឈាមកើនទ្វេ​ដង​ក្នុង​ពេល​តែ​២០ឆ្នាំ

    លើស​ឈាម​ជា​ជំងឺ​មនុស្ស​ចាស់។ ប៉ុន្តែ​គិត​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០០០​មក ចំនួន​ក្មេង​កើត​ជំងឺ​លើស​ឈាម បាន​កើន​ឡើង​ទ្វេ​ដង​។ មាន​កត្តា​ជា​ច្រើន​ជា​ដើមហេតុ​នាំ​ឱ្យ​មាន​កំណើនជំងឺ​លើស​ឈាម​លើ​ក្មេង។ តើ​ជា​អ្វីខ្លះ? អត្រាអ្នក​កើត​ជំងឺលើសឈាម បានផ្ទុះឡើង យ៉ាងខ្លាំង នៅតាមបណ្តាប្រទេសជឿនលឿន និង អ្នកមាន នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ បន្ទាប់​មកក៏​ងាក ទៅវិវឌ្ឍន៍ខ្លាំង នៅតាមបណ្តាប្រទេស ដែល មានប្រាក់ចំណូលទាប និង មធ្យម វិញ។ បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២៤ ពិភពលោក​មានអ្នកផ្ទុក​​ជំងឺ​លើស​ឈាម​អាយុ​ចន្លោះ​ពី​៣០​ឆ្នាំទៅ​៧៩ឆ្នាំ ប្រមាណ​១៤០០លាននាក់​​ ឬ​ត្រូវ​ជា​៣៣%​នៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ​លើ​ភព​ផែន​ដី។ ហើយ​នៅក្នុងនោះ​ មាន​អ្នកជំងឺ​ពាក់​កណ្តាល មិន​ដឹង​ខ្លួន​ និង​មាន​តែ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​១០​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​បាន​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​ត្រឹម​ត្រូវ។ លើស​ឈាម​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុក​ជា​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ និង​ជាជំងឺ​របស់​មនុស្ស​ចាស់ ព្រោះ​ហានិភ័យ​មាន​​ជំងឺ​នេះ​ កើន​ឡើង​ទៅ​តាម​វ័យ។ ករណី​កុមារ ឬ​ក្មេង​ជំទង់​មាន​ជំងឺ​លើស​ឈាម​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុក​ថា​ជា​បាតុភូតពិសេស ឬ​​​​កម្រ បើ​តាម​អ្វីដែលវេជ្ជសាស្ត្រ​បាន​ដឹង​​រហូត​មក​ទល់​នឹង​ពេល​នេះ​ ប៉ុន្តែ​បើ​តាមការ​សិក្សា​ស្តី​ពី​ស្ថានភាពសុខភាព​កុមារ​​និង​ក្មេង​ជំទង់​ ​ទើប​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃទី ​១២​វិច្ឆិកា ចុង​ឆ្នាំ​២០២៥ ក្នុង​ទំព័រ​ទស្សនាវដ្តី​អង់គ្លេស​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ The Lancet ចំនួនកុមារ​និង​ក្មេង​ជំទង់​មាន​រោគ​លើស​ឈាម បានកើន​ឡើង​ទ្វេដង នៅ​រវាង​ពី​ឆ្នាំ​២០០០​មកទល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។ ​​មានន័យ​ថា ជំងឺ​សរសៃ​ឈាមបេះដូង នឹងកើន​ខ្លាំង​ដែរ នៅ​ពេល​ខាង​មុខ ព្រោះ​កុមារ​និង​ក្មេង​ជំទង់មានផ្ទុក​ជំងឺ​លើសឈាម​ទាំងអស់នោះ​ត្រូវ​ប្រឈម​ខ្លាំង​​នឹង​គ្រោះ​​មានវិបត្តិ​សរសៃ​ឈាម​បេះដូង​នៅ​ពេលធំពេញ​វ័យ​។ ជាហានិភ័យ​សុខភាព​កំរិត​ពិភពលោក! ក្នុង​រយៈ​ពេល​​២០​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​មក​នេះ​ គេ​សម្គាល់​ឃើញ​​មានករណី​ក្មេង​កើត​ជំងឺ​លើស​ឈាមកើន​មួយ​ជា​ពីរ​​។​ បើ​រាប់​ជា​ភាគ​រយ​ ឃើញ​ថា​នៅ​តិច​នៅ​ឡើយ​មែន ប៉ុន្តែ​បើ​គិត​អំពី​សមមាត្រ​នៃ​ពេលវេលា​និង​កំណើនវិញ ជា​អត្រា​គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល និង​ព្រួយ​បារម្ភ​ខ្លាំង​ព្រោះគេ​ពុំ​ធ្លាប់​ឃើញ​មានជំងឺ​អ្វី​ មាន​​កំណើន​លឿន​រហ័ស​បែបនេះ​ទេ។ វេជ្ជបណ្ឌិត Peige Song អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​​នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​វេជ្ជសាស្ត្រ​ នៃ​សកលវិទ្យាល័យ​ Zhejang ប្រទេសចិន ដែល​ជា​មេ​​គំនិតម្នាក់ ក្នុង​ចង្កោម​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ដឹកនាំ​សិក្សា​អំពី​ស្ថានភាព​សុខភាព​សម្ពាធឈាម​របស់​កុមារ​និង​ក្មេង​ជំទង់​ បានពន្យល់​ប្រាប់បណ្តាញ​CNN​ស៊ីអិនអិន​ថា នៅអំឡុង​ឆ្នាំ​២០០០ ក្មេង​ប្រុស​ចំនួន​៣,៤% និង​ក្មេង​ស្រី​៣%​ មាន​ជំងឺ​លើស​ឈាម។ តែ​ថ្ងៃ​នេះ អត្រា​ក្មេង​ប្រុស​មាន​រោគ​សម្ពាធ​ឈាម​បាន​ឡើង​ដល់​៦,៥% និង​៥,៨%​សម្រាប់​ក្មេង​ស្រី។ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​នេះទៅ​ទៀត គេ​មិន​សូវ​ចាប់​អារម្មណ៍​​វិភាគឬ​ពិនិត្យ​សុខភាព​កុមារដៅ​រក​​រោគ​សញ្ញា​លើសឈាម​កុមារ​ទេ។ ប្រជាពលរដ្ឋ​ទូទៅ មិន​បាន​គិត​​ដល់​ឡើយ​ថា​ក្មេងអាច​មាន​បញ្ហា​សម្ពាធ​ឈាម។ តើលើស ឈាម ជា អ្វី ? ពាក្យ ថា លើស ឈាម មិនមែន សំដៅ លើ បរិមាណ ឈាម នៅក្នុង ខ្លួន ទេ តែ សំដៅ លើ កម្លាំង សម្ពាធ ឈាម ដែល ធាក់ ទៅ និង កម្លាំង សម្ពាធ ឈាម នៅ ពេល បេះដូង សម្រាក។ ហេតុដូច្នេះហើយ បាន​ជានៅពេលវាស់ សម្ពាធឈាម គេតែង ឃើញមានសរសេរ​លេខបញ្ជាក់​ពី​ កំរិតឈាម ខ្ពស់ និង កំរិតឈាម ទាប ។ កំរិតឈាម ទាំង ពីរនេះ ត្រូវឱ្យស្រប​គ្នា ៖ កំរិត​ឈាម​ទាប ត្រូវ​ស្មើនឹង​​កំរិត​ឈាម ខ្ពស់ ចែកជា​ពីរ រួច​បូក​នឹង ​មួយ (ឧទាហរណ៍​សម្ពាធ​ឈាម ល្អ គឺ ១២-៧ ព្រោះ ១២៖២+១=៧ )។ បើ កំរិត ឈាម ទាំងពីរ​កៀក​គ្នា ឬ ឃ្លាត​គ្នា​ឆ្ងាយ​ពេក​ក៏ ជា​ជំងឺ​មួយ ដែរ។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ គេ​ចាត់​ទុក​ថា ប្រសិន បើ​មនុស្ស​ពេញវ័យ​ណា​​ម្នាក់​មាន​កំរិត សម្ពាធ​ឈាម​លើសពី ១៤ នោះ គេ​ហៅ​ថា មាន​ជំងឺ ឡើង​​ឈាម​ហើយ។ ចំពោះ​ក្មេង​វិញ សម្ពាធឈាម​តែង​ទាប​ជា​មនុស្ស​ចាស់/ធំ។ គេ​អាច​ចាត់ទុក​ថា​ក្មេង​ណា​ម្នាក់​មាន​បញ្ហា​លើស​ឈាម នៅ​ពេល​វាស់​ច្រើនលើក​ច្រើន​សា និង​ជា​ច្រើន​ដង​ ​ទៅ​ឃើញ​ថា កំរិត​​ឈាម​​ឡើង​ដល់ -១១/៦ សម្រាប់​ក្មេង​ក្រោមមួយ​ឆ្នាំ -១១,៥/៦,៥ សម្រាប់​ក្មេង​អាយុ​ពី​១ឆ្នាំ​ទៅ​៥​ឆ្នាំ -១២,៥/៨,៥ សម្រាប់​ក្មេង​អាយុចន្លោះ​​ពី ៦ ទៅ​១០ឆ្នាំ -១៤/៩ សម្រាប់​ក្មេង​ចាប់​ពី​អាយុ​១០ឡើង​ទៅ សម្ពាធ​ឈា

    9 min

  2. MAR 11

    មនុស្ស​នៅ​លើ​ពិភពលោក​នឹង​មាន​ជំងឺអាល្លែកហ្ស៊ី​គ្រប់​គ្នា​ នៅ​ពេល​​ខាង​មុខ?

    នៅចុង​ឆ្នាំ​១៩៦០ មានប្រជាពលរដ្ឋ​លើ​ភពផែនដី​តែ​ប្រមាណ​៤%​មាន​ជំងឺអាល្លែកហ្ស៊ី។ តែ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ចំនួន​អ្នក​អាល្លែកហ្ស៊ី​បានឡើង​ដល់​៣០% និង​៥០%​នៅ​ឆ្នាំ​២០៥០។ ហេតុ​អ្វី​បាន​មាន​ករណី​អាល្លែកហ្ស៊ី​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើងៗ​ដូច្នេះ? ហៀរ​សំបោរ កណ្តាស់​ឥត​ឈប់ រមាស់​រកាំ​ភ្នែក នៅ​ពេល​ប្តូរ​អាកាសធាតុ ឬឱ្យ​តែ​មេឃ​ស្រលះ ឬ​ដល់​រដូវ​ធ្លាក់​ខ្យល់ អាការៈ​នេះមិនមែន​ជា​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ ឬ​ជា​ជំងឺ​បណ្តាលមក​ពី​ឆ្លង​វីរ៉ុស​ទេ ប៉ុន្តែ​អាច​ជា​អាការៈ​អាល្លែកហ្ស៊ី។ អាល្លែកហ្ស៊ីកំពុង​ក្លាយ​ជា​ជំងឺ​​មាន​កើត​ច្រើន​ឡើង​ មិន​ថា​នៅ​ប្រទេស​ស្អាត ប្រទេស​កខ្វក់ ​ក្រីក្រ​ឡើយ។ នៅចុងទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​៦០ មាន​មនុស្ស​រស់​​លើ​ពិភពលោក​ប្រមាណ​តែ​៤%​ប៉ុណ្ណោះ​ បាន​កើត​​ជំងឺ​អាល្លែកហ្ស៊ី តែ​បច្ចុប្បន្ន អត្រា​អ្នក​ជំងឺ​អាល្លែកហ្ស៊ីបាន​កើន​ឡើង​ដល់​ប្រមាណ​៣០% និង​អាច​ឡើង​ដល់​៥០%​នៅ​ឆ្នាំ​២០៥០។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ព្យាករ​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក។ មាន​ន័យ​ថា ចំនួន​​អ្នក​កើត​អាល្លែកហ្ស៊ីបានកើន​ឡើង​ពី​ ១​លើ​២៥​នាក់ ទៅ១​លើ​ ​ពីរ​នាក់ ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​តែ​ប៉ុន្មានទសវត្សរ៍​។ តើ​អាល្លែកហ្ស៊ីជា​អ្វី? អាល្លែកហ្ស៊ីជា​ប្រតិកម្ម​របស់​ខ្លួន​យើង​ទៅ​នឹង​សារធាតុ​អ្វីមួយ​ដែល​វា​មិន​អាច​ទ្រាំ​បាន -ដែល​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម ​ ឬហៅ​ថា​ធាតុ​allergènes ​​(​ជា​​ភាសា​បារាំង)។ ហើយធាតុ​ដែល​បង្ក​ឱ្យ​មាន​​អាល្លែកហ្ស៊ី ​ខុស​គ្នាទាំង​ស្រុង​​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​ ព្រោះ​នេះ​គឺ​ជា​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​​ប្រព័ន្ធ​ការ​ពារខ្លួនផ្ទាល់​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ។ ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន​យើង ស្រាប់​តែ​នៅ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ មិន​អាច​ធន់​នឹង​​​ធាតុ​ខាង​ក្រៅណាមួយ​ដែល​មិន​ទាំងអាក្រក់ មិនកាច ឬ​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ​រាល់​ថ្ងៃ​សោះ​។ ផ្តល់សញ្ញា​ថា​មិន​ត្រូវធាតុ​​នឹង​សរីរាង្គកាយ​យើង​ ហើយ​ក៏​បញ្ជា​ឱ្យ​បញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​​ប្រឆាំង​ដើម្បី​ធាក់​ធាតុមកពី​ក្រៅ​​នោះ​ចេញ។ នៅពេលប្រព័ន្ធ​ការពារ​ខ្លួន​សម្រេចថា​ធាតុនេះ​ឬ​នោះ​ជា​​ធាតុ​បង្ក​អាល្លែកហ្ស៊ី នៅ​ពេល​ដំបូង​ភ្លាម​ គេ​ហៅ​ថា​ជា​ដំណាក់កាលបញ្ជៀប ដោយ​ប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន​ប្រាណ​សាកល្បង​បង្កើត​អង្គបដិបក្ស​សម្រាប់​ការពារប្រឆាំង​នឹងធាតុ​អាល្លែកហ្ស៊ីនោះ។ នៅ​ពេល​ជួប​លើក​ក្រោយៗទៀត វា​អាច​ជាបញ្ចេញ​ប្រតិកម្ម​ប្រឆាំង​ខ្លាំង។​ អាល្លែកហ្ស៊ីអាច​មាន​ច្រើនប្រភេទធំៗ គឺ​ ជា​អាល្លែកហ្ស៊ីផ្លូវ​ដង្ហើម​ខាងលើ អាល្លែកហ្ស៊ីចំណី​អាហារ អាល្លែកហ្ស៊ីថ្នាំ និង​អាល្លែកហ្ស៊ីពិសសត្វ។ អាល្លែកហ្ស៊ីផ្លូវ​ដង្ហើម​ខាង​លើ ប៉ះពាល់លើ​ច្រមុះ ទង​សួត និង​ភ្នែក ដែល​ច្រើន​តែបណ្តាល​មក​ពី​ កម្ទេច​លម្អងធូលីក្នុង​ផ្ទះ សត្វ​ល្អិតតូច​ខ្លាំង​មើលមិនឃើញភ្នែក ដែល​ចូលចិត្តធាតុក្តៅ​និង​សើម​ (ចៃ​ សង្កោច​ កន្លាត) រោម​សត្វឆ្កែ ឆ្មា ឬ​ទឹកនោម​កណ្តុរ ឬ​ផ្សិត​ដែល​ផ្តល់ក្លិន​ផ្តុះ​​ដោយ​ហេតុ​បរិយាកាសសើម​ថប់ នៅ​តាម​ក្នុងបន្ទប់​ទឹក ផ្ទះ​បាយ ឬ​ បន្ទប់​បិទជិត​ពេក។ លម្អងផ្កា​ក៏​ជា​ប្រភព​នាំឱ្យ​មានអាល្លែកហ្ស៊ីផ្លូវដង្ហើមខ្លាំងដែរ ជាពិសេស​នៅ​រដូវផ្ការីក។ ហើយ​កំរិត​នៃអាល្លែកហ្ស៊ីដោយ​លម្អងផ្កាអាស្រ័យ​ទៅ​ប្រភេទ​ផ្កា ទីតាំង​ភូមិសាស្ត្រ​ តែ​គឺ​លម្អង​ដែល​ហុយ​តាម​ខ្យល់​ជា​អ្នកបង្ក​អាល្លែកហ្ស៊ី។ ហេតុដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​ខ្យល់​ពុលក្នុង​បរិយាកាស​មានកាន់​តែ​ច្រើន ករណី​អាល្លែកហ្ស៊ីមាន​កាន់​តែខ្លាំង ហើយ​ភាពកំណាច​នៃ​អាល្លែកហ្ស៊ីកាន់​តែ​ត្រូវ​បាន​ពង្រឹង។ អាល្លែកហ្ស៊ីចំណីអាហារ មិន​ខុស​ពី​អាល្លែកហ្ស៊ីផ្លូវ​ដង្ហើម​ អាល្លែកហ្ស៊ីចំណីអាហារ គឺ​ជាប្រតិកម្មនៃ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​ខ្លួន​ក្រោយ​លេប​អាហារអ្វីមួយ​​ចូល​ទៅ​។ គេ​មិន​ត្រូវ​ច្រលំ​រវាង​ភាព​មិនអនុគ្រោះ​នឹង​ម្ហូប​ចំណី​អាហារណាមួយ និង​អាល្លែកហ្ស៊ីអាហារ​ទេ។ អាល្លែកហ្ស៊ីអាហារ គឺ​ជា​ប្រតិកម្មភ្លាម​​ភ្លែត (កម្រ​​ចាប់​​យូរ​ដល់​២៤ឬ​៤៨ម៉ោងណាស់) និង​មាន​លេចអាការៈ​សញ្ញា​រោគ​ខ្លាំង​ច្បាស់ៗ​​តែម្តង។ រោគសញ្ញា​អាល្លែកហ្ស៊ីអាហារ អាច​ជា ការ​ភើច្រាល​ខុស​ប្រក្រតី​ (សម្រាប់​ទារក​តូច​ខ្លាំង) - ឡើង​រោលកន្ទួល​ រមាស់​នៅ​មាត់- ក្អួត​ចង្អោរ- ទល់​ខ្យល់ រាគ​ ឬ​ក្តៀន- ឡើង​រោល ក្រហម រមាស់ ប្រទាក្រអាក ត្រអក នៅ​លើ​ស្បែក- ឈឺ​ក្បាល- ថប់​ពិបាក​ដង្ហើមដូច​កើត​រោគ​ហឺត - ហៀរសំបោរ- និង​ហើម​បបូរមាត់ ម្រាមដៃម្រាម​ជើង ប្រអប់​ដៃប្រអប់​ជើង ភ្នែក​ ឬ​មុខ

    10 min

  3. MAR 5

    ការឈឺចាប់ចុក​រួយ​រ៉ាំរ៉ៃ​ បង្កើន​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​លើស​ឈាម

    នៅប្រទេស​បារាំង​ ​មួយ​ភាគ​បី​នៃ​មនុស្សធំ​ មាន​រោគ​​ឈឺ​ចាប់រ៉ាំរ៉ៃ​។ មិន​ថា​ជា​​ការ​ឈឺចាប់​សន្លាក់​ សាច់ដុំ ឬ​សរសៃទេ រោគ​សញ្ញា​នេះ​រំខានដល់​​ជីវិត​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ខ្លាំងណាស់​។ ​មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ការ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​ឡើង​ឈាម​ទៀត។ ការឈឺចាប់គឺជារោគសញ្ញាដែលជួបជាញឹកញាប់ដែលអាចបណ្ដាលមកពីកត្តារាងកាយ និងកត្តាផ្លូវអារម្មណ៍។ ដោយសារផ្នត់គំនិតដែលគិតថា មានជំងឺ គឺត្រូវ​តែ​មានការឈឺចាប់ជារឿងធម្មតា គេ​ច្រើន​តែ​មើល​រំលង​រោគសញ្ញា​ឈឺ​ចាប់​ភាគច្រើន។ ប៉ុន្តែ​រោគ​សញ្ញា​ឈឺ​ចាប់​អាច​​បង្កជាផលវិបាក ប្រៀបដូចជាទុក្ខវេទនារបស់អ្នកជំងឺ ដែលអាចបណ្ដាលអោយមានការវិត្តន៍ទៅជាការឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ និងរំខានដល់ការរស់នៅ ជាពិសេសសម្រាប់​អ្នកជំងឺក្រោយវះកាត់ និងអ្នកជំងឺមហារីក ដែលកំពុង កើនឡើងជាគួរអោយកត់សម្គាល់។ ដូច្នេះ​ ការគ្រប់គ្រងការឈឺចាប់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព គឺជាកាតព្វកិច្ចសំខាន់សម្រាប់​គ្រូពេទ្យ និងជាសមាសធាតុមូលដ្ឋាននៃសេវាព្យាបាលថែទាំ។ ការ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃជា​ជំងឺ? ការ​ឈឺ​ចាប់ សម្គាល់​ដោយ​ការ​ឈឺឆ្អឹងឆ្អែង ​សាច់​ដុំ ​ឬសរសៃ ...​តាម​ធម្មតា​ជា​សញ្ញា​ដាស់​អាសន្ន​ប្រាប់​ថា​ខ្លួន​ប្រាណ​របស់​យើង​មាន​បញ្ហា​អ្វី​មួយ ដូច​ជា​មាន​ជំងឺ មាន​របួស មាន​រលាក​​។ល។ តែ​ពេល​ខ្លះ​ ប្រព័ន្ធ​ដាស់​អាសន្ន​​​អាច​ផ្តល់​សញ្ញា​ខុស ឬ​មិន​សមមាត្រ​​នឹង​ស្ថានភាពជំងឺ​ដែរ។ ជួន​ដំបៅ​ ជំងឺ​ជា​ហើយ ឬ​គ្មាន​ជំងឺអ្វី​ផង ក៏​មាន​អាការៈ​​ឈឺ​ចាប់ក្នុង​ខ្លួន​ដែរ។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​ ពេល​ខ្លះ​នៅ​ពេល​រក​មូល​ហេតុ​មិន​ឃើញ គេ​​យល់​​ថា​​អាការៈ​ឈឺ​ចាប់របស់​អ្នក​ជំងឺ​ខ្លះ ​បណ្តាល​មក​ពីអារម្មណ៍ បណ្តាល​មក​ពី​មាន​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​ដោះស្រាយ​មិន​ចេញ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏​នៅ​ពេល​មាន​ការ​ឈឺ​ចាប់​អូស​បន្លាយ​ពេល​វេលា យូរ​ខែយូរ​ថ្ងៃ​ មិន​ព្រម​បាត់ ​លើស​ពី​បី​​ខែ​ឡើង​ទៅ​ បើ​ទោះ​បី​ជា​បាន​ទទួល​ការព្យាបាល និង​លេប​ថ្នាំ​បំបាត់​ការ​ឈឺ​ចាប់​ហើយ​ គេ​អាច​ចាត់​ទុក​ការ​ឈឺ​ចាប់​នេះ​​ថា​ជា​ជំងឺ ឬ​ជា​ការ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ។ នៅប្រទេស​បារាំង​ មួយ​ភាគ​បី​នៃ​មនុស្សធំ មនុស្ស​ពេញ​វ័យ មាន​រោគ​ឈឺចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ។ ការ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ​​អាច​ជាការឈឺ​​ក្បាលមួយ​ចំហៀងដោយ​គ្មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជំងឺរលាក​ខួរក្បាល​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ការ​ឈឺ​ខ្នង​ (គ្មាន​ស្នាម​ គ្មានដំបៅ គ្មាន​ត្រូវ​វះកាត់) ឈឺ​សន្លាក់ឆ្អឹង រឹង​ រលាក​ ក្រញែងក្រញង់ ដែល​មិន​អាច​ព្យាបាល​កែកុន​ឱ្យ​ដូច​ដើម​បាន ឬ​ការ​ឈឺ​ក្រោយ​គ្រោះថ្នាក់ ឬ​ក្រោយ​ការ​វះកាត់ ដែលជា​ប្រភេទនៃ​ការ​​ឈឺ​ចាប់​លើី​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ។ មាន​ជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែម និង​ជំងឺ​មហារីកខ្លះ ព្រមទាំង​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ខ្លះ​ទៀត ច្រើន​តែ​មានបង្កប់​ជំងឺ​​ឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃមួយ​ទៀត់​ ពោល​គឺ​អ្នក​ជំងឺ​មាន​រោគ​ពីរ គឺ​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃ​ដើមមួយ និងការ​ឈឺចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ​មួយ​ទៀត។ ជួន​ថ្នាំ​ព្យាបាល​ជំងឺដើម បាន​ជាសះស្បើយ​ហើយ តែ​អាការៈ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ នៅ​តែមានបន្តទៀត។ ការ​ឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃ​​នាំឱ្យ​មាន​ជំងឺ​ឡើង​សម្ពាធឈាម ក្រៅ​អំពី​រំខាន​​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​ការរស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ការ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ អាច​បង្កើន​ហានិភ័យដល់​ទៅ​៧៥% ​ឱ្យមាន​ជំងឺ​លើស​ឈាម​។ នេះបើ​តាម​ការសិក្សា​មួយ​ទើប​ចេញ​ផ្សាយ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្តី​Hypertension។ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ឯកសារ​សុខភាព​របស់​មនុស្សធំពេញ​វ័យ​ចំនួន២០ម៉ឺន​នាក់ រស់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ​រយៈ​ពេល​១៣ឆ្នាំ​កន្លះ​ជា​មធ្យម អ្នក​ស្រាវជ្រាវ បានសង្កេត​ឃើញ​អំពីផល​ប៉ះពាល់ប្រចាំ​ថ្ងៃ​នៃ​ការ​ឈឺ​ចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ​ទៅ​លើ​សុខភាព​ផ្លូវកាយ​​និងផ្លូវចិត្ត។ ១០​%​នៃ​អ្នកស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ចូលរួម​ក្នុង​កម្មវិធី​សិក្សា​ពិសោធន៍​ ធ្លាក់​ខ្លួន​មាន ជំងឺ សម្ពាធ​ឈាមបេះដូង (លើសឈាម) ក្នុងអំឡុងពេល​សិក្សាស្រាវជ្រាវ។ អ្នកមានការ​ឈឺ ចាប់​​រ៉ាំរ៉ៃ​ទូទៅ​ពេញ​ខ្លួន មានកំណើន​ហានិភ័យ​​ឡើង​សម្ពាធឈាម​៧៥%​លើស​អ្នក​គ្មានអាការៈ​ឈឺ​ចុកចាប់​សោះ។ ការ​ឈឺចាប់​ស្រួចស្រាវ រយៈ​ពេល​ខ្លី មានហានិភ័យ​មាន​សម្ពាធ​​ឈាម​​ខ្ពស់​ជាងគេធម្មតា​១០% ហើយ​បើ​ជា​ការ​ឈឺចាប់​រ៉ាំរ៉ៃ​ច្បាស់លាស់​នៅ​កន្លែង​ណាមួយ​ឱ្យ​ប្រាកដ គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​លើសឈាមមាន​​ខ្ពស់​ជាង​មនុស្ស​ជា​២០%។ ហានិភ័យ​មាន​​គ្រោះ​សម្ពាធឈាមខ្ពស់ជ្រុល អាស្រ័យ​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ទីតាំង​នៃ​ការ​ឈឺចាប់ ៖ អ្នកឈឺ​ពោះរ៉ាំរ៉ៃ មានគ្រោះ​កើត​ជំងឺលើស​ឈាម​៤៣%

    9 min

  4. FEB 26

    បាតជើង​សំប៉ែត​ មានផលវិបាក​និង​គ្រោះថ្នាក់​យ៉ាងណា?

    នៅ​លើ​ពិភពលោក​ មាន​មនុស្ស​ប្រមាណ​៣០%​ មានបាត​​ជើងរាប​ស្មើ​​សំប៉ែត។ ជើង​សំប៉ែត​ ដែល​សម្គាល់​ដោយ​បាត​ជើង​រាប​ស្មើ​ប៉ះដី​ ជាប់​ឈ្មោះ​មិន​សូវ​ល្អ​ទេ​ និងអាច​​បង្ក​ផលរំខាន​​ ​ដល់​សុខភាពផង​។ តើ​ជើង​សំប៉ែត​ពិត​ជា​មានផលវិបាកនិង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​សុខភាពមែន​ឬ? បើ​មែន​តើ​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូចម្តេច? ​នៅ​ប្រទេស​បារាំង បាតជើង​សំប៉ែត ជាប់​ឈ្មោះ​អាក្រក់​ថា​បង្ក​ផល​វិបាក​ដល់​សុខភាព​ច្រើន។ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​ការ​សិក្សា​​​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​ ​បាត​ជើង​រាប​ស្មើ (ឬ​បាតជើង​សំប៉ែត) មិនមែន​ជា​ករណី​កម្រ​ទេ និង​ក៏​មិនពិត​ជា​​​ជះ​ផលវិបាកអាក្រក់​ ​ដល់​សុខភាពខ្លាំង​ ដូច​អ្វី​ដែល​គេ​ធ្លាប់​គិត​ពី​មុន​មក​ឡើយ។ នៅលើ​ពិភពលោក​ មនុស្ស​ប្រមាណពី​​៣០ទៅ​៤០​%​មាន​បាត​ជើងរាប​ស្មើ​សំប៉ែត។ ដើម្បី​បាន​ដឹង​ថាជើង​របស់​អ្នក​មាន​លក្ខណៈ​រាប​ស្មើ​សំប៉ែត​ឬ​អត់​នោះ​ សូម​សាក​ល្បង​ពិនិត្យ​​មើល​ស្នាម​ជើង​សើម​របស់​លោក​អ្នក​នៅ​ពេល​ដាក់​លើ​ដី ឬ​ឥដ្ឋ​ស្ងួត។ ប្រសិន​បើ​អ្នក​ឃើញ​ស្នាម​បាត​ជើង ពេញ​ទាំង​មូល​ នោះ​អ្នក​មាន​បាត​ជើង​រាប​ស្មើ​ហើយ។ ​ បាត​ជើង​សំប៉ែតរាប​ស្មើ​មាន​ច្រើន​ប្រភេទ៖ ជើង​សំប៉ែតក្នុង​វ័យ​​កុមារ ឬវ័យ​ជំទង់ និង​បាត​ជើង​សំប៉ែត​របស់​មនុស្ស​ចាស់ ឬ​និយាយ​សរុប​ដោយ​ខ្លី​ គឺ បាត​ជើង​រាប​ស្មើ​ពី​កំណើត និង​បាតជើង​រាប​ស្មើ​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ពេលធំ (មនុស្សចាស់)។ បាតជើង​រាប​ស្មើ​ពី​កំណើត ឬ​ជា​ជំងឺ ជា​ទូទៅ​ក្មេង​កើត​មក​ភ្លាម​ ច្រើន​តែ​មាន​បាតជើង​សំប៉ែត​រាប​ស្មើ រហូត​ដល់​អាយុ​៤-៥​ឆ្នាំ​យ៉ាង​តិច។ បន្ទាប់​មក​ ​តាមរយៈ​​ការ​លូតលាស់​​ធំធាត់​នៃ​សរីរាង្គកាយ បាត​ជើង​របស់​ពួកគេ​នឹង​ប្រែប្រួល​ លែង​រាប​សំប៉ែត​នៅ​ពេល​ធំ​ពេញ​វ័យ ដោយ​មាន​បាត​ខូង​បន្តិច ឬ​ខ្លាំង។ ករណី​​ជើង​សំប៉ែត​ក្នុង​វ័យ កុមារ និង​ជំទង់​នេះ ​ មិនមែន​ជា​ជំងឺ​ទេ និង​គ្មាន​អ្វី​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ឡើយ។ គ្រាន់​តែ​មាន​​ករណី​ខ្លះ ទម្រង់​បាត​ជើង​សំប៉ែត​​អាច​បណ្តាល​មក​ពី​​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ពី​កំណើត ដោយ​មាន​ឆ្អឹង​ណា​មួយ​ខុស​ប្រក្រតី ឬ​តំណ​ឆ្អឹង​​ផ្សា​ភ្ជាប់​គ្នា​មិន​​បានល្អ​។ ដើម្បី​ដឹង​ថា បាត​ជើង​រាប​ស្មើ​បណ្តាល​មក​ពី​ភាព​មិនប្រក្រតី​នៃ​ឆ្អឹង​ឬ​អត់​នោះ សូម​សាកល្បង​ឱ្យ​ក្មេង​ឈរ​ជំទើត​​លើ​ចុង​ជើង​។ បើ​បាតជើង​ខូង​​ហើយ​កែងជើង​ទាញ​បែរ​មក​ខាង​ក្នុង​ នោះ​គ្មាន​បញ្ហា​ឆ្អឹង​ទេ។ តែ​បើ​បាត​ជើង​នៅតែ​​ត្រង់​រាប​ស្មើ ហើយ​កែង​ជើង​មិន​ខ្វេ​ចូល​ក្នុង​ទេ នោះ​គេ​អាច​សង្ស័យ​ថា​ឆ្អឹង​ណា​មួយ​នៃ​ជើង​ដុះ​លូត​លាស់​ខុស​ប្រក្រតី​ហើយ។ ចំពោះ​ បាត​ជើង​រាប​ស្មើ​របស់​មនុស្ស​ធំពេញ​វ័យ​វិញ អាច​ជាករណី​រូបសាស្ត្រ​​បន្ត​ពី​កំណើត​ ដែល​មិនមែន​ជា​ជំងឺ និង​អាច​ជា​ភាព​រាប​ស្មើនៃ​បាត​ជើង​ ​​ដែល​លេច​​ឡើង​បន្តិច​ម្តងៗ​ទៅ​តាមពេលវេលា ដោយមាឌ​ធាត់ ដោយ​​​ភាព​ចាស់​ជរា ដោយ​ការ​​ធ្លាក់​ស្រុត​ចុះ​នៃ​​ឆ្អឹង (ឆ្អឹង​ពុក- រលាក​សន្លាក់​ឆ្អឹង) ​ដោយ​ការ​ចុះ​ខ្សោយ​នៃ​សរសៃពួរ​ដែល​ចង​ទ្រ​ប្រអប់​ជើង នៃ​សាច់​ដុំ​ ឬ​ជា​ផលវិបាក​បន្សល់​ទុក​ក្រោយ​ការ​បុក​ទង្គិច​គ្រាំ​ ដូច​ជា​ធ្លាប់​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដាច់​ចុង​សរសៃពួរ នៅ​​កែងជើង។ នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង ជើង​ធ្លាក់​សំប៉ែត គ្មាន​បញ្ចេញ​រោគ​សញ្ញា​។ ទាល់​តែ​យូរៗ​ និងធ្ងន់ធ្ងរ​ខ្លាំង ទើប​មាន​លេច​អាការៈ​សញ្ញា​ឈឺ​​ ត្រង់​ម្តុំ​កជើង​ឡើង នៅ​ពេល​ដើរច្រើន​ឬ​ឈរ​យូរ។ បើ​តាម​អ្នក​ជំនាញ​ បាត​ជើង​សំប៉ែត​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​​ជា​ជំងឺ​នៅ​ពេល​ណា​ដែល​វា​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការ​ឈឺ​ចុក​ចាប់​ផ្សេងៗប៉ុណ្ណោះ។ ​ ក្នុង​ករណី​ភាគ​ច្រើន បាត​ជើង​រាប​ស្មើ​​ពី​កំណើត​មិន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជា​ពិសេស​ទេ។ គ្រាន់​តែ​ថា​ អ្នក​មាន​បាត​ជើង​សំប៉ែត​ពេក ​ងាយ​នឹង​​ឆាប់​ហត់ជើង​​នៅ​ពេល​ដើរ។ អ្នក​មាន​បាត​ជើង​សំប៉ែត​ ជាមនុស្ស​មិន​សូវ​ធន់​នឹង​ដំណើរ​ដើរ​ឈរ​យូរ​ ដូច​អ្នក​មាន​បាត​ជើង​ខូង​ទេ​។ ​ផ្ទុយ​ទៅវិញ បាត​ជើង​សំប៉ែត​ដែល​ណ្តាល​មក​ពីឆ្អឹង​ស្រុត​បន្តិចម្តង​ ព្រោះ​វ័យ​ ព្រោះ​មាន​បញ្ហា​ឆ្អឹង ហើយ​មាន​និន្នាការ​ដើរកែក​​ជើង​ចូល​ក្នុង អាច​បង្ក​ការ​ឈឺ​ចុក​ចាប់​​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ប្រអប់​ជើង នៅ​កជើង ដល់​ជង្គង់ និង​ឡើង​តឹង​ដល់​ចុង​សរសៃ​កែង​ជើង​យ៉ាង​ខ្លាំង ព្រមទាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​ជំងឺ​បាត់​បង់​លំនឹង​នៅ​ពេល​ដើរ​ទៀត។ ក្នុង​ករណី​បែប​នេះ​ បាត​ជើង​សំប៉ែត​ ក្លាយ​ជា​ជំងឺ​ ដែល​តម្

    9 min

  5. JAN 7

    អ្នក​​លើស​ខ្លាញ់​-​ទឹក​នោម​ផ្អែម អាច​​បរិភោគ​ស៊ុតដោយ​គ្មានហានិភ័យ​​ឬ?

    ​កូឡេស្តេរ៉ុល ជា​ខ្លាញ់​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់ដំណើរ​ការ​របស់​​សរីរាង្គកាយ​។ តែ​បើ​អត្រា​​កូឡេស្តេរ៉ុលក្នុង​ឈាម​ឡើង​ខ្ពស់ ឬ​លើស​ គេ​ត្រូវប្រយ័ត្ន​រឿង​ហូប​ចុក ដោយ​ត្រូវ​ចៀសវាង​អាហារ​មួយ​ចំនួន​។ តើ​ស៊ុត​ជាប់ឈ្មោះ​​ក្នុង​បញ្ជី​អាហារ​ត្រូវ​ចៀស​ដែរឬទេ? តើ​អ្នក​មាន​បញ្ហា​លើស​ជាតិ​ខ្លាញ់ និង​ទឹ​នោម​ផ្អែម ពិត​ជា​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្នក្នុង​ការ​​បរិភោគ​ស៊ុត​មាន់​ស៊ុត​ទាឬ? ស៊ុត​នាំ​ឱ្យ​ឡើង​ជាតិ​ខ្លាញ់​កូឡេស្តេរ៉ុល មែនទេ? តើ​ការ​សិក្សា​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពន្យល់​យ៉ាងណាដែរ? នៅប្រទេស​បារាំង ការ​បរិភោគ​ស៊ុត បាន​កើន​ឡើងជា​លំដាប់។ ទិន្នន័យ​នៃ​ការ​សិក្សា​បាន​បង្ហាញ​កាន់​តែ​ច្រើនឡើងៗ​ថា ស៊ុត​មិនមែនជា​អាហារ​អាក្រក់​សម្រាប់​សុខភាព​ទេ តែ​ជា​ប្រភព​ផ្តល់​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​ដ៏​ល្អ។​ គុណសម្បត្តិ​នៃ​ស៊ុត មាន​តម្លៃ​ថោក ងាយ​ស្រួល​ចម្អិន សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ប្រូតេអ៊ីន វីតាមីន និង​មីក្រូ​ជីវជាតិ​សំខាន់ៗ​ នៃ​អាហារូបត្ថម្ភ​​ ស៊ុត​ជា​អាហារ​ដ៏​ល្អ​ខ្លាំង​ណាស់។ ប្រូតេអ៊ីនរបស់​​ស៊ុត ​មាន​គុណភាព​ល្អ​និង​​ខ្ពស់ខ្លាំង​ជាង​គេ។ ល្អ​ខ្លាំង និង​ជាង​​ប្រូតេអ៊ីន​របស់​សាច់​សត្វ ឬ​សាច់​ត្រី​​ទៅទៀត ព្រោះ​ប្រូតេអ៊ីន​របស់​ស៊ុត​ផ្ទុកសារធាតុ​​អាស៊ីត​អាមីណេ ដ៏សំខាន់​ចាំបាច់ទាំង​៩មុខ​​ដែល​​សរីរាង្គកាយមនុស្ស​​ត្រូវ​ការ ​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​សមាមាត្របំផុត​ ដើម្បី​បង្កើត​សាច់​ដុំ ដើម្បី​បណ្តុះ​កោសិកា​ស្បែក​ សក់ ក្រចក ដុះ​ឡើង​វិញ​ ព្រមទាំង​ដើម្បី​ជួយ​កោសិកា​នៃប្រព័ន្ធ​ការពារ​ខ្លួន ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ។ ស៊ុត​តែ១​គ្រាប់ អាច​ផ្តល់​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​បាន​៦​ក្រាម ឬ​បីគ្រាប់ក្នុង​ថ្ងៃ​​អាច​បំពេញ​សេចក្តី​ត្រូវ​ការ​របស់​សរីរាង្គកាយ​បាន​មួយ​ភាគបី​ សម្រាប់​ស្ត្រី​ដែល​មានទម្ងន់​៦០គីឡូក្រាម។ ​ស៊ុត​មានផ្ទុក​សារធាតុ​អាហារូបត្ថម្ភ​ម្យ៉ាង​ដែល​មានឈ្មោះ​ថា កូលីន Choline។ កូលីន​មានប្រយោជន៍​ជា​អ្នក​បង្កើត​មូលេគុលនៅក្នុង​ខួរក្បាលដែល​អាច​ជួយ​ចម្រើន​ផ្នែក​ចង​ចាំ ឬ​អាច​និយាយ​បាន​ថា​ស៊ុត​ជា​អាហារបង្ការ​សុខភាព​ខួរក្បាល​ផ្នែក​បញ្ញា​​និងចូល​រួម​ចំណែក​ជួយ​ដល់​ថ្លើម។ ហេតុផល​ដ៏​ល្អ​មួយ​ទៀត ដែល​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​ណែនាំ​ឱ្យ​ទទួល​ទាន​ស៊ុត​នោះ គឺ​ស៊ុត​បណ្តុំ​​វីតាមីន៖ ក្នុង​ស៊ុត​មាន​ស្ទើរគ្រប់​ប្រភេទ​នៃ​​វីតាមីនB សំខាន់​ជាង​គេ​គឺ​វីតាមីន​B12- B9 ដែល​ចាំបាច់​ខ្លាំងណាស់​សម្រាប់​ផលិត​គ្រាប់​ឈាម​ក្រហម និង​សម្រាប់​ដំណើរការ​ដ៏​រលូន​នៃ​ប្រព័ន្ធសរសៃ​ប្រសាទ​​។ វីតាមីន​​ A, D, E K មាន​តួនាទី​ជា​អង់ទីអុកស៊ីដង់​​ជួយ​ការពារ​ថែរក្សាគំឃើញ​​ និងប្រព័ន្ធ​​កោសិកា ព្រមទាំងប្រព័ន្ធការពារ​ខ្លួន ស៊ុត​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​​ដែក ផូស្វ័រ zinc Sélénium ដែល​ជា​អង់ទី​អុកស៊ីដង់​ដ៏​ចម្បង​និង​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​សុខភាព​ឆ្អឹង​ និង​ជា​ជំនួយ​ឱ្យ​ឆាប់​ជាសះ​។ ប៉ុន្តែ​ស៊ុត​ក៏ជា​ប្រភព​ផ្គត់​ផ្គង់​​កូឡេស្តេរ៉ុលដ៏​ចម្បង​ និង​ជា​អាហារ​ដែល​មាន​ជាតិ​កូឡេស្តេរ៉ុល​ខ្ពស់​ជាង​បំផុតដែរ។ ​ស៊ុត​ក្រហម​ មាន​ផ្ទុក​កូឡេស្តេរ៉ុល​ដល់​ទៅជិត​២០០​មីល្លីក្រាម ឬ​ត្រូវ​ជា​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​នៃ​សេចក្តី​ត្រូវការ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ (៣០០មីល្លីក្រាម) របស់​មនុស្សម្នាក់ៗ។ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​នៅទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​៧០ ស៊ុត​ត្រូវ​បាន​គេចាត់​ទុក​ជា​សត្រូវ​លេខ​មួយ សម្រាប់​បេះ​ដូង។ តែ​ឥលូវអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​លែង​ហ៊ាន​អះអាង​ច្បាស់ៗ​ដូច្នេះ​ទៀត​ហើយ។ ពេល​វេលាកន្លង ការ​សិក្សា​កាន់​តែ​ច្រើនៗ​ឡើងៗ បាន​លាត​ត្រដាង​ឱ្យ​ឃើញ​ថា ស៊ុត ឬ​ចំណី​អាហារ​មិន​ប្រាកដ​ជា​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​បរិភោគ​​ឡើង​កូឡេស្តេរ៉ូលទេ តែ៨០%​នៃ​កូឡេស្តេរ៉ុល​បណ្តាល​មក​ពី​ថ្លើម​ជាអ្នក​បំប្លែង និង​អាស្រ័យ​ខ្លាំង​ទៅលើ​ភាព​ខុស​គ្នា​ពី​​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​​ម្នាក់​ អមដោយ​កត្តា​ពូជ​បន្ថែម​ផង។ មាន​ន័យ​ថា ​ប្រសិនបើ​អ្នក​ជា​មនុស្ស​ងាយ​ឡើង​កូឡេស្តេរ៉ុល នោះ​បរិភោគ​តែ​មួយ តែ​ពីរ ក៏​ឡើង​ដែរ។ ផ្ទុយទៅ​វិញ​បើ​អ្នក​មិន​បរិភោគ​ស៊ុតព្រោះ​ជំនឿ​ខ្លាច​ឡើង​កូឡេស្តេរ៉ុល​ នោះ​ជា​ការ​គិត​ខុសទៅ​វិញទេ។ ឈប់​ឬ​តម​បរិភោគស៊ុត តែ​ងាក​ទៅ​​សាច់សត្វ​ និង​អាហារកែច្នៃ​ផ្សេង​ទៀត​ ដើម្បី​ប្រមូល​ផ្តល់​ប្រូតេអ៊ីន នឹង​បង្ក​​គ្រោះ​ថ្នាក់ និងធ្វើ​ឱ្យអត្រា​​កូឡេស្តេរ៉ុល​កាន់​តែ​អាក្រក់ទៅ​វិញ​ទេ។ មនុស្សម្នាក់ៗ​កើត​មក​មិន​ដូច​គ្នាទេ! និង​កាន់​តែ​មិន​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ទៀត លើ​

    8 min

  6. 12/31/2025

    វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ឥណ្ឌា អាយុរវេទ ជា​អ្វី?

    ក្រៅ​ពី​វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ​ចិន ឥណ្ឌា​ក៏​មាន​ចំណេះ​និង​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ផ្នែក​សុខាភិបាល​ដ៏​ចំណាស់និង​ល្បីល្បាញ​​ខ្លាំង​ដែរ។ វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ “អាយុរវេទ” ​ដែល​មាន​​ដើម​កំណើត​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា មាន​អាយុ​កាល​ជា​ច្រើន​ពាន់​ឆ្នាំ​ហើយ​។ តើ​វេជ្ជសាស្ត្រ​នេះ​រំពឹង​លើ​គោលការណ៍​អ្វី? និង​មាន​គុណ​ប្រយោជន៍​ ព្រមទាំង​ប្រសិទ្ធភាព​​យ៉ាងណា? អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​​វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ​ឥណ្ឌា “អាយុរវេទ” ជា​ក្បួន​វេជ្ជសាស្ត្រ​ដ៏​ពេញ​លេញ​បំផុត តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៨២​មក។ មានកំណើត​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា និង​មាន​អាយុ​ជាង​៥ពាន់​ឆ្នាំ​ “អាយុរវេទ​” មាន​ប្រណិបត្តិ ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ស្រីលង្កា និង​ក្នុង​សហគមន៍​ជា​ច្រើន​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ ​ “អាយុរវេទ” ក្នុង​​ភាសា​សំស្ក្រឹត គឺ​ជា​បន្សំ​រវាងពាក្យ “អាយុ” ដែល​មាន​ន័យថា​​ជីវិត​ និង​ពាក្យ​​ “វេទ” ដែល​មាន​ន័យថា​​ចំណេះ​ដឹង​។ ដូច្នេះវេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ឥណ្ឌា ​អាយុរវេទ ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៃ​ជីវិត ឬ​ជា​វិជ្ជា​សម្រាប់​ចម្រើន​អាយុ​ -ចម្រើន​សុខភាព។ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​គោលការណ៍​នៃ​អាយុរវេទ? អាយុរវេទ​ ជា​គម្ពីរ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ផង និង​ ជា​ទស្សនៈ​វិជ្ជា​នៃ​ជីវិត​ផង ដែល​ចង់​ឱ្យ​ខ្លួន​ប្រាណ​ ព្រលឹង​ វិញ្ញាណ​ រស់​ស៊ីចង្វាក់​គ្នា​តាម​ច្បាប់​ធម្មជាតិ។ វេជ្ជសាស្ត្រ​អាយុរវេទ ចាត់​ទុក​ខ្លួន​ប្រាណ​មនុស្ស ជា​ភពមួយ ដែល​ត្រូវ​មាន​លំនឹង​រវាង​ធាតុ​ធម្មជាតិ​ចំនួន​៥​ មិនមែន​បួន​ដូចដែល​យើង​ធ្លាប់​ស្គាល់​ទេ។ ធាតុ​ទាំង​៥​នោះ គឺ ទឹក ដី ភ្លើង​ ខ្យល់ និង អេទែរ (អវកាស)។ ខ្លួន​ប្រាណ​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​ផ្សំ​ឡើង​ដោយ​ធាតុ​ទាំង​៥​ដូច​គ្នា តែក្នុង​​អត្រា​ខុសៗគ្នា​ ទើប​មនុស្ស​ម្នាក់​មាន​លក្ខណៈពិសេស​ជា​របស់ខ្លួនផ្ទាល់ និង​​ខុស​គ្នា​ប្លែក​គ្នា​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅមនុស្ស​ម្នាក់។ បើ​តាមសិក្ខាបទ​​បុរាណ​ឥណ្ឌា សរីរាង្គកាយ​មនុស្ស​មាន​ដំណើរការ​ដោយ​រំពឹង​លើ​ធាតុ​ទាំង​៥ (ទឹក​ ដី​ ភ្លើង ខ្យល់ និង​អវកាស) ដែល​ផ្សំ​ជា​​ថាមពល​សំខាន់ចាំបាច់​​បី​យ៉ាង ​មាន​ឈ្មោះ​ថា doshas ​សម្រាប់​​កំណត់សណ្តាន​អារម្មណ៍របស់​មនុស្ស។ គេ​អាច​សម្គាល់​ចំណុច​ខ្លាំង ចំណុច​ខ្សោយ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ ដោយ​មើល​ទៅ​លើ​សណ្តាន​​ថាមពល​ Doshas​នេះ​ឯង។ ថាមពល​ចាំបាច់​ទាំង​បីនោះគឺ៖ ថាមពលភ្លើង​​ Pitta  (ធាតុភ្លើង+ធាតុ​ទឹក)​ ​ជា​និម្មិត្តរូប​នៃ​ភាព​វ័យឆ្លាត​ ឬ​កម្លាំង​ថាមពល​នៃការ​បំប្លែង​។ បុគ្គល​ប្រភេទ​ ភីតា ច្រើន​មាន​មហិច្ឆតា​ខ្ពស់ និង​មាន​របៀប ប៉ុន្តែ​ឆាប់​ខឹង ស្ត្រេស​ច្រើន ថាមពលខ្យល់​ Vatta (ធាតុ​ខ្យល់​+ធាតុ​អវកាស) ជា​តំណាង​ភាព​ស្វាហាប់ កម្លាំង​ នៃ​ចលនា​ជីវសាស្ត្រ​ទាំង​៥​ មាន​ដូច​ជា ចង្វាក់​បេះ​ដូង ការ​ផ្តោះប្តូរ​អន្តរកោសិកា ដង្ហើម ការ​កម្ចាត់​ជាតិពុល និង​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ។ កម្លាំង​ថាមពលនេះ​ ធ្វើ​ដំណើរ​នៅក្នុង​ពោះវៀនធំ ប្លោកនោម ឆ្អឹង ស្បែក ត្រចៀក និង​ភ្លៅ។ ថាមពលដី ​Kapha (ធាតុ​ដី​+ធាតុទឹក) ជា​តំណាង​នៃ​ភាពអធន ​រឹងមាំ នឹង​ធឹង​ទាំង​ចិត្ត​ទាំង​កាយ​ មានស្បែក​ស្រទន់​ និង​ការ​ចងចាំ​ល្អ​ បើតាម​វេជ្ជសាស្ត្រ​​អាយុរវេទ​ ថាមពល​ទាំងបី​ជា​ចរន្តរត់​ពេញ​ខ្លួន តាម​បណ្តាញ​ផ្សេងៗ​ដែល​អាយុរវេទ​ហៅ​ថា បណ្តាញ​Shrotas ដែល​​អាច​ជា​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ​ ប្រព័ន្ធ​ចរន្តឈាម​ និង​ត្រូវរក្សា​ឱ្យ​​មាន​លំនឹង។ នៅ​ពេល​ខ្លួន​ប្រាណ​មាន​លំនឹង​ថាមពល មនុស្ស​នឹង​មាន​សុខភាព​ល្អ។ ផ្ទុយទៅ​វិញ បើ​​គ្មាន​​លំនឹងថាមពលទេ​ រោគា​នឹង​លេច​ឡើង។ ស្ត្រេស ធ្វើការ​ហួស​កម្លាំង និង​ចំណី​អាហារ​ ជា​ដើមហេតុ​នាំ​ឱ្យ​សរីរាង្គ​កាយ​បាត់​បង់​លំនឹង​ថាមពល និង​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ នៅ​ពេល​អនាគត។ ​អ្វី​ជា​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាល​តាម​បែប​អាយុរវេទ? ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​រិះរក​វិធី​ព្យាបាល​យ៉ាង​ណាដែល​​នាំ​អ្នក​ជំងឺ​ឱ្យ​រក​ឃើញ​លំនឹង​ដើម​ឡើង​វិញ តាម​រយៈ​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាលជា​ច្រើន ខុស​ប្លែក​ពី​គ្នា។ ជម្រើស​វិធីសាស្ត្រ​ព្យាបាល​​​អាស្រ័យ​លើ​បុគ្គល​អ្នក​ជំងឺ ប្រភេទ​ថាមពលដែលលេច​ធ្លោ​ខ្លាំង​ជាង​គេ និងការ​​បាត់​លំនឹង​តើ​ថយផ្អៀង​ទៅ​ខាង​ណា។ អាយុរវេទ​ ជា​វេជ្ជសាស្ត្រ​ព្យាបាល​អ្នក​ជំងឺ​ មិនមែន​ព្យាបាលជំងឺ​​ទេ។ មាន​ន័យ​ថា គ្រូពេទ្យ​បុរាណ​ឥណ្ឌា ស្វះស្វែង​រក​មូលហេតុ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​អ្នក​ជំងឺ​​បាត់​លំនឹង​ថាមពល ដើម្បី​បណ្តេញ​បន្ធូរបន្ថយ​អាការៈ​សញ្ញា​ឈឺ ​ឱ្យ​បាន​យូរអង្វែង។ វេជ្ជសា

    9 min

  7. 12/24/2025

    តើ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ចិន​ មាន​គុណ​សម្បត្តិ​យ៉ាងណា?

    នៅ​​ថ្ងៃ​ទី​១៧ដល់​ថ្ងៃទី​១៩ធ្នូ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​បើក​ជំនួប​កំពូល​លើក​ទីពីរ ស្តី​ពី​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។ អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ជា​ចង្កោម​ចំណេះ​ដឹង សមត្ថភាព​ និង​ជាការ​ព្យាបាល​ដែល​ឈរ​លើ​ក្បួន​ លើ​ជំនឿ និង​បទពិសោធន៍​ផ្ទាល់។ វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​វេជ្ជសាស្ត្រ​ស្រទន់ ជា​ជម្រើស​បន្ថែម​មួយ​ទៀត​នៃ​ការ​ព្យាបាល​ថែទាំ​សុខភាព។ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ជា​ច្រើននៅលើ​ពិភពលោក វេជ្ជសាស្ត្រ​បូរាណ​ចិន មាន​អាយុ​ចាស់​ជាង​គេ​បំផុត​មួយ តើ​វេជ្ជសាស្ត្រ​បុរាណ​ចិន​ មាន​គុណសម្បត្តិ​និង​លក្ខណៈ​ពិសេស​យ៉ាង​ដូចម្តេច​ខ្លះ? វិធី​ព្យាបាល​បែបបុរាណ​ ជា​ទម្លាប់​ប្រពៃណី​របស់​ជនជាតិ​ដើម ជនជាតិ​ភាគ​តិច ឬ​ក្បួន​ថែ​ទាំ​សុខភាព​​តាំងពី​ដូន​តា​ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​រស់​នៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​សហគមន៍​នានា​ តាំងពី​ជា​ច្រើ​នសតវត្សរ៍​មក​ហើយ និង​បន្ត​មាន​ចំណែក​សំខាន់​ក្នុង​ជីវភាពសុខភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ តាម​បណ្តា​ប្រទេស​និង​តំបន់​ជា​ច្រើន​នៅលើ​ពិភពលោក​។ វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​កំពុងក្លាយ​ជា​បាតុភូត​ពិភពលោក។ សេចក្តី​ត្រូវការ​ និង​ការ​ងាក​ទៅ​រក​ឱសថបុរាណ ដើម្បី​ទ្រទ្រង់​សុខភាព​​និង​ផាសុកភាព ​បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង។ ​ជាក់​ស្តែង បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​ ក្នុង​ចំណោម​សមាជិក​​សរុប​ទាំង​១៩៤​ប្រទេស មាន​​១៧០​បាន​ប្រកាស​ប្រើ​ឱសថបុរាណ​ផលិត​ពី​រុក្ខជាតិ ការ​ប្រើ​ម្ជុល​វិទ្យាសាស្ត្រ យូហ្កា និង​វិធី​ព្យាបាល​បែប​ជនជាតិ ព្រម​ទាំង​ទម្រង់​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ។ ប្រទេស​ទាំង​អស់​នោះ​ បាន​ទទួលស្គាល់​​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ជា​ធនធាន​​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ ហើយ​មាន​វិធានការ​បញ្ចូល​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ ដូច​ជា​​របៀប​​ ​ព្យាបាល ផលិតផលថ្នាំបុរាណ និងគ្រូបុរាណ​ ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ជាតិ។ អង្គការសុខភាព​ពិភពលោក ក៏​បាន​ទទួល​ស្គាល់​អំពី​ភាព​ចម្រុះ​នៃ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ ជា​វេជ្ជសាស្ត្រ​បំពេញ​បន្ថែម និង​អាច​យក​ទៅ​ប្រើ​នៅក្នុង​ប្រទេស​ផ្សេង​នៅលើ​ពិភពលោក ដើម្បី​ចូល​រួម​ចំណែក​ទ្រទ្រង់​​សុខភាព​ ក្នុង​ទម្រង់ជា​ការ​ថែទាំសុខភាព​សម្រាប់​បុគ្គល​ដោយ​ចំពោះ និង​ក៏​​ជា​ផ្នែកមួយ​នៃ​​ប្រព័ន្ធ​សុខភាព​សកល​មួយ​ដែរ។ បញ្ចូល​វេជ្ជសាស្ត្រ​ទៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល​ដ៏​សមស្រប អាច​ជួយ​លើក​កម្ពស់​សុខភាព​ និង​កំរិត​នៃ​ការ​ព្យាបាល​សុខភាព​បឋម។ ហេតុ​ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ជួយ​ប្រទេសដែល​ចង់មាន​​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ ឱ្យ​សម្រេច​បំណង​​បាន ដោយ​មាន​​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជា​បង្អែក។ តើ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ជា​អ្វី? វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ចិន មាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាង​គេ​បំផុតមួយ​នៅលើ​ពិភពលោក និង​មាន​អាយុ​លើស​ពី​៥ពាន់​ឆ្នាំ។ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១០ យូនេស្កូ​​បាន​បញ្ចូល​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ចិន​ ជា​បេតិកភ័ណ្ឌ​វប្បធម៌​អរូបិយ​របស់​មនុស្ស​ជាតិ។ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៩ អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក​បាន​បញ្ចូល​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណ​ចិន ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បែង​ចែង​ប្រភេទ​ជំងឺ​អន្តរជាតិ​ទៀត។ នៅក្នុង​ប្រពៃណី​ចិន អ្វីៗ​វិល​តែ នៅ​ជុំ​វិញ​កម្លាំងគ្រឹះ​មួយ គឺ​​ថាមពល​។ បើ​តាម​គោលការណ៍​វេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិន ថាមពល​ជា​អ្នក​ចម្រើន​​កោសិកា​ក្នុង​ការ​បំបែក​ពង្រីក​ចំនួន ធ្វើ​ឱ្យ​រុក្ខជាតិ និង​សភាវៈ​មាន​ជីវិត​​បង្កើន​បរិមាណ។ ថាមពល​ជា​របស់​មើល​មិន​ឃើញ មិន​អាច​ប៉ះបាន​ ហើយ​​អាច​ដឹងតាម​រយៈ​​ឥទ្ធិពល​របស់​វា​តែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងផ្នត់​​គំនិត​ចិន ថាមពល​ ជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​ដំណើរការ​របស់​ខ្លួន​ប្រាណ​និង​សតិ។ ដើរ គិត​ អារម្មណ៍​ទទួល​ដឹង ... អាច​ប្រព្រឹត្ត​ទៅបាន​ដោយ​សារ​ថាមពល​នេះឯង។ ថាមពល ជា​​​ចរន្ត​​រត់​ជាប់​ឥតដាច់​ តាម​ខ្សែ ក្នុង​ពេញ​មួយ​ខ្លួន​ប្រាណ។ ខ្សែ​ថាមពល​ជា​បណ្តាញ​មិន​ច្បាស់​លាស់​ ដែល​មាន​ចំណុច​ជា​ច្រើន មិន​តិច​ជាង​៣៦១​​ចំណុច​ទេ។ ជា​ចំណុច​សម្រាប់​​​ចុច​ចាក់ម្ជុល ដើម្បី​បាន​ជា​។ នៅ​ពេល​មាន​ថាមពល​គ្រប់គ្រាន់ ហើយ​ចរន្ត​ថាមពល​រត់​ស្រួល នោះ​សរីរាង្គកាយ​យើង​នឹង​មាន​សុខភាព​ល្អ។ ផ្ទុយ​ទៅវិញ បើ​ថាមពល​ត្រូវ​រាំង​ស្ទះ​ កក​នៅ​កន្លែង​ណា​មួយ​នៅ​នឹង​មាន​ជំងឺ​លេច​ឡើង​ហើយ។ ខ្លួន​ប្រាណ​មនុស្ស​លែង​មាន​លំនឹង​ផ្នែក​ថាមពល​ ឬ​ថាមពល​រត់​មិន​ស្រួល បណ្តាល

    9 min

  8. 12/17/2025

    "ភ្លេច" មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​សុខភាព​ខួរក្បាល?

    ការ​ភ្លេច​អាច​រំខាន​ការ​រស់​នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ​និង​គួរ​ឱ្យ​ខឹង​ខ្លួន​ឯង​ខ្លាំង​ណាស់​នៅពេល​ខ្លះ។ ​អ្នក​មាន​អាយុ​ច្រើន​វិញ បារម្ភ​នឹង​ខ្លាច​​ភ្លេចមែនទែន។ ការ​ភ្លេច​ជាបាតុភូត​ធម្មជាតិ ជា​​រឿង​ធម្មតា ព្រោះ​ខួរក្បាលត្រូវ​ការ​ភ្លេច។ ការ​ចងចាំមិនសុទ្ធ​តែ​ល្អ​ ដូចការ​គិត​និង​ប្រាកដ​ថា​ពិត​ដូច​ពេលកើត​ជាក់ស្តែងទេ។ ប៉ុន្តែពេល​ណា​គួរ​បារម្ភអំពីការ​ភ្លេច? តើ​ដូចម្តេចដែលហៅ​ថា​ភ្លេច​ធម្មតា និង​ភ្លេច​ជំងឺ? នៅក្នុង​បរិបទ​នៃ​ភាព​ចាស់​ជរា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​លើ​ភពផែន​ដី និង​កំណើន​ជំងឺ​វង្វេង​វង្វាន់អាល់ហ្សៃម៉ែរ ប្រាកដ​ណាស់​ដែល​ថា​ “ការ​ភ្លេច” ​ត្រូវ​ក្លាយ​ជា​ពាក្យ​គួរ​ឱ្យ​ខ្លាច និង​ក្លាយ​ជា​ពាក្យ​ដែល​មាន​​​​​អត្ថន័យ​ អវិជ្ជមាន ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ភ្ជាប់​ថា​ជា​​កំហុស ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ស្មារតី ជា Bug របស់ខួរក្បាល។ អ៊ីចឹង​ហើយ​បាន​ជា​មនុស្សលោក​បានប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍ​​វិធី​ផ្សំ​គ្នា​ជា​ច្រើន ដូច​ជា​ធ្វើ​លំហាត់​បំប៉ន​​បញ្ញាញាណ​ផង ចំណីអាហារ​បំប៉ន​បន្ថែម​ផង និង​ប្រើ​ប្រាស់ថ្នាំ​ពេទ្យ ព្រមទាំង​បង្កើត​ឃ្លាំង​ស្តុក​ទិន្នន័យ​ទៀត ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​ភ្លេច។ មែនហើយ ពិត​ជា​ល្អ​ប្រពៃណាស់​បើ​យើង​នៅ​ចង​ចាំ​អ្វី​ដែល​បាន​ភ្លេចកាលពី​​ថ្ងៃ​មុន។ ​រកនឹក​មិន​ឃើញនូវ​​ពាក្យ​​អ្វី​មួយ​ពេល​កំពុង​សន្ទនា​ ពិត​គួរ​ឱ្យ​ខឹង​ខ្នាញ់​ខ្លួន​ឯង​ខ្លាំងណាស់​​។ អ្នក​មាន​ការ​ចងចាំ​ល្អ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ជា​អ្នក​មាន​បញ្ញាឆ្លាត​វាង​វៃ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ នៅ​ពេល​ចាប់​ផ្តើម​ភ្លេច គេ​តែង​គិត​ភ័យ​ភ្លាម ថា​ជាការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​សុខភាពផ្នែក​​ប្រព័ន្ធបញ្ញាញាណ។​ ប៉ុន្តែទស្សនៈ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ។ យើង​អាច​ភ្លេច​កូនសោរ ភ្លេច​ឈ្មោះ​នរណាម្នាក់ នៅ​ពេល​ហត់​ខ្លាំង ឬ​អារម្មណ៍​មិនមូល។ ​តាមការពិត​ទៅ​នោះ ការ​ភ្លេច​ជា​បាតុភូត​ធម្មជាតិ  ​ជា​ដំណើរ​​​ដ៏​ចាំបាច់​សម្រាប់​ឱ្យ​ខួរក្បាលអាច​ចង​ចាំ​បាន​ល្អ។ ដំណើរ​ចងចាំ​និង​ភ្លេចដ៏​ស្មុគ​ស្មាញ​​នេះ ជាប្រធានបទ​នៃការ​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ច្រើន​ណាស់។​​ តើ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ប្រព័ន្ធប្រសាទ​សិក្សា​ឃើញ​យ៉ាងណា​អំពី​កម្លាំង​លុប​បំបាត់ការចងចាំ ឬ​ការ​ភ្លេ​ច​នេះ? ហើយ​​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​យើងចេះ​តែ​​ភ្លេច ? តើ​នឹង​មានរឿង​អ្វីកើត​ឡើង ប្រសិនបើ​អ្នក​នឹក​ឃើញ​ឬ​ចងចាំ​គ្រប់​យ៉ាង នូវ​អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង ទាំងអស់ ពីមួយ​ម៉ោងទៅមួយ​ម៉ោង​ ? ចម្លើយ​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ នោះ​គឺ​ជីវិត​អ្នក​ដូច​ធ្លាក់​នរក។ ការ​ភ្លេច​ អាច​ជា​សមត្ថភាព​ដ៏​សំខាន់ និង​​មាន​គុណប្រយោជន៍​ចាំបាច់​សម្រាប់​ជីវិតមនុស្សលោក។ បើ​តាមអ្នក​ស្រាវជ្រាវ ខួរក្បាល​តែង​តែ​ច្បិច​រើស​ព័ត៌មាន​ទើប​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព។ បណ្តុះ​ការ​ភ្លេច​អាច​កាត់​បន្ថយ​ស្ត្រេស​ក្នុង​អារម្មណ៍​ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ចងចាំ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។ និយាយ​ជា​រួម ដើម្បី​អាចរៀប​ចំគំនិត និង​​រៀន​ចេះ យើង​ត្រូវ​ចេះ​រែង ជ្រើសរើស ច្រានចោល និង​រក្សា​ទុក​នូវ​អ្វី​សំខាន់​ប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុង​ការសិក្សា​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៅ​ក្រុង​តូរ៉ង់តូ ប្រទេសកាណាដា លោក Paul Frankland និង​លោក​ Blake Richards ចេញ​ផ្សាយ​កាលពី​ឆ្នាំ២០១៧ បានសន្និដ្ឋានថា កម្មវត្ថុ​នៃការចងចាំ​ គឺ​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នកក្លាយ​ជាមនុស្សមាន​សមត្ថភាព​សម្រេច​ចិត្ត​បាន​ត្រឹមត្រូវ ទៅ​តាម​​ស្ថានការណ៍​ជាក់ស្តែង​ណាមួយ​។ ហើយ​ដើម្បី​អាច​ធ្វើ​បាន ទាល់​តែ​អ្នក​ចេះ​ភ្លេច​ព័ត៌មាន​ខ្លះ។ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ទាំងពីរ​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា វា​ជា​ការ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​ខួរក្បាលអាច​បំភ្លេច​​ចំណុច​តូច​តាច​ ល្អិតល្អោច​មិន​សំខាន់​ មិន​ត្រូវ​កាល​ ដើម្បី​អាច​ផ្ចង់​គិត​លើ​តែ​អ្វី​ដែល​នាំ​ឱ្យ​ដល់​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ​ល្អ។ បើ​នឹកឃើញ​គ្រប់​យ៉ាង ខួរក្បាលច្បាស់​ជា​ពេញ​ណែន​។ រក្សា​ទុក​គ្រប់​អនុស្សាវរីយ៍ គ្រប់​ការចង​ចាំ នឹងទៅ​ស៊ី​អស់​មេម៉ូរី ហើយ​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការឈឺចាប់​ ដល់ស្លាប់​បាន​បើគិត​តាម​ផ្លូវ​មនោសញ្ចេតនា។ ដូច្នេះប្រសិនបើ​គេអាច​ហាត់​ពត់​ខួរក្បាលឱ្យ​ចេះ​ចង​ចាំ គេ​ក៏​អាច​បណ្តុះ​សមត្ថភាព​​ផ្នែក​ភ្លេច​បាន​ដែរ។ ចេះ​ជ្រើសរើស​បែងចែក​អ្វី​សំខាន់ ​អ្វី​មិន​សំខាន់​សម្រាប់​ទុក​ក្នុង​ខួរក្បាល ជួនកាល​ជា​ការ​ចាំបាច់ និង​ត្រូវការ​ការបង្ហាត់​បង្រៀន​ពី​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញចិត្ត​សាស្ត្រ​ ដើម្បី​អាច​ជួយ​បន្ធូរ​បន្ថយ​អាការៈ​សញ្ញារ

    8 min
See All (52)

About

សុខភាព​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប ! ដើម្បី​​ចូល​រួម​​ចំណែក​​លើក​​កម្ពស់​​សុខភាព​សាធារណៈ នៅ​​រៀង​រាល់​​​ថ្ងៃ​​ពុធ អស់​លោក​អ្នកនាង​នឹង​បាន​ស្តាប់ សេចក្តី​អត្ថាធិប្បាយ និង​បទសម្ភាសន៍​របស់ អៀង សុខម៉ិញ ជាមួយ​​នឹង​​គ្រូពេទ្យ​​ឯកទេស ស្តី​ពី​​ប្រធានបទ​​ផ្សេងៗ​ទាក់ទង​​នឹង​​សុខភាព មានជាអាទិ៍​ការការពារ ការព្យាបាល។

Information

More From RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer

You Might Also Like