Học có phải bước lùi của sự phát triển? Năm 2010, có một thí nghiệm cực kỳ kinh điển tên là Marshmallow Challenge. Luật chơi đơn giản: cho bạn 20 que mì Ý, một cuộn dây, một cuộn băng keo, một cục marshmallow. 18 phút. Ai xây cái tháp nào đứng được, đỡ được cục marshmallow trên đỉnh, cao nhất, thắng. Tom Wujec, diễn giả TED Talk nổi tiếng, đã cho hàng ngàn người chơi: kỹ sư, kiến trúc sư, MBA, CEO, luật sư, và mấy bé mẫu giáo. Đố bạn, ai chiến thắng? Không phải những người có bằng MBA. Không phải luật sư. Hai nhóm đó là nhóm kết quả thấp nhất. Người thắng - gây sốc cả hội trường - là mấy đứa nhỏ mẫu giáo. Mấy đứa nhỏ xây tháp cao hơn cả CEO, cao hơn luật sư, những người, (tạm gọi) là học ở bậc cao hơn. Tại sao? Vì người lớn có quy trình. Có công thức. Có "kinh nghiệm." Dân MBA dành phần lớn thời gian ngồi bàn ai sẽ là leader, vẽ kế hoạch, phân vai, thảo luận cấu trúc. Rồi 17 phút sau mới đặt cục marshmallow lên đỉnh. Sập. Hết giờ. Còn mấy đứa nhỏ thì không có công thức nào hết. Tụi nó không tranh nhau làm leader. Tụi nó bắt đầu chơi luôn. Đặt marshmallow lên trước, xây nhỏ, sập, xây lại, sập tiếp, xây lại nữa. Tới phút 18, tháp tụi nó đứng vững, vì đã được test sập rất nhiều lần rồi. Trong ngôn ngữ khởi nghiệp, tụi nhỏ đang làm điều mà MBA mất 2 năm để học: test MVP liên tục. Người lớn không thua vì kém thông minh. Người lớn thua vì có quá nhiều công thức thành công trong đầu. Công thức đó từng đúng trong một bối cảnh nào đó, một thị trường nào đó, một thời điểm nào đó. Rồi họ tưởng nó đúng mãi mãi. Tui làm kinh doanh đủ lâu để nhận ra một sự thật hú hồn: "Thứ giêt chế.t một người thành công, chính là công thức thành công của họ." Nokia có làm gì sai đâu. Họ chỉ làm đúng cái họ đã giỏi. Hết. Cá nhân tui thấy, lúc mà bản thân vỗ ngực: lúc mình nói được câu "tao có quy trình rồi, làm vậy là chắc ăn" đó cũng là lúc nguy hiểm nhất. Vì quy trình là con dao hai lưỡi. Nó cho mình tốc độ nhưng nó cũng vẽ sẵn lối mòn để mình không thấy đường nào khác. Bạn có nhận ra công thức thành công cũ của mình đang biến thành cái bẫy chưa? Tập mới Cà Phê Khởi Nghiệp cùng Tùng BT nằm trong một series hoàn toàn mới mang tên "Lãnh đạo tuổi 20", với chủ đề "Học - Bước lùi của sự phát triển" cùng Tiểu My, một bạn 22 tuổi nhưng có hơn 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khởi nghiệp, từng nhận học bổng Fulbright rồi dừng giữa chừng, hiện đang là Business Development của một tổ chức về giáo dục. Tụi tui nói về marshmallow, về lối mòn của người thành công, về sự học và về cách thoát ra khỏi cái bẫy do chính mình tạo ra. Xem ngay dưới bình luận. Coi xong thử ngẫm lại: công thức thành công nào của bạn đang bắt đầu thành cái bẫy rồi mà bạn chưa dám thừa nhận? Và nếu bạn thích series này, cho tui một comment, một tương tác phản hồi để tui có thêm xí động lực làm nhiều nội dung hay hơn, "Khởi nghiệp real Kết quả thật" nữa nhaa