Vasili Grossman stierf in de overtuiging dat zijn magnum opus – het magistrale Leven en Lot – was vernietigd en nooit door anderen zou worden gelezen. Grossman kon niet weten dat vele jaren na zijn dood microfilmrolletjes met daarop filmbeelden van het manuscript naar Zwitserland zouden worden gesmokkeld, zodat Leven en Lot alsnog kon verschijnen. Grossman, met zijn talent voor wroeging en spijt, moet zijn verteerd door twijfel: had hij het goede gedaan door zich in zijn meesterwerk zo onafhankelijk op te stellen, zo kritisch tegen de machthebbers, zo invoelend ten opzichte van gewone mensen, die aan beide kanten van de oorlog toch vooral slachtoffer waren? Had hij zich niet, zoals in zijn eerdere werk, wat meer aan de eisen van de censuur gelegen moeten liggen? Had hij… Nee. Hij had niet. Maar dat kon hij dus niet weten… Deze aflevering gloorde al een tijd aan de horizon. Dat we het ooit over Vassili Grossman - misschien wel een van Heinens favoriete auteurs, en volgens Heinen schrijver van een van de grootste romans van de twintigste eeuw – zouden hebben, sprak vanzelf. Alleen: waar te beginnen? Alleen met Grossmans biografie en alle wonderlijke details daarin zou je al vijf podcasts kunnen vullen, laat staan met zijn werk, dat veelvormig en overweldigend is. Maar we hebben het toch maar geprobeerd. Zodoende is dit een gesprek over gebrek aan kennis van beeldende kunst, over Alles Stroomt, over de slachting van Berditsjev, over ezels die overlopen naar de vijand, ver de Hel van Treblinka, over brieven aan en van je moeder, over essays in een roman, over een gearresteerd meesterwerk dat postuum naar Zwitserland wordt gesmokkeld, over een monumentale prequel, over de Holomodor en over alles waar de censuur in de Sovjetunie een streep door zette: armoede, verdriet, kakkerlakken en ander ongedierte, corruptie, al te luxueuze maaltijden, dronkenschap, diefstal, somberheid, vies ondergoed, kritiek door militairen op hun meerdere, negativiteit, christelijke verwijzingen, frivoliteiten, ruilhandel, triviale gevoelens, verwijzingen naar en onderwerpen uit het joodse geloof, de westerse literatuur; erotiek. Maar ook over Nicolas Lombaerts, Bernini, de houten sculpturen in een Toscaanse abdij, de Sixtijnse Madonna, Finnegans Wake, Anthony Beevor, Thomas Mann, Sasja Filipenko en humor in dingen die niet grappig zijn, Hakim Ziyech, Joy Williams, Joris van Casteren, Museum Willet-Holthuysen, de Hocras in Bussum, Kartonfabriek Van Meurs, de geboortestad van Horowitz, Conrad en Grossman, over Binet en Jiri Weil, over de Zaak Meredith Kercher, Cruijff (en niet Messi), over verdiepende vragen over Koos van Zomeren en over een Amsterdams restaurant dat hemelse Hemelse Modder serveert. En o ja: waar we ‘Holomodor’ zeiden, moet het ‘Holodomor’ zijn. We zetten geen jokers in. UITERST BELANGRIJKE OPMERKING: de volgende aflevering, over Anjet Daanje hebben wij niemand minder dan Merel Jansen te gast - een voorstelling van haar hand speelt op 10 oktober in het prachtige Atelier Manenburg, Utrecht. Er zijn nog enkele kaarten voor de middag (https://www.ticketkantoor.nl/shop/maanmiddag) en avond (https://www.ticketkantoor.nl/shop/maanavond) te koop. Dan kun je Merels werk al bewonderen vóór je haar beluistert in Boeken voor Lezers! Edit: Ruslandkenner Jonne Seriese Mail: Boekenvoorlezers@gmail.com Instagram: @Boekenvoorlezerspodcast. Hier leest schrijver Lisa Weeda een stukje voor uit ‘Alles Stroomt’: https://www.facebook.com/watch/?v=668809645527055Hier een stuk van Grossman-kenner Robert Chandler over Vasili’s relatie met zijn moeder: https://granta.com/mother-and-son-life-and-fate/Hier vertelt Michel Krielaars over de ‘mustread’ Leven en Lot: https://www.youtube.com/watch?v=sAfyw3sOA_Y Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
