De Nacht van...

NPO Radio 1 / KRO-NCRV / NTR / EO / BNNVARA
  • 0.0 (0)
  • Society & Culture
  • Updated Daily

Mooie gesprekken uit het radioprogramma De Nacht van… Met verhalen die zowel avontuurlijk en meeslepend als gevoelig en kwetsbaar zijn. Vertelt vanuit een intimiteit die alleen de nacht kan bieden. Presentatie: Merel Wielaert, Shayno Numansen, Stijn Goossens, Benji Heerschop, Jan Willem Wesselink, Rosa Wierda, Ruben van Haften en Ruben Rosen Jacobson.

  1. 1d ago

    Een piepkleine lens, een grootse uitvinding

    Lang was een zandkorrel het kleinst in de wereld, en Venus het verste. Maar toen wetenschappers door lenzen in microscopen en telescopen gingen kijken, veranderde alles. Zonder de uitvinding van de lens zou onze wereld er totaal anders uit zien. In deze laatste nacht uit de Week van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met Tiemen Cocquyt, curator bij het Rijksmuseum Boerhaven in Leiden en wetenschapshistoricus. Hij promoveerde met onderzoek naar de 17e eeuwste microscopen van een van de bekendste Nederlandse wetenschappers: Antoni van Leeuwenhoek. In 1673 duikt Van Leeuwenhoek op 43-jarige leeftijd op, en begint hij aan de lopende band onderzoeken te publiceren. En hij valt op, omdat hij in bovengemiddeld veel detail zijn bevindingen beschrijft. Toen hij een wereld van piepkleine levende beestjes ontdekte in een druppel water uit een sloot, kon men niet meer om hem heen - zeker in een tijd waarin de wetenschap juist steeds verder weg probeerde te kijken, het universum in. Volgens Tiemen toonde hij aan: onder ons is óók nog veel te ontdekken. Antoni van Leeuwenhoek was naast een briljant onderzoeker ook een opvallend figuur, over wie volgens Tiemen veel anekdotes verteld kunnen worden. Zo heeft hij voor onderzoek zijn tanden afgeschraapt, tien dagen lang onafgebroken dezelfde sokken gedragen om tenenkaas te kweken, en zijn eigen sperma geprepareerd. Eén anekdote beleven we live tijdens deze uitzending, een primeur: verslaggever Bram van Diemen gaat langs bij Antoni van Leeuwenhoek, die in extase vertelt over de microscopische werelden die hij heeft gezien. Tiemen pleit ervoor om meer te knutselen, en wetenschap meer te zien als teamwork tussen denkers en doeners. Eigenlijk precies zoals Van Leeuwenhoek deze twee kanten in zich vereenzelvigde om baanbrekende wetenschap te bedrijven.

  2. 2d ago

    Money, money, money

    Geld: rinkelende munten, betaalverzoeken en tikkies. Of misschien denk je meteen aan zwetende mannen op Wall Street, grote banken waarin onbegrijpelijke cijfertjes de toekomst van onze wereld bepalen. Maar ooit was het niet meer dan zout, schelpen of een simpel brokje zilver. Tegenwoordig is het niet meer weg te denken uit onze maatschappij. In bijna al onze relaties en bij alles wat we doen is geld betrokken, of je nu een avondje uit eten gaat of naar de dokter moet. Maar wat is geld nu eigenlijk? Wie bepaalt de regels, en hoe? En kunnen we die nog veranderen? Deze vragen en meer bespreekt Radio 1-presentator Bram van Diemen tijdens de Week van NTR Wetenschap met Coco Kanters. Ze is economisch antropoloog aan de Universiteit Utrecht. Als geen ander laat ze zien dat geld om meer draait dan economische modellen. In haar proefschrift deed ze onderzoek naar alternatief geld: nieuw geld dat op steeds meer plekken wordt ontworpen als verzet tegen ons allesoverheersende geldsysteem. Wat kunnen we leren van deze ‘geldmakers’, zoals zij ze noemt? Hoe vormen wij ons geld, en hoe vormt het ons? Ook vertelt Coco waarom het soms wetenschappelijk verantwoord kan zijn om koekjes te bakken en legt ze ons aan de hand van het alternatieve geldsysteem van de Bristol Pound uit hoe geld eigenlijk werkt. 'Geld wordt vaak vergeleken met water. Dat zegt veel over hoe we met z'n allen naar geld kijken.'  Coco Kanters - economisch antropoloog

  3. 3d ago

    Satellieten: van het eerste telefoontje tot oorlogsdreiging

    In deze derde nacht van De Week van NTR Wetenschap spreekt presentator Syb Faes met Marco Langbroek over de uitvinding van de satelliet. Hoewel Marco inmiddels docent is aan de Lucht- en Ruimtevaartfaculteit van de TU Delft, is hij oorspronkelijk opgeleid als archeoloog. Het onderzoeken van de ruimte en wat daar allemaal langs komt vliegen begon als hobby. Marco bleek er echter zo goed in, dat hij tegenwoordig zelfs de Koninklijke Luchtmacht adviseert! Er zweven maar liefst 13.000 satellieten boven ons hoofd, waar we enorm afhankelijk van zijn: er zijn maar weinig apps op je telefoon die werken zonder satelliet, internationale televisie wordt ermee uitgezonden en zelfs ons elektriciteitsnetwerk kan tegenwoordig niet meer zonder. Veel satellieten zijn van particuliere bedrijven, met als bekendste voorbeeld de Starlink systemen van Elon Musk. Daarnaast zijn er steeds meer gevallen waarin satellieten worden gehackt. Juist omdat we er zo afhankelijk van zijn, ook in militaire conflicten, zijn we kwetsbaar en betekent controle over satellieten steeds vaker ook macht. De uitvinding van de satelliet werd definitief gemaakt door science fictionschrijver Arthur C. Clarke in 1945. Hij bedacht de geostationaire satelliet: die draait even snel om de aarde als dat die om haar as draait en staat zo op een vaste plek boven het aardoppervlak. Door die uit te rusten met communicatieapparatuur konden signalen via de ruimte de hele wereld rond worden gestuurd. Zijn idee sloeg aan: zeventien jaar later ging de eerste communicatiesatelliet de lucht in, die gebouwd werd door het Amerikaanse telecom-bedrijf AT&T. De eerste effectieve satelliet, de Telstar, was niet groter dan een basketbal. Maar de technologie ontwikkelde zich in zeer rap tempo verder en leidde tot een heuse strijd tussen de Russen en de Amerikanen. Benieuwd hoe dat afliep? Of hoe je zelf vanuit je kamer of tuin satellieten kan spotten? Luister dan naar deze uitzending van de Week van NTR Wetenschap.

  4. 4d ago

    'De democratie is gedoe, en dat is maar goed ook'

    Het is weer tijd voor De Week van NTR Wetenschap! Elke nacht zetten we een andere 'grootse uitvinding' centraal die de mensheid op ingrijpende manier heeft veranderd. In de tweede nacht van De Week van NTR Wetenschap spreekt presentator Syb Faes met Marlies Honingh over het ontstaan én de betekenis van de democratie. Haar bakermat vinden we natuurlijk in Athene, maar daar mocht slechts 10% van de bevolking werkelijk stemmen: alleen mannelijke burgers van boven de 20 jaar. En hoewel inmiddels elke inwoner van Nederland boven de 18 jaar mag stemmen, vertelt Marlies dat de democratie meer is dan ons stemrecht alleen. Het is makkelijk om de democratie als iets te zien wat alleen achter de muren van politiek Den Haag gebeurt, maar ze werkt alleen als we allemaal meedoen. Het zijn niet alleen extreemrechtse populisten die de democratie bedreigen, ook onze onverschilligheid is een gevaar. Democratie is een manier van samenleven, vaak zelfs zonder dat we het doorhebben. Kinderen die een voetbalveldje moeten delen klinkt misschien als gedoe, maar juist als we er samen uit moeten komen zien we onze democratie in actie en komen we uiteindelijk dichter tot elkaar. Maatschappelijke groepen zoals verenigingen, scholen en burgerinitiatieven als Amnesty of debatpodia spelen een essentiële rol in het behouden van onze democratie. Benieuwd hoe dit concreet tot uiting komt, bijvoorbeeld in de Koninklijke Nederlandse Reddingmaatschappij (KNRM)? Luister hier het eerste uur van het gesprek met Marlies Honingh.

  5. 5d ago

    Dit is hoe het wiel werd uitgevonden

    Het wiel is keer op keer opnieuw uitgevonden, maar wie was er het eerste mee? In deze eerste nacht uit de Week van NTR Wetenschap over grote uitvindingen duikt presentator Renette Kwakkenbos terug in de tijd met oudhistoricus Martijn Icks. Het is moeilijk vast te stellen waar het wiel precies als eerste opdook. Van China tot Polen, van het huidige Irak tot Midden-Amerika, eigenlijk werd het wiel op meerdere plekken tegelijk uitgevonden. Maar hoe het werd toegepast over de tijd heen, verschilt enorm per regio. En terwijl het massieve wiel mogelijk al rond 3300 voor Christus werd uitgevonden, kreeg het wiel pas rond 2000 voor Christus spaken.   Ook vertelt Icks uitgebreid over zijn onderzoek naar karaktermoord bij oud-Romeinse keizers, en welke overeenkomsten dat kent met huidige politieke framing. Karaktermoord is het moedwillig beschadigen van de reputatie die iemand heeft. In het oude Rome werden handboeken geschreven over hoe je het beste je politieke tegenstander zwart kon maken, zoals diegene aanvallen op lichamelijke beperkingen of zeggen dat iemand stinkt. Maar hoe je als Romeinse keizer te boek ging, was vooral afhankelijk van je relatie tot de senaat. Zij zetten keizers met wie ze het niet eens waren in slecht daglicht, bijvoorbeeld met beschuldigingen van incest en het spotten met hun hebzucht. En het opvallende is: dat gebeurde vaak na de dood van de keizer.   Icks trekt parallellen naar het nu. Zo was zowel in het oude Rome als tijdens de verkiezingen tussen Donald Trump en Joe Biden ouderdom een onderwerp om de ander op te pakken. Hoe dat precies zit, hoor je in deze uitzending van de Week van NTR Wetenschap.

  6. Aug 21

    De representatie van vrouwen in de filmwereld met Sam Ghilane

    Je kent haar misschien van Oogappels of Mees Kees. Maar achter de rollen waar je haar van kent, schuilt een vrouw die zich hard maakt voor een betere representatie van vrouwen in de filmwereld. Luister hier het hele gesprek.

  7. Aug 20

    Koen Vacano: "Geen filmgeschiedenis zonder de Oudheid"

    Deze nacht is Koen Vacano te gast in De Nacht van KRO-NCRV. Hij is classicus en docent cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op de sterke verbinding tussen de klassieke oudheid en hedendaagse film. Hij legt uit waarom juist de oude plotstructuren nog steeds zo goed werken. En hoe kan het nou dat we nog altijd kijken naar verfilmingen van de Odyssee? Wat is de aantrekkingskracht?

  8. Aug 19

    Romke Faber en Nina Spiering over production design

    Hoe laat je een film omgeving zó echt voelen dat je er als kijker in verdwijnt? Production designers Nina Spiering en Romke Faber beginnen niet achter een tekentafel, maar met luisteren, onderzoek doen en de straat op gaan. Voor hun eerste gezamenlijke project, In het niets, doken ze in de geschiedenis van de Bijlmerramp. Ze gingen de wijk in, spraken met mensen die de ramp hadden meegemaakt en bouwden een appartement om tot filmset. Nina ging er zelfs wonen om het gevoel van de plek echt te begrijpen. En dan kan er zomaar een buurman voor de deur staan met een stuk van een vliegtuig uit de ramp, dat uiteindelijk in een museum belandt. Maar voor een fictief verhaal werkt het weer heel anders. Dan bouw je samen met de regisseur een nieuwe geschiedenis. Soms zit die in grote decorstukken, maar vaak juist in details die je als kijker nauwelijks bewust ziet. Wat maakt Nina en Romke zo’n goed team? Waarom moet iets vooral ‘gevoelsmatig kloppen’? En hoe zorg je ervoor dat een omgeving bijna een personage op zichzelf wordt? Luister het hele gesprek en ontdek hoe Nina en Romke werelden bouwen waarin je als kijker volledig kunt verdwijnen.

See All (1.1K)

About

Mooie gesprekken uit het radioprogramma De Nacht van… Met verhalen die zowel avontuurlijk en meeslepend als gevoelig en kwetsbaar zijn. Vertelt vanuit een intimiteit die alleen de nacht kan bieden. Presentatie: Merel Wielaert, Shayno Numansen, Stijn Goossens, Benji Heerschop, Jan Willem Wesselink, Rosa Wierda, Ruben van Haften en Ruben Rosen Jacobson.

Information

  • Creator
    NPO Radio 1 / KRO-NCRV / NTR / EO / BNNVARA
  • Years Active
    2022 - 2026
  • Episodes
    1.1K
  • Rating
    Explicit
  • Copyright
    © NPO Radio 1 / KRO-NCRV / NTR / EO / BNNVARA
  • Show Website
    De Nacht van...

You Might Also Like