Onderwijs leiden met hart en ziel

Taco Visser
  • 5.0 (1)
  • Education
  • Updated Semimonthly

In deze podcast gaat Taco Visser in gesprek met experts over literatuur op het gebied van onderwijs in pedagogisch perspectief en leidinggeven aan de school als pedagogische ruimte waar onderwijs plaatsvindt. Doel van de podcast is om schoolleiders en leraren in PO, VO en MBO inzichten aan te reiken om met elkaar schoolse vorming te realiseren. De host is rector en opleider/leraar van schoolleiders en onderwijsadviseur. Hij doet onderzoek naar pedagogisch leiderschap. De podcast is mede mogelijk gemaakt door het ATTC te Hilversum, een opleiding voor schoolleiders PO en VO.

  1. 5d ago

    123. Pedagogiek in Nederland - Studenten, docenten en onderzoekers pedagogiek over social media en mediaopvoeding

    Te gast zijn student pedagogiek Ilse Bos en docenten / onderzoekers pedagogiek Emma Middag en Annemiek Woolthuis en we spreken over social media en mediaopvoeding. Aanleiding is het artikel Wanneer geef je je kind een eerste smartphone?⁠ en recente opleidingsactiviteiten tijdens mei social vrij. Het artikel van Peter Nikken, Emma zelf en anderen geeft een analyse van de media-adviezen op al dan niet pedagogische websites. Twee van de zes ouderlijke mediaopvoedstrategieën van de classificering van Nikken komen vaak voor: actieve mediatie en restrictieve mediatie. Oftewel, hetzij actief met je kind praten over diens mediagebruik, of het tegenovergestelde: verbieden of begrenzen van mediagebruik. Emma noemt deze twee: stimuleren of stoppen.  Er zijn echter nog vier mediaopvoedstrategieën volgens Nikken en Emma: samen, zoals samen gamen, supervisie of actief toezichthouden, twee andere s-en, en tot slot monitoring zoals via apps en het instellen van technische beperkingen. Emma legt uit dat actief in gesprek gaan aangevuld met die andere vijf manieren de complexe pedagogische realiteit pas recht doet. Collega Annemiek en student Ilse bevestigen Emma’s visie op mediaopvoeding. In het gesprek geeft Ilse haar eigen ervaringen en haar genuanceerde visie weer als beginnend pedagoge, terwijl Annemiek zowel als ouder als pedagoog spreekt over het belang van aanwezig-zijn. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    41 min

  2. Jun 5

    122. Remco Pijpers en Jan Jaap Hubeek over AI en mens blijven in het onderwijs

    Te gast zijn Kennisnet ethicus Remco Pijpers en Nivoz directeur-bestuurder Jan Jaap Hubeek en we spreken over AI en het onderwijs naar aanleiding van Jan Jaaps recente boek Mens blijven tussen systemen. Jan Jaap baseert zijn boek mede op zijn podcastserie AI: het pedagogisch appel, waarvoor hij talloze experts, zowel uit de tech- als de onderwijswereld, sprak over de uitdaging van AI. In het boek vertelt hij de varianten, de mogelijkheden, de ontwikkeling en de keerzijden van AI, waarna hij het onderwijs en de pedagogiek vraagt hoe zich tot AI - vooral (inter)menselijk - te verhouden. In het gesprek geeft Remco aan dat dit laatste voor hem de belangrijkste vraag is vanuit het onderwijs ten aanzien van AI. Hoe hebben we ons pedagogisch te verhouden tot AI? Hij ziet echter dat we vooral de neiging hebben de vraag te stellen hoe we AI wel of niet willen gebruiken. Dit instrumentele perspectief vindt hij te kortzichtig. Daarom onderzoekt hij in zijn promotieonderzoek en in zijn werk voor kennisnet hoe we juist ook pedagogische en ethische vragen kunnen stellen aan AI, zoals welke ervaringen leerlingen zelf opdoen met AI en hoe zij AI-systemen kritisch kunnen bevragen op de socio-materiele biases die daarin verwerkt zijn. Hij ziet dan dat leerlingen fascinerend over AI kunnen spreken in de klas en dat leraren pedagogisch uitdagende lessen kunnen ontwerpen over AI. Jan Jaap waardeert Remco zeer voor dit concreet maken van zijn meer algemeen-pedagogische pleidooi voor menswaardig onderwijs in tijden van AI. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    1h 2m

  3. May 22

    121. Chaja Deen, Jessica van Ommen en Heidi Baars over bouwen aan de pedagogische basis van de school

    Te gast zijn Jessica van Ommen, Heidi Baars en Chaja Deen en we spreken over bouwen aan de pedagogische basis van de school naar aanleiding van het boek De school midden in de maatschappij. Dit boek dat Chaja samen met Anja Verwoerd schreef, heeft het LBBO genomineerd als Onderwijsboek van het jaar 2025. In het gesprek legt Chaja het waarom en wat uit van het boek. Het is bedoeld als inspiratie- en verzamelboek met goede voorbeelden van hoe scholen samen met maatschappelijke partners werken aan een krachtige pedagogische basis. Deel 1 gaat over de maatschappelijke opgaven van de school, deel 2 over empowerment in de pedagogische basis, zoals de stem van leerlingen, de peergroup en ouderverbondenheid, deel 3 over empowerment van scholen in het maatschappelijk samenwerken en deel 4 geeft allerlei inzichten over schoolontwikkeling. Haar ideaal is dat scholen zich vanuit hun eigenheid en kernwaarden werken aan hun maatschappelijke opdracht. Heidi en Jessica vertellen over hoe zij als schoolleider PO en leraar Spaans met hun scholen werken aan de samenwerking tussen school en samenleving. Heidi werkt in Tilburg aan een samenhangende omgeving van kinderopvang, kerk, buurtgebouw, basisschool en flora en fauna vanuit haar drijfveren van iedereen zien, samenwerken en gemeenschapszin. Jessica werkt in Almere hartstochtelijk aan talloze buitenschoolse activiteiten vanuit haar drijfveren van kansengelijkheid en positieve rolmodellen. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    58 min

  4. May 12

    120. Rene Westra over het leraarschap op de middelbare school

    Te gast is Rene Westra en we spreken over het middelbareschoolleraarschap naar aanleiding van zijn boek Mijn lange en bijzondere reis door onderwijsland.  Rene is zijn leven lang, tot ver na zijn pensioen, een onderwijsdier en pedagoog in hart en nieren geweest. Daarover gaat zijn boek dat aan de basis ligt van ons gesprek. Hij was dat in verschillende rollen: voornamelijk leraar biologie, maar hij gaf ook Nederlands, toetsen- en methodemaker, promovendus en staatsexamencommissaris. In ons gesprek vertelt hij over zijn reis door onderwijsland aan de hand van talloze anekdotes. Daaruit blijkt zijn liefde voor leerlingen en voor zijn vak biologie. Vanuit zijn eigen jeugd op katholieke scholen van weleer heeft hij geleerd hoe belangrijk het is om leerlingen positief te benaderen, bij feedback en bij toetsing. Vanuit zijn vak biologie, maar ook zijn katholieke levensbeschouwing, houdt hij bovendien van de vele variaties in de leerlingpopulatie en vindt hij elke leerling dus waardevol. Zelfs als er eens een lastig exemplaar is, dan nog zoekt hij het positieve en relativeert hij de situatie. Op het niveau van de hele populatie zijn in zijn ogen de meeste leerlingen leuk. Didactisch is Rene een echte autodidact. Zo heeft hij een zeer diverse lesstijl ontwikkeld, waarin hij aansloot bij de leefwereld van leerlingen en hun cultuur overdroeg. De onderwijswetenschap vindt hij ver af staan van de levendige en diverse biotoop van de klas en past daarom bescheidenheid. De praktijk is te variabel. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    1h 13m

  5. May 5

    119. Karim Amghar, Sabine Wassenberg en Kamel Essabane over burgerschap, filosoferen en levensvragen

    Te gast zijn Karim Amghar, Sabine Wassenberg en Kamel Essabane en we spreken over burgerschap, filosoferen en levensvragen naar aanleiding van de twee filosoferen-met-kinderen boeken De Zoon van de Gazelle en De vlucht van de vogels, twee kinderboeken die gebaseerd zijn op middeleeuwse islamitische verhalen. Kamel en Sabine hertaalden en bewerkten de twee bronverhalen tot eigentijdse verhalen, die aanzetten tot filosofische gesprekken met leerlingen over levensvragen. Van De zoon van de Gazelle is ook een toneelbewerking gemaakt, waarbij Karim een van de acteurs is. Het theaterstuk is geschikt voor leerlingen EN voor onderwijsteams. In het gesprek geven de drie gasten aan dat filosoferen over levensvragen een essentieel element is in de burgerschapsvorming van leerlingen in PO, VO en MBO. Burgerschap gaat in hun ogen niet over kennis over de democratie en eenzijdige kennisoverdracht, maar over het stellen van kritische vragen en zelfdenkzaamheid. Verhalen zoals De Zoon van de Gazelle en De vlucht van de vogels nodigen daarbij uit tot het stellen van belangrijke levensvragen, waarop geen eenduidig antwoord is, maar waarop iedereen zelf en in dialoog met elkaar een antwoord mag geven. Leraren en schoolleiders zijn in deze opvatting over burgerschapsvorming van groot belang. Zij moeten de moed hebben om vanuit liefde en rechtvaardigheid de dialoog aan te gaan met leerlingen EN hen te zien als medebouwers van de samenleving. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    1h 1m

  6. Apr 16

    118. Gert Biesta en Luc Sluijsmans over "Aan de slag met het curriculum"

    Te gast zijn Luc Sluijsmans en Gert Biesta en we spreken over het nieuwe curriculum. Dit is de eerste aflevering in de serie Aan de slag met het curriculum van de PO-Raad en de Academie en Vakvereniging voor Schoolleiders, AVS, in samenwerking met schoolleidersopleinding ATTC. Deze aflevering gaat over het waartoe van het curriculum en van wie: dat maakt elke school namelijk zelf uit. In de andere afleveringen gaan we in op wat dit concreet betekent voor schoolleiders, bestuurders, kwaliteitscoördinatoren en kwaliteitszorgmedewerkers. Curriculumontwikkeling vraagt wat van schoolleiders en bestuurders. AVS en de PO-Raad ondersteunen hen de komende jaren bij het werken aan het curriculum, en dat begint bij een gesprek over goed onderwijs. Wacht niet tot 2031. Luc is bestuurder in het PO, maar ook onderwijskundige en curriculumexpert. Hij ziet werken aan het curriculum nadrukkelijk als een onderdeel van schoolontwikkeling, naast de organisatorische aspecten daarvan. Schoolleiders zijn verantwoordelijk voor de samenwerking tussen leraren om goed onderwijs te geven aan de leerlingen van hun school. Het nieuwe landelijke curriculum geeft daarvoor een kader met kerndoelen, de schoolleiders en leraren maken met elkaar het curriculum in hun school. Luc heeft een werkwijze van zes brillen ontwikkelt hoe je als schoolteam met elkaar vanuit het beoogde curriculum, of beter: de bedoeling, kunt komen naar het uitgevoerde en gerealiseerde curriculum. Gert is onderwijspedagoog en benadrukt dat we in Nederland geen nationaal curriculum hebben, dat scholen moeten implementeren. Ons landelijke kader is zelfs geen curriculum, want het geeft globale kerndoelen en eindtermen. Het curriculum vindt plaats in de school. Het is een route waarin scholen leerlingen allerlei zaken aanbieden, zoals kennis en vaardigheden om te beheersen, maar ook ervaringen om op te doen en waartoe ze zich leren verhouden. Het curriculum is het onderwijsrecht van leerlingen vanuit de samenleving. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    54 min

  7. Apr 3

    117. Jaap Boonstra over veranderkunde, onderwijs en leiderschap

    Te gast zijn professor Jaap Boonstra en docent veranderkunde Simon Noorman en we spreken over veranderkunde in het onderwijs en Veranderen voor de toekomst, het nieuwste boek van Boonstra met 30 auteurs. Daarin is veranderen niet alleen iets voor in organisaties, maar ook tussen organisaties en gericht op de maatschappij. Voor de schoolleider betekent dit richting en duiding geven aan veranderingen, samen met leraren, leerlingen en ouders, maar die ook relateren aan de historie en waarden van de school. Jaap begint met hoe de ontwikkelingen in de veranderkunde in onze samenleving ook de ontwikkelingen in ons onderwijs weerspiegelen. Het gesprek met Simon en mij over veranderkunde kenmerkt zich vervolgens door talloze paradoxen, waarvan de uitersten steeds meedoen in veranderingen. Veranderen gebeurt in en tussen organisaties, voor de organisatie en de samenleving, om te vernieuwen en te stabiliseren, te veranderen en te organiseren, en het is verander-kunde en management, een sociaal en technisch proces, mens- en doelgericht, vraagstuk en oplossing, dromen en plannen, maar ook richting geven en samen spelen, duiden en luisteren, inspireren en consulteren, activeren en nieuwsgierig zijn, verbeelden en argumenten, risico’s nemen en veiligheid, macht en invloed, zelfkennis en mensenkennis, zwakte en sterkte, en het betreft je rol en je echte identiteit. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.

    1h 5m

  8. Mar 20

    116. Hans Hoornstra over de mens, AI en het onderwijs

    Te gast is Hans Hoornstra, AI person of the year 2023, en we spreken over het bewustzijn van de mens in relatie tot AI en gericht op het onderwijs. In ons gesprek volgen we de lijn van zijn kennisrijke boek Het AI van Columbus. Dit AI-model uit zij boek heeft hij recent ook vertaald naar een kinderboek: Tarda en de papegaaiengrot. We beginnen met de ideeën van Hans over de mens. Alvorens de vraag te beantwoorden wat de intelligentie van AI is, zul je een antwoord moeten hebben op wat het bewustzijn van de mens is. Hans bekent zich als een filosofisch idealist en geeft een bewustzijnsmodel, het EI van Columbus, waarin de mens naast een bewustzijn, ook een voorbewustzijn en een onbewustzijn heeft. Diep in ieder mens zit ook een zelf dat ons ik kan bezielen. Naar analogie met het EI van Columbus heeft Hans een model gemaakt om de werking van AI-taalmodellen te duiden. Met dit AI van Columbus legt hij uit dat AI een vijfde semantische ruimte is, die totaal anders werkt dan de eerste vier ruimtes. Die vier zijn de fysieke, de mentale, de taal- en de digitale ruimte en gaan allemaal terug op de werkelijkheid. Met de grot van Plato illustreert Hans dit verschil: AI kan taal taal tot in het oneindige ontleden en vectoriseren, maar is zich niet bewust van de wereld waar de taal naar verwijst. Hans ziet naast risico’s ook twee grote voordelen voor het onderwijs. Leraren kunnen ermee de macht van methodenmakers breken en weer ambachtelijk lesgeven. Voor leerlingen komt er heel veel ruimte voor persoonsvorming, of zoals hij zegt: de vorming van de wil. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School voor Wijsbegeerte ISVW en rustplek De vallei van het goede leven.

    1h 10m
See All (124)

About

In deze podcast gaat Taco Visser in gesprek met experts over literatuur op het gebied van onderwijs in pedagogisch perspectief en leidinggeven aan de school als pedagogische ruimte waar onderwijs plaatsvindt. Doel van de podcast is om schoolleiders en leraren in PO, VO en MBO inzichten aan te reiken om met elkaar schoolse vorming te realiseren. De host is rector en opleider/leraar van schoolleiders en onderwijsadviseur. Hij doet onderzoek naar pedagogisch leiderschap. De podcast is mede mogelijk gemaakt door het ATTC te Hilversum, een opleiding voor schoolleiders PO en VO.

Information

You Might Also Like