Rowery, nie bajki

Rowery nie bajki – podkast nie tylko o środku transportu, ale też o stylu życia. Rozmawiamy o rowerowych trendach, praktycznych wskazówkach i kulturowych kontekstach, które czynią rower czymś więcej niż tylko pojazdem. Zaprasza dziennikarz tygodnika POLITYKA, Juliusz Ćwieluch. Nowe odcinki co dwa tygodnie, w czwartek rano.

  1. Rowery, nie bajki: Historia rowerów w Polsce. Jak dwa koła przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

    6d ago

    Rowery, nie bajki: Historia rowerów w Polsce. Jak dwa koła przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

    W tym odcinku „Rowery, nie bajki” Julek Ćwieluch rozmawia z dr. Piotrem Kubkowskim, historykiem kultury i autorem książki „Sprężyści”, oraz Przemkiem Żebrowskim z firmy Antymateria. Jaka jest historia rowerów w Polsce, jak przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje? Punktem wyjścia do rozmowy jest wystawa „Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę” w Muzeum Woli, ale to opowieść znacznie szersza: o tym, jak rower przez blisko 200 lat zmieniał miasta, społeczeństwa i sposób myślenia. Wyjaśniamy, jak wyglądała historia rowerów na ziemiach polskich, skąd wzięło się samo słowo „rower” i jak rozwijała się produkcja pierwszych jednośladów. Jak stare rowery wpływały na codzienne życie mieszkańców miast i wsi? Dlaczego rower stał się jednym z najbardziej rewolucyjnych środków transportu w historii? Podejmujemy też inne ważne wątki – kiedyś nieoczywiste – czyli kobiety na rowerach i dzieci na rowerach, społeczne podziały związane z cyklistyką, zmieniająca się rola roweru jako symbolu statusu społecznego. Goście tłumaczą, jak rower przyczynił się do emancypacji różnych grup społecznych i dlaczego do dziś wpływa na nasze postrzeganie przestrzeni miejskiej. Nie brakuje wątków sportowych: rozmawiamy o początkach wyścigów rowerowych, legendarnym Paris-Roubaix, najważniejszych monumentach i o tym, dlaczego Polska nie wykształciła tradycji kolarskich porównywalnych do zachodniej Europy. Prócz tego: rowery szosowe, narodziny MTB i fenomen kultury BMX, którą popularyzowały takie filmy jak „E.T.”. Jak zmieniało się nasze myślenie o tym, czym jest rower transportowy (znany też jako rower cargo)? Jak rower wpływa na zmianę myślenia o mieście, mobilności i ekologii? Znów okazuje się, że rower jest czymś znacznie więcej niż środkiem transportu – jest narzędziem, które od ponad wieku zmienia nasze miasta, codzienne życie i kulturę! CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA: 1. Dlaczego rower był jednym z najważniejszych wynalazków zmieniających życie mieszkańców miast? 2. Jak rowery wpłynęły na emancypację kobiet, rozwój sportu i przemiany społeczne? 3. Skąd wzięły się rowery cargo, BMX-y, MTB i współczesna kultura rowerowa w Polsce i na świecie?

    45 min
  2. Rowery nie bajki: Abelard Giza o rowerzystach, polskich drogach i pomaganiu przez rowery

    May 28

    Rowery nie bajki: Abelard Giza o rowerzystach, polskich drogach i pomaganiu przez rowery

    W nowym odcinku „Rowery, nie bajki” gościem Julka Ćwielucha jest Abelard Giza, stand-uper i komik, który o rzeczywistości (a także o rowerach) opowiada z dużym dystansem i humorem. Rozmawiamy o tym, co naprawdę śmieszy go w środowisku rowerowym. Na przykład kultowe golenie nóg wśród kolarzy i czapeczki kolarskie. W rozmowie ponadto: jak wyglądają ścieżki rowerowe w Polsce, dlaczego planowanie i budowa ścieżki rowerowej wciąż budzi tyle emocji? Abelard Giza, m.in. jako użytkownik rowerowy w Trójmieście, wyjaśnia, jak zmienia się infrastruktura dla rowerzystów. Rozmawiamy o rozmaitych codziennych sytuacjach: rowerzyści na drodze, relacje z pieszymi, miejskie absurdy i zachowania, które potrafią jednocześnie irytować i bawić. W odcinku poruszamy też ważniejszy temat: pomaganie dzieciom. Abelard Giza opowiada o swoich akcjach charytatywnych dla dzieci z domów dziecka. A rower może być narzędziem do robienia czegoś dobrego dla innych. To odcinek o rowerach bez spiny: z humorem i dystansem. Z człowiekiem, który z przenikliwością obserwuje codzienne absurdalne sytuacje. Sprawdź działalność Abelarda Gizy i przyjaciół: https://wystarczy-chciec.pl/ CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA: 1. Dlaczego konflikt piesi vs rowerzyści ciągle wraca w polskich miastach? 2. Co naprawdę śmieszy Abelarda Gizę w środowisku rowerowym? 3. Jak rowery mogą pomagać w akcjach charytatywnych dla dzieci?

    44 min
  3. Rowery, nie bajki: Ostre koło w Polsce – alleycaty, kurierzy rowerowi i narodziny sceny fixed gear

    May 21

    Rowery, nie bajki: Ostre koło w Polsce – alleycaty, kurierzy rowerowi i narodziny sceny fixed gear

    W nowym odcinku wideokastu „Rowery, nie bajki” Julek Ćwieluch rozmawia z Yasu Matsunagą z Dandy Horse Wheels o tym, czym naprawdę było ostre koło i dlaczego scena fixed gear tak mocno wpłynęła na miejską kulturę rowerową. Pytamy, jak działa ostre koło – rower, który nazywa się punkowym. Na czym tu polega hamowanie? Czym różni się rower ostre koło od klasycznego roweru single speed? Wracamy do czasów, gdy ostre koło warszawa przeżywało największy boom, a ulicami stolicy jeździły setki osób związanych ze środowiskiem kurierów i alleycatów. Yasu Matsunaga pracował jako kurier rowerowy. Opowiada również o tym, czym były wyścigi typu alley cat i jak wyglądały miejskie zawody rowerowe organizowane przez rowerową społeczność na całym świecie. Przy okazji wspominamy o osobach, które na stałe wpisały się w kulturę fixed gear. Jest wśród nich Lucas Brunelle, znany z nagrań pokazujących ekstremalną jazdę uliczną w San Francisco. Odwiedzamy też Japonię i mówimy o keirin (konkurencja kolarstwa torowego). Oraz o tym, gdzie najbardziej rozwijała się kultura jazdy na ostrym kole i dlaczego welodromy były kluczowe.
Ustalamy, czym jest bike polo i jak wyglądały początki gry w piłkę na rowerze. Zastanawiamy się wreszcie, dlaczego dziś scena ostrego koła nie jest już tak duża jak jeszcze paręnaście lat temu. Czy ostre koło jeszcze wróci? CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA 1. Jak działa ostre koło i czym się różni od zwykłego roweru miejskiego? 2. Jak wyglądało życie kurierów rowerowych i scena alleycatów w Polsce? 3. Dlaczego moda na ostre koło eksplodowała i stosunkowo szybko zgasła? OŚ CZASU: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 01:44 - Ostre koło: od niego zaczął się rower. Na czym polega? 04:25 - Ostre koło na Tour de France
10:55. Jak jeździć na torze kolarskim? 14:50 - Keirin: japońskie centra treningowe dla rowerzystów 19:05 - Ostre koło w San Francisco: skąd się to wzięło? 22:25 - Jak wyglądała praca kurierów rowerowych? 27:00 - Czym różni się single speed od ostrego koła? 31:24 - RKS Orzeł, tor kolarski w Warszawie 32:44 - Co to jest bike polo? 41:40 - „Ostre koło zabiły pieniądze”

    45 min
  4. Rowery, nie bajki: Adam Probosz o tym, co oglądać w sezonie 2026: Giro, Tour de France i tajemnice peletonu!

    May 7

    Rowery, nie bajki: Adam Probosz o tym, co oglądać w sezonie 2026: Giro, Tour de France i tajemnice peletonu!

    W nowym odcinku „Rowery, nie bajki” gościem Julka Ćwielucha jest Adam Probosz – komentator sportowy Eurosport, twórca kanału TurDeTur i jeden z najbardziej rozpoznawalnych głosów w polskim kolarstwie szosowym. Adam Probosz opowiada, jak wygląda praca, którą wykonuje komentator sportowy podczas trwających nawet kilka godzin transmisji. Tłumaczy, dlaczego wyścig kolarski to tak naprawdę sport drużynowy i jak działa peleton kolarski – od ucieczek po taktykę największych ekip. Rozmawiamy o największych gwiazdach współczesnego peletonu, takich jak: Tadej Pogacar, Remco Evenepoel, Jonas Vingegaard, oraz o tym, jak oni zmieniają współczesne kolarstwo szosowe. Nie brakuje także tematów związanych z legendami dyscypliny, jak choćby Fausto Coppi. Które największe wyścigi świata warto obejrzeć? W maju startuje Giro d’Italia, a już w lipcu kolejna edycja Tour de France oraz Tour de France kobiet. Dlaczego TdF to trzecia największa impreza sportowa na świecie, która na trasy i przed telewizory przyciąga miliony fanów? Adam Probosz wyjaśnia także, czym są kolarskie monumenty (Paris Roubax, Liege-Bastogne-Liege, Milan-San Remo, wyścig dookoła Flandii i Il Lombardia), które są testem przed wielkimi tourami. Rozmawiamy też o polskich sukcesach Rafała Majki, Michała Kwiatkowskiego i Katarzyny Niewiadomej. Poświęcamy uwagę także kolarstwu kobiet – zastanawiamy się nad przyszłością, profesjonalizacją i tym, czy wyścigi kobiet nie są czasem bardziej interesujące niż te mężczyzn? To odcinek o kulisach największych wyścigów świata, pracy komentatora sportowego, taktyce peletonu oraz o tym, dlaczego współczesne kolarstwo szosowe wciąga miliony kibiców.

    52 min
  5. Rowery, nie bajki: Zasady bezpieczeństwa na rowerze są do zmiany: co z jazdą w kasku i odstępem? Wyjaśnia Tadeusz Baranowski, Grupetto

    Apr 23

    Rowery, nie bajki: Zasady bezpieczeństwa na rowerze są do zmiany: co z jazdą w kasku i odstępem? Wyjaśnia Tadeusz Baranowski, Grupetto

    W nowym odcinku wideokastu „Rowery, nie bajki”: Julek Ćwieluch i Tadeusz Baranowski (Grupetto) spotykają się przy okazji polskiej premiery wyjątkowej książki „Rower. Dwa kółka, które zmieniły świat” (autorstwa Ondřeja Buddeusa, z ilustracjami Jindřicha Janíčka, w tłumaczeniu Doroty Dobrew, Wydawnictwo Dwie Siostry). Lektura jest pretekstem do szczerej rozmowy o tym, dlaczego w Polsce ten genialny pojazd wciąż trafia na przepisy, które przypominają tor przeszkód. Analizujemy fenomen, jakim jest karta rowerowa: dlaczego przetrwała tylko w Polsce i Korei Północnej? Czy znaki drogowe faktycznie uczą dzieci bezpieczeństwa? Tadeusz Baranowski, nasz gość, zwraca uwagę na absurdy przepisów i brak kampanii informacyjnych. Rozmawiamy o tym, jak przepisy się zmieniają – jazda w kasku na rowerze będzie obowiązkowa od 16. roku życia już wkrótce. Mówimy też o kulturze jazdy: tłumaczymy, czym jest kolarskie grupetto, jakimi zasadami rządzi się legendarne velominati, i zastanawiamy się, czy bike polo ma szansę przebić się do mainstreamu w Polsce. Tadeusz Baranowski opowiada również o swojej misji – kampanii „1,5 metra”, która promuje bezpieczeństwo: zachowaj odstęp między autem a rowerzystą. Sprawdzamy, jak rowery w Holandii zmieniły tamtejszą rzeczywistość i jakie przepisy rowerowe warto przenieść na nasz grunt. Partnerem odcinka jest Wydawnictwo Dwie Siostry.

    48 min

About

Rowery nie bajki – podkast nie tylko o środku transportu, ale też o stylu życia. Rozmawiamy o rowerowych trendach, praktycznych wskazówkach i kulturowych kontekstach, które czynią rower czymś więcej niż tylko pojazdem. Zaprasza dziennikarz tygodnika POLITYKA, Juliusz Ćwieluch. Nowe odcinki co dwa tygodnie, w czwartek rano.

More From Polityka Podkasty

You Might Also Like