Last & Bransen, tegen beter weten in

Barend Last & Derk Bransen
  • 0.0 (0)
  • Business

Elke week duiken Barend Last en Derk Bransen in de actualiteit van leren, ontwikkelen, onderwijs en het werkende leven. Luchtig maar kritisch, breed maar met focus. Want ja, wij mensen doen nou eenmaal regelmatig dingen waarvan we eigenlijk heus wel beter weten (iets met 'theorie vs praktijk'). En tja, dan zijn wij gewoon een stel pretentieuze betweters die willen uitpluizen hoe iets echt zit.

  1. 20h ago

    #14 Taal is zeg maar echt ons ding - een ode aan Paulien

    Eind september overleed, veel te jong, Paulien Cornelisse, onze nationale taalgoeroe. We kenden haar niet persoonlijk, maar lazen haar werk graag, en dat zet ons allebei al jaren aan het denken over taal, zeker ook in het onderwijs. Als ode aan Paulien en aan wat zij ons heeft nagelaten, praten we over kleine woordjes met grote gevolgen, over zinnen die je ook anders kunt lezen, over framing, etymologie en antropomorfisme, en over de vraag of we eigenlijk wel hetzelfde bedoelen met wat we zeggen. De titel is een hommage aan haar bekendste boek. Sterkte aan alle nabestaanden met het verwerken van dit verlies. In deze aflevering: Waarom 'even' en 'hè' zoveel meer doen dan je denktDe bommelding, 'uw geld wordt uitgegeven' en andere zinnen die je ook anders kunt lezenVragen uit de zaal die eigenlijk een mening zijnWat 'coach' en 'onderwijzen' verraden over hoe we over leren denkeWaarom je bedoeling onderweg altijd wat van koers raakt, en wat dat vraagt van gedeelde taal in het onderwijsGenoemd in deze aflevering: Paulien Cornelisse: Taal is zeg maar echt mijn ding, Taal voor de leuk en het boekenweekessay Hè hèMetaphors We Live By, George Lakoff en Mark Johnson: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/M/bo3637992.htmlJohannes Visser in De Correspondent, Leraar Nederlands, stop met zinloos grammaticaonderwijs: https://decorrespondent.nl/17260De woorden van Wilders en hoe ze werken, Jan Kuitenbrouwer: https://www.hebban.nl/boek/de-woorden-van-wilders-en-hoe-ze-werken-jan-kuitenbrouwerDe vraag naar de techniek, Martin Heidegger: https://www.managementboek.nl/boek/9789460041488/de-vraag-naar-de-techniek-martin-heideggerMeer over Paulien: - Taalfanaat Paulien Cornelisse bleef altijd onderzoeken, eigenzinnig en met humor (NOS): https://nos.nl/artikel/2633174-taalfanaat-paulien-cornelisse-bleef-altijd-onderzoeken-eigenzinnig-en-met-humorIn memoriam Paulien Cornelisse (Literair Nederland): https://www.literairnederland.nl/in-memoriam-paulien-cornelisse-1976-2026/--- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  2. Sep 29

    #13 Heeft het hbo nog bestaansrecht?

    De laatste maanden gaat het in onderwijsland vaak over de studeercrisis. Studenten komen minder vaak naar college, spenderen minder tijd aan hun studie en besteden werk uit aan AI. Maar een student die het college op anderhalve snelheid terugkijkt en daarom thuisblijft: is dat een probleem, of gewoon slim plannen? En moet de docent in zo'n geval misschien zelf aan de bak? In deze aflevering zoeken Barend en Derk uit wat nu eigenlijk het probleem is achter die vermeende crisis. De vraag of het echt een crisis is laten ze dit keer links liggen. Ze pluizen vooral uit welke problemen er spelen, zoeken naar pleisters die docenten morgen al kunnen plakken maar vragen zich tegelijk ook hardop af of het hbo in zijn huidige vorm nog wel bestaansrecht heeft. Als er dan al sprake is van een crisis, is het dan niet eerder een identiteitscrisis? In deze aflevering: Waarom aanwezig zijn en erbij zijn twee heel verschillende dingen zijnHoe het onderwijs zelfregulerend leren tegelijk ondermijnt en aanmoedigtWaarom studenten groeten bij de deur en slimmer roosteren makkelijke winst zijnWaarom een aanwezigheidsplicht vooral een pleister is die binnen de oude kaders blijftGenoemd in deze aflevering: Izaak Dekker (Hogeschool van Amsterdam) over de studeercrisis: https://www.hva.nl/nieuws/2026/6/terug-naar-de-klas-hoe-we-de-studeercrisis-tegengaanRutger Kappe (Inholland) over het aanwezigheidsethos: https://www.inholland.nl/onderzoek/publicaties/afwezig-maar-aanwezig-het-rimpeleffect-van-afwezigheid-van-studenten/Jolien Dopmeijer (Trimbos-instituut) over studentenwelzijn: https://www.trimbos.nl/kennis/welzijn-studenten/mentale-gezondheid-van-studenten/Menno van der Schoot over de pedagogische taak van het hoger onderwijs: https://lnkd.in/p/esyU3DJqNynke Bos over live versus opgenomen colleges: https://bera-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/bjet.12300--- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  3. Sep 15

    #12 Verslaafd aan ons eigen gelijk

    Na de ophef over de PISA-resultaten vroegen we ons af waarom een discussie over onderwijs (maar eigenlijk in algemene zin ook) zo snel ontspoort in drogredenen en opgeblazen framing. Barend pluist uit waarom Ierland ten onrechte als gidsland werd opgevoerd, Derk legt uit wat er in ons hoofd gebeurt waardoor we daar met open ogen intrappen. Een aflevering over feiten checken, redeneringen checken, en de ongemakkelijke acceptatie dat je je eigen denkfouten amper zelf doorhebt. In deze aflevering: Het verschil tussen misinformatie en desinformatie (en waar een chatbot dan onder valt)Waarom fact checking-tekortschiet en rhetoric-checking het echte werk isDe stroman, het autoriteitsargument en de vraag wanneer je iemand wél op de persoon mag aansprekenHet steelman-argument: de redenering van je tegenstander sterker maken dan hij hem zelf brachtVijf manieren om je te wapenen, van de kop in de krant tot de reactie die je beter kunt laten liggen Genoemd in deze aflevering: Het boek van Lammert Kamphuis, Verslaafd aan ons eigen gelijkDaniel Kahneman, met zijn boek Ons feilbare denken (systeem 1 en systeem 2)Het onderzoek van Jean Wagemans en José Plug naar rhetoric-checkingAristoteles, Retorica: ethos, pathos en logosDe PISA-resultaten en de berichtgeving in de Volkskrant, waaronder de column van Felienne Hermans, en het bericht in de Irish Examiner --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  4. Sep 9

    #11 Pisa-2025: crisis of ruis?

    Pisa-2025 is uit. Nederland staat in rep en roer. Leesvaardigheid daalde met 18 punten, en 39% van onze 15-jarigen loopt een risico op laaggeletterdheid als ze van school afgaan. Wiskunde en natuurwetenschappen bleven gelijk, en we scoren eigenlijk best goed. Toch domineert het alarmisme. Barend en Derk lazen het rapport en zochten uit wat er klopt van al die paniek, en wat niet. Ze bespreken de cijfers zelf, de manier waarop media en mensen ermee omgaan, en de vraag wat Pisa eigenlijk wel en niet meet. In deze aflevering: Waarom een dalend cijfer nog geen bewijs is voor een leescrisisHet verschil tussen een risico-inschatting en een diagnoseWaarom Pisa vooral iets zegt over verschillen tussen scholen en leerlingen, en niks over onderwijskwaliteitWat er mis was met de steekproef van Nederland dit jaarHoe crisis-retoriek en Goodhart's Law elkaar in de hand werken Genoemd in deze aflevering: PISA-2025 in vogelvlucht: https://www.pisa-nederland.nl/Opiniestuk Barend Last in Trouw: t.ly/wWIJ_Open brief van PO-Raad, VO-raad, AOb, MBO Raad, LAKS en andere onderwijsorganisaties aan de Tweede Kamer: t.ly/epVPs --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  5. Aug 30

    #10 Wat het onderwijs kan leren van ontgroeningen

    Het nieuwe school- en collegejaar staat voor de boeg, en de introductieweken zijn alomtegenwoordig - zowel bij opleidingen zelf als bij studentenverenigingen, waar soms ook ontgroeningen plaatsvinden. Barend sprak op NPO Radio 1 over ontgroeningen, en werd per abuis een paar dagen later in een NRC-column weggezet als verdediger van kruipen door de kots. Idioot, natuurlijk, maar het bood wel een prachtige aanleiding een gesprek dat al snel ergens anders over gaat: hoe wij mensen nieuwkomers inwijden in bestaande gemeenschappen. In een studie, op een werkvloer, bij de marine - overal. We koppelen dit vervolgens aan het nieuws dat steeds vaker studenten blijven thuiswonen, mede gedwongen door het nijpende woningtekort. In deze aflevering: - Hoe ontgroeningen ooit door universiteiten zelf zijn bedacht, en niet door studenten. - Waarom vernedering vrijwel altijd averechts werkt en betekenisvolle beproeving juist iets heel bijzonders kan doen. - Wat er gebeurt als je een opleiding ontwerpt rond binding in plaats van rond inhoud (binding-by-design). - Waarom praten over generatie X, Y en Z weinig zin heeft, omdat gemiddeldes niets zeggen over individuele studenten. Genoemd in deze aflevering: - Het boek van Barend, De kunst van het ontgroenen: https://www.dekunstvanhetontgroenen.nl - Dit is de Dag (EO, NPO Radio 1) over ontgroeningen: https://www.nporadio1.nl/podcasts/dit-is-de-dag/144420/kruipen-door-de-modder-en-liters-alcohol-drinken-is-de-ontgroening-nog-van-deze-tijd - Maar dat begrijp jij toch niet, Karim Amghar: https://www.karimamghar.nl/boek - ScienceGuide, Groeten van docent heeft positieve invloed op student: https://www.scienceguide.nl/2022/08/groeten-van-docent-heeft-positieve-invloed-op-student/ - Depositio cornuum, het middeleeuwse inwijdingsritueel: https://en.wikipedia.org/wiki/Deposition_(university) - Vincent Tinto over sociale en academische integratie - Ons feilbare denken, Daniel Kahneman Heb je een vraag aan de show? Stuur 'm in via www.lastenbransen.nl. --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  6. Aug 19

    #9 Het (voorlees) kwartiertje van Tielen, en waarom dat niet werkt

    Een derde van onze jongeren zou functioneel analfabeet zijn. Dat cijfer klopt niet, en toch stoelt bijna al ons taalbeleid erop. Staatssecretaris Judith Tielen roept ouders op om elke dag een kwartier met taal te oefenen. Voorlezen vooral, want er is een leescrisis. Barend en Derk horen de oproep, lezen de opiniestukken ernaast, en vragen zich af waar het schuurt. Want lezen is één puzzelstukje van taal, en taal is meer dan boeken. Deze aflevering gaat over alarmisme, over de bijsluiter als versleten schoolvoorbeeld, en over de vraag of we thuis nog wel tijd hebben voor dat kwartiertje. In deze aflevering: - Waarom één PISA-cijfer van een paar jaar geleden het fundament werd van al het leesbeleid in Nederland - Crisisinflatie: alles moet een crisis heten voordat er beleid doorheen komt - De bijsluiter als armzalig argument voor leesvaardigheid, inclusief de overheidstoolkit om bijsluiters begrijpelijker te maken - Praten wordt getoetst maar nooit onderwezen, terwijl spreken en luisteren aan lezen voorafgaan - Waarom een kwartiertje voorlezen de ongelijkheid tussen huishoudens kan vergroten in plaats van verkleinen - Boeken op een voetstuk, schermen in de verdomhoek: het onuitgesproken oordeel onder het hele debat - Verheffingsdenken: waarom moet je lezen eigenlijk leuk vinden? Je rekent je boodschappenbriefje toch ook zonder plezier? Genoemd in deze aflevering: Judith Tielen, staatssecretaris, over dagelijks een kwartier taal oefenen, https://www.ad.nl/politiek/kabinet-roept-ouders-aan-start-van-schooljaar-op-oefen-elke-dag-met-je-kind-kwartier-met-taal~aca9b2b9/Alexander Smit, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, opiniestuk over geletterdheid en de thuissituatie, https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-taalcrisis-heeft-niet-alleen-te-maken-met-scholen-hoeveel-jongeren-worden-thuis-nog-voorgelezen~bf885d5e/Jeroen Dera, "De spagaat. Jonge lezers in tijden van ontlezing" (Querido), plus zijn radio-interview bij NPO Klassiek, https://www.nd.nl/cultuur/cultuur/1327175/deze-neerlandicus-onderzoekt-hoe-jongeren-lezen-is-chatgpt-he#closemodalJohannes Visser (De Correspondent), "Jongeren lezen niet meer, het medicijn is vakantie", https://decorrespondent.nl/17140/het-medicijn-tegen-ontlezing-vakantie/e824e7bd-54e7-093c-352a-39f72673d7c7 --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  7. Aug 11

    #8 Vrijheid van onderwijs, tot je buurman een school begint

    Ergens tussen een mondeling examen in Denemarken en verplichte schooluniformen in een FvD-school in Almere kwamen we op de vraag: kun je zomaar een school beginnen? En zo ja: hoe zou die er dan uitzien? Barend en Derk zijn terug van vakantie en vallen meteen in diverse nieuwtjes. Denemarken tuigt een spoedpakket op tegen AI-fraude, techniek verdwijnt uit de onderbouw, en in Almere start een school die het oude Europa wil laten herleven. Onder al die berichten ligt dezelfde vraag: wie bepaalt eigenlijk wat kinderen leren, en hoeveel ruimte is er om het anders te doen? In deze aflevering: - Waarom een mondelinge verdediging vooral meet hoe goed je kunt kletsen - Het verschil tussen een toets AI-bestendig maken en AI-ready maken - Wat je verliest als techniek en prutsen uit het rooster verdwijnen - Vrijheid van onderwijs: bewonderenswaardig of een recept voor segregatie? Genoemd in deze aflevering: - Het Deense maatregelenpakket tegen AI-fraude - Het nieuws dat techniek in de onderbouw verdrongen raakt - De Renaissanceschool in Almere, opgericht vanuit Forum voor Democratie - Agora-onderwijs en het technasium - Hannah Arendt en de Griekse herkomst van het woord school Stuur je eigen vraag of voice memo naar lastenbransen@gmail.com --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

  8. Jul 7

    #7 De doorstroomtoets: van zes terug naar één (en lost dat iets op?)

    We gaan van zes doostroomtoetsen terug naar één. Klinkt als vooruitgang, maar welk probleem lost het eigenlijk op? Het was landelijk nieuts: staatssecretaris Thielen wil de doorstroomtoets vanaf 2030 terugbrengen tot één landelijke toets. Het maakte heel wat tongen los in het veld. Barend en Derk ontleden het vraagstuk, en komen uit bij de vraag die erachter schuilgaat: moet je een kind op twaalf jaar überhaupt selecteren, en kan een doorstroomtoets het gewicht daarvan wel dragen? Ze hebben het over validiteit, betrouwbaarheid en shoppende scholen, en over de kloof tussen wat het veld wil en wat Den Haag doet. En omdat het de laatste is voor de zomer, sluiten ze af met opvoeden, voorlezen en de vraag wie je nou eigenlijk leert om ouder te zijn. In deze aflevering: • Waarom scholen mogen shoppen tussen doorstroomtoetsvarianten, en wat dat met de uitkomst doet • Het verschil tussen een toets repareren en de vraag stellen of je wel op twaalf jaar moet sorteren • Dat de beste lezer op het vmbo beter leest dan de slechtste op het vwo • Vertrouwen in de toets versus vertrouwen in de docent, gezien door de ogen van een ouder Genoemd in deze aflevering: • Karen Heij, oud-Cito, gepromoveerd op de eindtoets • Louise Elffers, voorzitter Onderwijsraad, boek "Onderwijs maakt het verschil" • Onderwijsraad-advies "Later selecteren, beter differentiëren" • laterselecteren.nu (petitie) • Vakbladen AOb en Didactief • Barends nieuwe boek "Je wordt papa, wen er maar" (september) --- Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: lastenbransen@gmail.com

See All (15)

Trailer

About

Elke week duiken Barend Last en Derk Bransen in de actualiteit van leren, ontwikkelen, onderwijs en het werkende leven. Luchtig maar kritisch, breed maar met focus. Want ja, wij mensen doen nou eenmaal regelmatig dingen waarvan we eigenlijk heus wel beter weten (iets met 'theorie vs praktijk'). En tja, dan zijn wij gewoon een stel pretentieuze betweters die willen uitpluizen hoe iets echt zit.

Information

You Might Also Like