Macro met Boot en Mujagić | BNR

BNR Nieuwsradio

4.8 (4)
BUSINESS NEWS
UPDATED DAILY

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.

22M AGO

‘Behoud ETS-systeem is mooi, maar glas is halfvol’

Terwijl nationale en Europese parlementen door de oorlog in het Midden-Oosten worden gedwongen na te denken over de gevolgen van de stijgende energieprijzen, is in Brussel gisteren besloten het emissiehandelssysteem voorlopig intact te houden. Daarmee was het glas ‘halfvol’, denkt macro-econoom Arnoud Boot. Nog even: emissiehandelssysteem? Dat systeem (ETS) zet bedrijven die CO2 uitstoten onder druk om schoner te produceren. Wie wil vervuilen, moet vervuilingscertificaten kopen, die steeds schaarser worden. Dit zorgt voor een prijsprikkel: bedrijven worden gestimuleerd te investeren in groenere energie en minder vervuilende productiemethoden. Omdat het aantal beschikbare certificaten over de tijd afneemt, zijn bedrijven verplicht hun productie aan te passen, waardoor de totale CO2-uitstoot geleidelijk daalt. Het ETS wordt terecht gezien als een succes van de Europese Unie. Maar dit vereist continu overheidsbeleid, want om de CO2-uitstoot tegen te gaan moet je investeren in groenere energie en productie. Daarom was het glas in Brussel toch wel halfvol. Want er is veel discussie over voortzetting van het ETS? Sommige landen wilden het ETS tijdelijk stopzetten om de industrie te ontzien. Polen, Italië en Oostenrijk noemen het voortzetten van het systeem een existential threat voor de industrie. Gelukkig blijft het ETS overeind, al worden er enkele kleine aanpassingen doorgevoerd. Deze geven bedrijven iets meer speelruimte, waardoor het systeem iets minder strak wordt, maar de kern blijft intact. Dat is goed nieuws, maar er speelt meer in de energiediscussie, namelijk de verzwaring van de energienetten. Een belangrijk onderdeel van de energiediscussie is de toegang van bedrijven tot het elektriciteitsnetwerk. Investeringen in het netwerk zijn achtergebleven, waardoor veel bedrijven geen aansluiting hebben. Dit vormt een fundamentele beperking voor het groeivermogen van de economie. Europa stelt nu dat niet alleen de energiekosten, maar ook de netwerkkosten gesubsidieerd mogen worden om energie goedkoper te maken. Dat klinkt gunstig voor consumenten, maar kan er ook toe leiden dat er minder geld binnenkort voor investeringen in de netwerken. Op de lange termijn betekent dit dat de capaciteit van het netwerk beperkt blijft, waardoor bedrijven en consumenten uiteindelijk weer te maken krijgen met tekorten. Daarmee spannen we het paard achter de wagen. Die investeringen zijn dus belangrijk. Waarom zijn die zo achtergebleven destijds? Energienetwerken kunnen in private handen zijn, maar in feite zijn ze een publiek goed. Ze zijn de ruggengraat van een land en zijn van nationaal en internationaal belang. Op de vraag waarom de investeringen in deze netwerken zijn achtergebleven, waardoor we te maken hebben met capaciteitsproblemen, is nog geen eenvoudig antwoord op te geven. Een deel van de verklaring is dat netwerkkosten doorberekend worden aan consumenten en bedrijven die er gebruik van maken. Die tarieven worden gereguleerd door de Nederlandse mededingingsautoriteit (ACM), om te voorkomen dat de kosten te hoog worden. Het streven om de tarieven zo laag mogelijk te houden is goed voor de consument, maar gaat wel ten koste van noodzakelijke investeringen. Maar die zijn juist cruciaal, want zonder investeringen hebben consumenten en bedrijven morgen geen toegang tot het netwerk. See omnystudio.com/listener for privacy information.

7 min
1D AGO

‘Het komt niet vaak voor dat je een centrale bankier met een filosoof kan vergelijken’

Socrates staat onder meer bekend om de uitspraak: ‘Het enige dat ik zeker weet, is dat ik niets weet’. En dat was eigenlijk ook de boodschap van Fed-voorzitter Jerome Powell gisteren tijdens de persconferentie na de rentevergadering, zegt macro-econoom Edin Mujagić. De Amerikaanse centrale bank heeft besloten de rente ongewijzigd te laten op 3,5-3,75 procent, ondanks – of eigenlijk, vanwege – de grote wereldwijde onzekerheid. See omnystudio.com/listener for privacy information.

7 min
1D AGO

‘ECB moet deze week vooral stoere taal gaan uitslaan’

Deze week staan er talloze rentebesluiten op de agenda. Nadat Australië eerder deze week de rente opnieuw verhoogde, is het nu de beurt aan de Fed en de ECB. Vanuit Frankfurt hoopt macro-econoom Edin Mujagic vooral ‘stoere taal’ te horen. Moeten we ons schrap zetten deze week? Ja. Australië ging als eerste. De Centrale Bank van Australië verhoogde de rente voor de tweede keer dit jaar, als reactie op de gestegen energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. De inflatie ligt er momenteel hoog, bijna 4 procent, terwijl de bank mikte op 2 tot 3 procent. De ECB zit momenteel in een gunstigere positie. Het laatste inflatiecijfer laat zien dat de geldontwaarding in de eurozone 1,9 procent bedroeg, keurig onder de 2 procent-grens. Maar dit cijfer gaat over de periode vóór de oorlog in het Midden-Oosten. De effecten van de recente stijging van olieprijzen zijn nog niet meegenomen. Kunnen we op dat cijfer varen dan? Kijk je dieper naar de cijfers, dan blijkt dat één factor de inflatie aanzienlijk drukte: energie. Die was ongeveer 3 procent goedkoper dan een jaar eerder, waardoor de inflatie met 0,3 procentpunt daalde. Zonder deze daling zou de inflatie boven de 2 procent zijn uitgekomen. Nu die tijdelijke bijdrage wegvalt, kan de druk op toekomstige inflatiecijfers toenemen, zeker door hogere olie- en gasprijzen. Daar komt nog bij dat de zwakkere euro extra druk geeft. Olie wordt in dollars betaald; als de euro daalt, stijgt de prijs in euro’s en daarmee de inflatiedruk. Tegelijkertijd zien we dat de marktrente blijft stijgen. Is dat een waarschuwing? Ik denk van wel. Bij de persconferentie hoop ik stoere taal te horen, in de zin: vandaag doen we niets, maar we bereiden ons voor op renteverhogingen. De discussie van de afgelopen tijd – rente gelijk houden of verlagen – moet verschuiven naar rente gelijk houden of verhogen. Deze focus is belangrijk vanwege die stijgende kapitaalmarktrentes. Beleggers op die markten herinneren zich nog goed dat in 2021 en 2022 de inflatie volledig uit de hand liep, terwijl de ECB dat toen bagatelliseerde. Die fout wil de bank volgens mij niet nog een keer maken. Doet ze dat wel, dan loopt ze het risico dat de financiële markt minder vertrouwen krijgt en de kapitaalmarktrentes verder stijgen. De ECB heeft nu de luxe om het even aan te kijken, maar dat mag niet te lang duren. Maar overheden denken al na over het opzetten van steunpakketten. Dat kost geld en kan daardoor inflatoire druk veroorzaken? Ja, en dat is nog een reden dat de deur voor renteverhogingen open moet gaan. In veel landen in de eurozone wordt gesproken over compensatie voor de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. Vanuit politiek oogpunt is dat begrijpelijk, maar de realiteit is dat veel van die landen geen extra middelen hebben. Maar compensatie betekent ook hogere uitgaven, grotere begrotingstekorten en eerder meer inflatie dan minder. Dat is extra reden voor de ECB om stoere taal te gebruiken. Misschien niet alleen woorden, maar ook concrete renteverhogingen te overwegen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

6 min
2D AGO

Onderzoek naar AI bij ceo's en cfo's onthult minimale productiviteitsgroei

Uit een groot onderzoek naar het gebruik van AI op de werkvloer, uitgevoerd onder 5.000 ceo's en cfo's in verschillende landen, blijkt dat de impact van AI lang niet zo indrukwekkend is als voorspeld, vertelt macro-econoom Edin Mujagic. ‘Wij zijn er altijd goed in geweest om de korte-termijngevolgen van technologische veranderingen te overschatten.’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

7 min
4D AGO

‘Wie Nederland weerbaarder wil maken, kan niet alles blijven compenseren’

Het net aangetreden kabinet moet beleid inzetten dat Nederland echt weerbaarder maakt, vindt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Als ik de discussie in het parlement zie, gaat het vooral over hoe we het conflict in Iran moeten karakteriseren of over de rol van Amerika, en meteen ook over compensatie voor hogere energiekosten. Dan zijn we precies verkeerd bezig. We moeten acteren.’ En dat moet dan in Europees verband gebeuren, vindt de macro-econoom. Maar Nederland heeft toch al afspraken gemaakt over hogere defensie-uitgaven? Absoluut. Vorig jaar is in Den Haag afgesproken de NAVO-norm te verhogen. Maar de discussie moet vooral gaan over hoe we die extra defensie-uitgaven effectief inzetten. Er komt veel geld beschikbaar en dat moet niet worden verspild. Tegelijkertijd leiden hogere defensie-uitgaven altijd tot verdringing: als je ergens veel geld aan uitgeeft, kun je andere dingen niet doen. Het kabinet moet dus duidelijk maken dat niet alles kan. Er moeten prioriteiten worden gesteld en daar hoort een prijs bij. Dat betekent ook dat je niet met nieuwe compensatiemaatregelen kunt komen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

8 min
MAR 13

‘Een economie die leunt op de overheid kun je moeilijk gezond noemen’

Het CPB presenteerde gisteren het Centraal Economisch Plan, over de groei van het bbp, de staat van de overheidsfinanciën en de ontwikkeling van de koopkracht. ‘Het was geen fijn leesvoer, want als het CPB spreekt over gestage groei kun je wel zeggen dat het groei is, maar gestage groei betekent eigenlijk dat het allemaal niet gaat zoals we hopen’, zegt macro-econoom Edin Mujagic. Wat zijn jouw bevindingen? Als je naar de cijfers kijkt, zie je 1,4 procent groei dit jaar en 1,1 procent het jaar erop. Kijk je nog verder vooruit, dan heeft het CPB het zelfs over groei van onder de 1 procent. Dat is bijzonder mager. Bovendien gaat het CPB daarbij uit van aannames, zoals een olieprijs die dit en volgend jaar rond de 60 dollar blijft en een inflatie die zakt naar ongeveer 2 procent. Met alles wat er momenteel in de wereld gebeurt, kun je je afvragen hoe realistisch die aannames zijn. See omnystudio.com/listener for privacy information.

7 min
MAR 12

‘Europa is voor strategische autonomie niet afhankelijk van Tata Steel’

De Nederlandse overheid moet kleur bekennen: wat willen we met Tata Steel en is er een rol voor de overheid? Macro-econoom Arnoud Boot werktede afgelopen zes weken samen met een groep economen aan een stuk waarin de argumenten voor en tegen steun aan het staalbedrijf op een rij zijn gezet. Waarom zou de overheid Tata Steel niet met een paar miljard te hulp moeten schieten? De overheid wil een maatwerkafspraak maken met Tata Steel waarbij ongeveer twee miljard euro steun wordt gegeven. Maar volgens vrijwel alle prognoses is dat niet genoeg. De businesscase van Tata Steel is onvoldoende, waardoor er ook in de toekomst subsidie nodig blijft. See omnystudio.com/listener for privacy information.

7 min
MAR 11

‘Die fout willen centrale bankiers niet twee keer in één decennium maken’

Met de oorlog in het Midden-Oosten en de daaropvolgende explosie van energieprijzen zijn alle ogen gericht op de verschillende centrale banken en hun rentebeleid. En laat veel van de belangrijke beleidsbepalers van die centrale banken juist de komende periode bijeen komen. ‘De cyclus van renteverlagingen die enkele jaren geleden werd ingezet, die is nu echt totaal voorbij’, zegt macro-econoom Edin Mujagic stellig. See omnystudio.com/listener for privacy information.

7 min

See All (1.3K)

4.8

out of 5

4 Ratings

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.