Tạp chí đặc biệt

RFI Tiếng Việt
RFI Tiếng Việt
  • 4.8 (5)
  • News
  • Updated weekly

Phân tích những hồ sơ lớn, nóng bỏng. 

  1. 2 days ago

    Tây Âu trước làn sóng bất mãn xã hội : Từ khủng hoảng nhà ở, giá cả thực phẩm đến giáo dục

    Những đề tài chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này : Khủng hoảng nhà ở Tây Ban Nha, từ phong trào xã hội đến khủng hoảng chính trị ; Lạm phát ở Ý : Thực phẩm thiết yếu trở thành gánh nặng ; Học sinh Pháp xuống đường : Đằng sau yêu sách giáo dục là những bất an xã hội ; Từ biểu tình ở Pháp, Anh nhìn lại khủng hoảng giáo dục và tương lai giới trẻ ; Biểu tình quá khích của học sinh Liège, Bỉ : Chính quyền đổ lỗi cho Antifa. Khủng hoảng nhà ở Tây Ban Nha : Từ phong trào xã hội đến khủng hoảng chính trị Tại Tây Ban Nha, phong trào đấu tranh đòi quyền có nhà ở vẫn tiếp diễn ở nhiều thành phố, kể cả sau khi thủ tướng Pedro Sánchez quyết định cho tổ chức bầu cử trước thời hạn vào ngày 29/11. Trong cuộc đấu tranh này, vụ việc liên quan đến cụ bà Maricarmen Abascal, 87 tuổi, được xem như « một bước ngoặt trong lịch sử đất nước này », theo Liên đoàn Người thuê nhà ở Madrid. Bà cụ đã trở thành biểu tượng cho những khó khăn mà những người Tây Ban Nha có thu nhập thấp nhất đang phải đối mặt trên thị trường nhà ở. Ngày 23/09, cụ bà Maricarmen Abascal bị trục xuất khỏi căn hộ ở Madrid trên một chiếc cáng, trong tình trạng kiệt sức, sau khi công ty bất động sản sở hữu căn hộ tăng tiền thuê lên tới 275%. Mặc dù liên đoàn người thuê nhà đã đạt được thỏa thuận với công ty sở hữu căn hộ để cụ bà có thể trở về nhà, nhưng đã quá muộn, cụ Maricarmen Abascal đã qua đời tại bệnh viện hôm 07/10. Câu chuyện bà bị trục xuất khỏi căn hộ đã ở suốt 70 năm như « giọt nước làm tràn ly », đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình quy mô lớn trên khắp Tây Ban Nha, gây sức ép lên chính phủ cánh tả thiểu số, buộc chính phủ phải khẩn trương đề xuất các biện pháp như tăng cường hạn chế trục xuất hoặc bảo đảm việc gia hạn ngầm các hợp đồng thuê nhà. Việc Quốc Hội bác bỏ các biện pháp này vào tuần trước đã buộc thủ tướng Pedro Sánchez phải cho tổ chức bầu cử trước thời hạn. Dẫu vậy, phong trào đấu tranh vẫn chưa « hạ nhiệt ». Từ quảng trường Puerta del Sol, Madrid, tâm điểm của phong trào phản đối, thông tín viên François Musseau hôm 05/10 gửi về bài phóng sự : « Khu lều trại vẫn không suy chuyển. Tại quảng trường mang tính biểu tượng của thủ đô này, mọi người theo dõi sát sao quyết định của thủ tướng Pedro Sánchez về việc tổ chức bầu cử trước thời hạn. Trước hết, đó là một niềm tự hào, bởi họ ý thức rằng chính phong trào này đã góp phần dẫn tới quyết định trên ». Sara là giảng viên xã hội học tại Đại học Complutense. Bà cho biết : « Đây là một thành công lớn. Khu lều trại này mới tồn tại chưa đầy 15 ngày, vậy mà các nghị sĩ đã phải đối mặt với cái gọi là « sự phủ quyết đáng xấu hổ » khi bác bỏ 2 sắc lệnh, mà những sắc lệnh này, trên hết, chỉ yêu cầu công nhận nhà ở là một quyền cơ bản của con người ». Đối với bà Sara, cũng như hàng ngàn nhà hoạt động đang xuống đường nhằm thúc đẩy quyền tiếp cận nhà ở và ngăn chặn các vụ trục xuất, điều quan trọng nhất là tiếp tục cuộc đấu tranh. Theo họ, chính sức mạnh của phong trào sẽ buộc các lực lượng chính trị phải nhượng bộ. Còn về lựa chọn chính trị, họ có xu hướng ủng hộ cánh tả, vì cho rằng đây là lực lượng sẽ bảo vệ quyền lợi của họ tốt hơn. Ông Jose là giáo viên tiểu học. Ông nói : “Điều đang ở phía trước khiến chúng tôi lo ngại, bởi các đảng cánh hữu và cực hữu đang ở vị thế thuận lợi hơn. Và dĩ nhiên, với bản chất của họ, họ sẽ gây tổn hại cho xã hội”. Hiện giờ, các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy là cánh hữu rõ ràng đang là lực lượng được đánh giá cao nhất. Liên minh giữa phe bảo thủ và phe cực hữu có thể sẽ giành được đa số tại Hạ Viện ». Lạm phát ở Ý : Khi những thực phẩm thiết yếu trở thành gánh nặng Khác với ở Pháp, tại Ý, vấn đề thu hút sự quan tâm của công luận lại là tình trạng lạm phát bào mòn đời sống người dân, khiến chính phủ Meloni phải tìm cách ứng phó. Trước đà lạm phát tăng chóng mặt, lên tới 4,2% trong vòng một năm (tính đến tháng 9/2026), nguyên nhân một phần do giá thực phẩm chưa qua chế biến tăng mạnh, chưa kể giá năng lượng cũng leo thang, chính phủ của thủ tướng Meloni đã đề nghị Ủy Ban Châu Âu đưa vấn đề áp lực lạm phát vào chương trình nghị sự của Hội đồng Kinh tế và Tài chính Ecofin của Liên Âu vào ngày 09/10. Mục tiêu là được nới thêm khả năng chi tiêu ngân sách để hỗ trợ doanh nghiệp và các hộ gia đình. Trên thực tế, đông đảo người dân Ý đang phải thay đổi lối sống thì mới có thể bảo đảm nhu cầu ăn uống, trong bối cảnh chỉ trong vòng 5 năm qua, giá những thực phẩm thiết yếu như cà chua, thịt gà và trứng đã tăng hơn 40%. Từ Roma, thông tín viên Anne Le Nir ngày 06/10 gửi về bài phóng sự : « Tại một quảng trường ở Roma vẫn còn nhộn nhịp sau khi khu chợ đóng cửa, ông Andrea, người bán đồ gốm nghệ thuật, cầm trên tay một giỏ trái cây và rau quả khá vơi, gương mặt đượm vẻ buồn bã. Ông nói : « Chất lượng sản phẩm rất kém, trong khi giá cả lại tăng nhiều hơn so với những gì các số liệu thống kê chính thức cho thấy. Tất cả những gì không thiết yếu giờ đây đều trở thành thứ xa xỉ : ăn tối ở nhà hàng, đi xem phim hay đến nhà hát ... » Bà Liliana là một người trông coi tòa nhà, nay sắp về hưu. Bà sống cùng cháu trai, con gái và con rể. Cả hai người con đều là những lao động có việc làm bấp bênh. Bà phải cắt giảm mạnh chi tiêu. Bà Liliana chia sẻ : « Cuộc sống hiện nay quá đắt đỏ. Thịt, cá ... tôi thường phải nhịn những món này. Nhưng đứa cháu 13 tuổi của tôi thì dĩ nhiên luôn được ưu tiên hơn hết ». Ông Luigi, một người đàn ông ngoài 50 tuổi, ăn mặc lịch lãm và là chuyên gia về các công ty khởi nghiệp, có cách riêng để tránh tác động của giá cả leo thang. Ông cho biết : « Vợ chồng tôi ăn uống rất đạm bạc, nên chi 8 euro cho một bữa tối cũng không phải vấn đề. Nhưng tuần tới, 5 đứa con của chúng tôi, tuổi từ 20 đến 30, sẽ về nhà bố mẹ. Đến khi đó, chúng tôi sẽ thực sự cảm nhận được mức độ nghiêm trọng của vấn đề ». Ngày 17/10, Roma sẽ là nơi diễn ra một cuộc tuần hành quy mô toàn quốc do Tổng Liên đoàn Lao động Italia (CGIL) và khoảng 100 tổ chức kêu gọi, nhằm cùng lên tiếng bảo vệ sức mua và chất lượng cuộc sống ». Học sinh Pháp xuống đường : Đằng sau yêu sách giáo dục là những bất an xã hội 5 tháng trước kỳ bầu cử tổng thống Pháp 2027, thời sự nổi bật suốt tuần qua tại Pháp là phong trào biểu tình, phong tỏa trường của học sinh trung học và sinh viên, kéo theo bạo lực tại một số nơi. Được phát động từ Créteil, ngoại ô Paris, phong trào của học sinh phổ thông trung học, đòi cải thiện điều kiện học hành, tăng cường giáo viên, đã lan rộng ra khắp cả nước, thu hút sự tham gia của cả sinh viên. Trong bài phát biểu từ phủ thủ tướng Matignon vào tối thứ Tư 07/10, thủ tướng Sébastien Lecornu thừa nhận rằng « nỗi phẫn nộ của giới trẻ không phải tự nhiên mà có », « không ai có thể thờ ơ trước những lo lắng » đó, đồng thời tuyên bố những quyết định đầu tiên của chính phủ liên quan đến các yêu sách của học sinh trung học sẽ được công bố « vào cuối tháng 10 ». Nhưng ngay từ thứ Năm, bộ trưởng Giáo Dục, Édouard Geffray, thông báo 3.000 giáo viên thay thế sẽ được triển khai ngày « từ những giờ, những ngày tới đây ». Bộ Giáo Dục cũng đã mở các nền tảng đối thoại để thu thập ý kiến đóng góp của học sinh. Bộ trưởng Giáo Dục Édouard Geffray cho biết 215 học sinh đã bị thương kể từ khi phong trào bắt đầu, phần lớn là « do những hành vi bất cẩn ». 88 nhân viên ngành giáo dục cũng bị thương. Về phía bộ Nội Vụ, bộ trưởng Laurent Nunez thông báo có 6.629 người bị bắt giữ kể từ khi phong trào bắt đầu, 761 hiến binh và cảnh sát bị thương. 18 cuộc điều tra của IGPN, cơ quan điều tra nội bộ của lực lượng cảnh sát, đang được tiến hành. Điều gì đang thúc đẩy phong t

  2. 3 Oct

    Pháp: Phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên vượt tầm kiểm soát

    Tại Pháp, phong trào đấu tranh của học sinh trung học đòi cải thiện điều kiện học tập trong tuần này đang lan rộng ra toàn quốc, vượt tầm kiểm soát của chính phủ, dẫn đến nhiều vụ bạo lực, đốt phá. Chính phủ lên án đảng cực tả Nước Pháp Bất Khuất kích động phong trào.  Kể từ ngày 01/10/2026, phong trào đã có sự tham gia của các sinh viên, như tình hình tại Saint-Denis, ngay lối vào Đại học Paris 8 ở phía bắc Paris, nơi mà thông tín viên Baptiste Coulon gởi về bài phóng sự ngày 01/10: “Bên ngoài trường đại học đang bị phong tỏa, các sinh viên đang dùng cọ vẽ để hoàn tất những tấm biểu ngữ. Những khẩu hiệu họ viết ra cũng tương đồng với các yêu sách mà học sinh trung học đã đưa ra. Paul là sinh viên năm thứ nhất cao học chuyên ngành địa chính trị: "Có những trường trung học bị xuống cấp và đầy chuột bọ, chúng tôi cũng gặp tình trạng tương tự tại Đại học Paris 8. Thư viện trường bị dột, có lúc phải đóng cửa vì không có hệ thống sưởi, lúc khác là vì thiếu máy điều hòa. Tóm lại, hoàn cảnh của chúng tôi thật sự giống nhau. Đó là lý do tại sao chúng tôi phải chung sức với họ."  Việc chung sức là cách để thay đổi tương quan lực lượng. Iris, sinh viên năm nhất khoa Lịch sử, giải thích: "Đó là điều chúng tôi muốn chứng minh: Đây là phong trào của giới trẻ, một tiếng nói chung trên toàn quốc. Điều quan trọng là phải cho chính phủ và cảnh sát thấy rằng lực lượng của chúng tôi rất đông đảo."  Nhiều người, trong số đó có Elias, lên án hành vi bạo lực trong các cuộc trấn áp của cảnh sát: "Tôi đã tận mắt chứng kiến ​​cảnh đó vào hôm kia, cảnh sát đánh trực diện vào học sinh trung học, những đứa trẻ mới 14, 15, 16 tuổi... Thật sự là quá mức chịu đựng." Một số học sinh trung học mới tham gia biểu tình lần đầu và cần được hướng dẫn về các biện pháp đảm bảo an toàn, đó là lý do Cassandra tham gia hỗ trợ: "Mục đích không phải là giành lấy cuộc đấu tranh của họ, mà là để ủng hộ họ. Chúng tôi cố gắng cung cấp thông tin liên hệ của luật sư, hướng dẫn các biện pháp cơ bản để đối phó với trấn áp, cũng như chia sẻ một chút kinh nghiệm của bản thân." Sau đó, cùng buổi sáng, một cuộc tuần hành bắt đầu từ trường đại học hướng về một trường trung học gần đó, nơi diễn ra buổi họp chung quy tụ cả học sinh trung học lẫn sinh viên đại học.” Nhưng phong trào xuất phát từ những yêu sách chính đáng đã dần biến thành một làn sóng bạo lực đô thị với cao điểm là ngày 01/10. Hôm đó, lực lượng an ninh đã thực hiện gần 2.000 vụ bắt giữ. Hơn 300 cảnh sát và hiến binh đã bị thương. Đến mức các chính quyền địa phương đã  ban hành lệnh cấm biểu tình tại khu vực lân cận các trường trung học đang đóng cửa. Tính đến ngày 02/10, tổng cộng đã có hơn 400 trường trung học trên tổng số khoảng 3.700 trường phải đóng cửa. Ngoài ra, theo bộ Giáo Dục Pháp, từ đầu phong trào cho đến ngày 02/10, đã có 40 hiệu trưởng bị thương, nhưng đa số các hiệu trưởng khẳng định những người tấn công họ không phải là học sinh của trường. Ý: Xăng dầu tăng giá, đời sống thêm khó khăn Tại Ý, chính phủ của thủ tướng Meloni đang dần cắt giảm ngân sách dành cho biện pháp giảm tạm thời thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu, vốn được áp dụng từ ngày 19/03/2026, ngay sau khi khủng hoảng tại Trung Đông bùng phát. Biện pháp mới nhất, được thông qua vào ngày 18/09 và chỉ áp dụng cho dầu diesel, đã bị cắt giảm một nửa vào ngày 26/09. Chính sách này dự kiến ​​sẽ hết hiệu lực vào ngày 05/10.  Trong khi đó, tập đoàn năng lượng ENI đang áp dụng mức trần giá nhiên liệu tại các trạm xăng dầu của tập đoàn này trong vòng 30 ngày kể từ thứ Hai tuần này, với mức giá 2,19 euro/lít cho dầu diesel và 1,99 euro/lít cho xăng. Chính phủ đã hoan nghênh sáng kiến ​​đó là một hành động "đáng khen ngợi". Tuy nhiên, người dân Ý, mà sức mua đang ngày càng sụt giảm, cho rằng hành động của ENI chỉ có tác động hạn chế, bởi hệ thống 3.847 trạm xăng dầu của hãng chỉ chiếm 20% mạng lưới trạm xăng dầu trên toàn quốc. Từ Roma, thông tín viên Anne Lenir gởi về bài tường trình ngày 29/09/2026: “Hiện tại, giá trung bình là 2,20 euro/lít đối với xăng và 2,39 euro/lít đối với dầu diesel, ngoại trừ tại các trạm của ENI, nơi giá vừa được ấn định mức trần thấp hơn khoảng 20 xu mỗi lít cho đến ngày 28/10. Tuy vậy, đối với Franco, một kỹ sư trẻ sống ở miền Bắc nước Ý, biện pháp nói trên chẳng thay đổi được bao nhiêu. Anh cho biết: “"Tôi đã phải chuyển từ xe chạy xăng sang xe hybrid để tiết kiệm chi phí. Quyết định của ENI có thể giúp ích đôi chút, nhưng phải có một giải pháp cơ bản hơn. Rất may là tôi vẫn sống cùng bố mẹ!"  Valerio, một tài xế taxi 54 tuổi ở Roma, tỏ ra bức xúc hơn nhiều. Ông than thở: "Chẳng hề có thông tin gì về các khoản hỗ trợ cụ thể cho ngành của chúng tôi, trong khi chúng tôi đang đứng bên bờ vực phá sản! Tôi nghĩ chúng tôi sẽ tổ chức một hoặc nhiều cuộc đình công." Còn Salvatore, một công chức đã nghỉ hưu, nay hoàn toàn dựa vào phương tiện giao thông công cộng. "Tôi đã bỏ dùng xe cá nhân vì chi phí nhiên liệu quá đắt đỏ. Chính phủ không hề quan tâm đến lợi ích của chúng tôi."  Theo hiệp hội người tiêu dùng Codacons, những người Ý thường xuyên lái xe hơi sẽ chi từ 160 đến 180 euro cho nhiên liệu trong tháng 10. Khoản chi này chiếm ít nhất 10% mức lương tháng trung bình, được ước tính khoảng 1.600 euro.” Tây Ban Nha: Người dân vẫn bất mãn về vấn đề nhà ở Tại Tây Ban Nha, chính quyền của thủ tướng Pedro Sánchez hy vọng sẽ xoa dịu sự phẫn nộ về vấn đề quyền nhà ở, với việc thông qua hai sắc lệnh sau nhiều ngày đàm phán căng thẳng giữa đảng Xã Hội và đảng cực tả Sumar, đồng minh chính của chính phủ. Các cải cách này được đưa ra biểu quyết ở Quốc Hội ngày 02/10/2026 trong một phiên họp toàn thể bất thường. Mặc dù các luật này giải quyết một phần yêu sách của những người biểu tình, đã cắm trại tại quảng trường Puerta del Sol từ thứ Bảy tuần trước, các nhà hoạt động vẫn kiên quyết duy trì khu trại này.  Từ Madrid, thông tín viên Dianne Cambon tường trình ngày 29/09/2026 “Không hề có chuyện dỡ bỏ khu trại tại Puerta del Sol, đó là quyết tâm đang lan truyền từ lều này sang lều khác. Sau khi chính phủ của ông Pedro Sánchez công bố hai sắc lệnh nói trên, phong trào biểu tình thực tế lại càng trở nên mạnh mẽ hơn, như chia sẻ của Marta, người phụ trách bếp ăn chung cho khu trại. Giống như đa số các nhà hoạt động khác, cô không chấp nhận những lời hứa suông và đang chờ xem các điều khoản cụ thể sẽ được thông qua trong sắc lệnh. "Chúng tôi cần các hợp đồng thuê nhà không thời hạn; đó là một điều khoản trong sắc lệnh không thể thương lượng. Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục ở lại và theo dõi sát sao diễn biến tại Hạ viện. Chúng tôi sẽ xem liệu họ có thông qua các biện pháp đó hay không, và cho đến lúc đó, chúng tôi sẽ không rời đi." Nhiều nhà hoạt động như Pedro tỏ vẻ hoài nghi: "Trên giấy tờ, sắc lệnh trông rất tuyệt, nhưng thường thì các biện pháp này lại không được thực thi trên thực tế. Dù vậy, phải thừa nhận đây là một bước khởi đầu." Tại các cuộc họp nhóm, sự hài lòng khi buộc được chính phủ phải phản hồi là chủ đề thảo luận chính. "Chính phủ này – vốn không làm gì để cải thiện tình trạng nhà ở trong suốt nhiệm kỳ – nay chỉ trong vòng sáu ngày và dưới áp lực từ hàng ngàn người xuống đường, đã đưa ra một sắc lệnh bao gồm các biện pháp mà chúng tôi từng yêu cầu"; Vẫn còn phải chờ xem liệu có đạt được đa số phiếu cần thiết tại Quốc hội để thông qua toàn bộ sắc lệnh này hay không. Trong khi đó, một số thành phố khác đã tham gia phong trào chiếm giữ các quảng trường công cộng nhằm duy trì áp lực.” Thổ Nhĩ Kỳ: Chính quyền tiếp tục trấn áp cộng đồng LGBT+ Tại Thổ Nhĩ Kỳ, chính quyền vẫn tiếp tục các chiến dịch nhắm vào cộng đồng LGBT+. Sau khi bắt giữ

  3. 26 Sept

    Ngân sách khổng lồ, an ninh hùng hậu cho chuyến tông du Pháp của giáo hoàng Lêô XIV

    Sau gần 20 năm, Pháp lại đón một giáo hoàng. Từ ngày 25-28/09/2026, giáo hoàng Lêô XIV lần lượt đến thăm Paris, Lourdes (Lộ Đức) và Metz, đồng thời có một điểm dừng chân quan trọng tại trụ sở UNESCO ở Paris. Khoảng 600.000 người sẽ tham dự thánh lễ tại Quảng trường Concorde thứ Bảy 26/09/2026. Theo Sở cảnh sát Paris, hơn 15.000 nhân viên an ninh được huy động trong những ngày giáo hoàng lưu trú tại Paris. Không khí phấn khởi, hào hứng tại Giáo xứ Việt Nam ở Paris Số người tham dự thánh lễ tại Paris cao gấp 3 lần so với 200.000 người dự thánh lễ của giáo hoàng Biển Đức XVI vào ngày 12/09/2008. Chương trình thăm viếng mục vụ nước Pháp của giáo hoàng Lêô XIV được đăng trên website của Giáo xứ Việt Nam tại Paris. Trả lời RFI Tiếng Việt, Cha Gioan Vũ Minh Sinh, giám đốc Giáo xứ Việt Nam Paris, cho biết : « Giáo xứ Việt Nam tại Paris rất phấn khởi khi nghe tin Đức Giáo hoàng sẽ tới Paris, giống như cách đây cũng khá lâu, năm 2008, Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI tới Paris. Nhưng bầu không khí lần này thì thấy rằng nước Pháp lâu rồi không có một giáo hoàng thăm chính thức và nhất là ngài làm lễ tại Paris. Khi biết tin chắc chắn, Đức Tổng giám mục Paris thường xuyên gửi thư đến các linh mục cũng như những lời mời gọi chuẩn bị tâm tình đến đón Đức Giáo hoàng. Lần này bầu không khí rất là phấn khởi và mọi người rất hào hứng để đón Đức Giáo hoàng. Tại Giáo xứ Việt Nam ở Paris, khi nghe tin Đức Giáo hoàng sẽ tiếp giới trẻ thì lập tức các bạn háo hức hỏi đăng ký như thế nào để có thể đi được. Nhưng tất cả được mở đăng ký tự do trên mạng cho nên khi mở đăng ký, thì rất nhanh, nghe nói chỉ trong vòng 1 tiếng thôi, đã hết chỗ trong sân vận động. Qua đó thấy rằng các bạn trẻ của Giáo xứ Việt Nam ở Paris, cũng như giới trẻ của Giáo hội Pháp đang rất háo hức để đón Đức Giáo hoàng. Điểm thứ hai, đối với giới linh mục, tu sĩ được gặp Đức Giáo hoàng vào giờ Kinh Chiều thứ Sáu (25/09) tại Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris), cũng vậy, đăng ký rất nhanh. Theo con số của Đức Tổng giám mục Paris, hiện nay đã có hơn 2.400 linh mục đã đăng ký đọc kinh và sẽ đồng tế thánh lễ với Đức Giáo hoàng vào chiều thứ Bảy (26/09) tại Quảng trường Concorde. Có thể thấy là rất là đông vì con số đăng ký đã hơn 600.000 người tham dự thánh lễ của giáo hoàng tại Quảng trường Concorde. Có thể là vì vấn đề an ninh nên không được đăng ký nữa. Qua đó có thể thấy mọi người rất hào hứng để đón Đức Giáo hoàng lần này ». Khẩu hiệu « Để thế gian được sống » (Giăng 6, 51) là chủ đề chính thức cho chuyến tông du của giáo hoàng Lêô XIV tại Pháp cùng với logo biểu tượng lấy cảm hứng từ cửa sổ hoa hồng của nhà thờ, kết hợp với hình chim bồ câu của Chúa Thánh Thần và cành ô liu. Đây là hình ảnh về sự hiệp thông và hòa bình được chọn để giới thiệu chuyến thăm của giáo hoàng. Những logo, khẩu hiệu này được trang hoàng tại Giáo xứ Việt Nam ở Paris, theo giải thích của Cha Gioan Vũ Minh Sinh : « Ngay trong Giáo xứ có rất nhiều logo và tờ quảng cáo Đức Giáo hoàng tới Paris với chủ đề « Pour que le monde ait la vie » (Để thế gian được sống). Tại Giáo xứ, rất nhiều bà con hỏi rằng đi như thế nào, tổ chức làm sao. Có một số Giáo xứ tổ chức đi chung rất dễ dàng nhưng riêng Giáo xứ Việt Nam tại Paris, bởi vì bà con sống ở vùng Ile-de-France (Paris và vùng phụ cận), nếu về Giáo xứ đi cùng thì lại rất bất tiện bởi vì đăng ký là theo cá nhân. Số người đăng ký ở Giáo xứ rất là đông. Cũng chính vì thế, chiều thứ Bảy tuần này (26/09), bình thường có sinh hoạt thiếu nhi thánh thể, cuối cùng các em cũng xin không sinh hoạt để đi tham dự thánh lễ của Đức Giáo hoàng. Có thể thấy tại Giáo xứ Việt Nam, mọi người rất phấn khởi và chờ đợi sự kiện này để được đi tham dự thánh lễ với Đức Giáo hoàng ». Tại sao giáo hoàng nhận lời mời đến Pháp ? Giáo hoàng Lêô XIV đến thăm Pháp theo lời mời của tổng thống Emmanuel Macron, các giám mục Pháp và tổng giám đốc UNESCO. Theo trang web chính thức Pape-France, « Giáo hoàng đến để ủng hộ một Giáo hội đối mặt với chủ nghĩa thế tục và vật chất, nhưng đang có dấu hiệu hồi sinh khi số người trưởng thành được rửa tội gia tăng (tăng 28%)… Đức Giáo hoàng đến trước hết với tư cách một mục tử, nhằm gặp gỡ các tín hữu Công giáo Pháp, đồng thời gửi thông điệp đến toàn xã hội. Điều này được thể hiện rõ qua việc Ngài dừng chân tại UNESCO ». Theo chương trình, giáo hoàng Lêô XIV có 3 chặng dừng chân chính : Tại Paris, gặp gỡ cộng đoàn, giới trẻ và cử hành các sự kiện biểu tượng ; tại Lộ Đức (Lourdes), cầu nguyện cùng những người đau khổ và bệnh nhân ; tại Metz, chia sẻ sứ điệp hòa bình và tương lai châu Âu. Trả lời RFI Pháp ngữ, ông François Mabille, điều hành Đài quan sát địa-chính trị về Tôn giáo, giải thích ý nghĩa của những địa điểm này : Giáo hoàng rõ ràng quan tâm đến đối thoại giữa các nền văn minh, cho nên đến Pháp cũng là đến UNESCO và phát biểu về chủ đề này. Hơn nữa, Pháp cũng là một quốc gia đã nhiều lần chịu ảnh hưởng bởi cuộc xung đột Pháp-Đức. Đến Metz mang lại cơ hội để phát biểu về an ninh châu Âu, nhưng cũng là về sự hòa giải giữa các cựu thù. Chặng dừng chân tại thánh địa Lộ Đức cho thấy mối liên hệ của giáo hoàng với những địa điểm biểu tượng của Công giáo Pháp. Tại đây, Ngài hiện diện như một người hành hương giữa những người hành hương khác và sẽ gặp trực tiếp những nạn nhân bị lạm dụng tình dục. Ông François Mabille giải thích tiếp : Với một quá khứ mà ở nhiều phương diện đã trở thành gánh nặng, giáo hoàng Lêô XIV khó có thể đến Pháp với tư cách của một người tự nhận mình là chuyên gia về nhân loại. Vì thế, lập trường của ngài có phần khác biệt và khiêm tốn hơn nhiều : Ngài thực sự xuất hiện như một người hành hương giữa những người hành hương khác. Có lẽ đây cũng là một trong những điểm điều chỉnh so với triều đại giáo hoàng trước. Dù vẫn có những nét tiếp nối, tôi cho rằng dưới thời Lêô XIV, yếu tố biểu tượng được nhấn mạnh rõ hơn so với thời giáo hoàng Phanxicô. An ninh nghiêm ngặt cho sự kiện quy mô lớn Trong thời gian lưu lại Paris, giáo hoàng Lêô XIV sẽ ở đâu ? Theo truyền thống sẽ là Tòa Sứ thần Tòa Thánh. Tòa đại diện của Vatican tại Paris nằm trong một biệt thự trên đại lộ Président Wilson, quận 16. Số lượng người đăng ký tham dự các sự kiện tôn giáo rất lớn. Khoảng 600.000 người đăng ký dự thánh lễ ngoài trời ngày 26/09 tại Quảng trường Concorde, dọc Champs-Élysées, qua quảng trường Étoile đến đại lộ Grande Armée. Khoảng 250.000 người dự lễ Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà Paris và 80.000 thanh niên dự lễ canh thức cầu nguyện tại Sân vận động Pháp ở Saint-Denis. Ngoài ra, ít nhất 100.000 người không có mã QR đăng ký cũng được dự báo sẽ tập trung tại Paris trong thời điểm này. Làm thế nào để bảo đảm an ninh cho sự kiện có quy mô lớn như vậy ? Trả lời họp báo ngày 22/09, cảnh sát trưởng Paris Patrice Faure cho biết : « Lực lượng an ninh sẽ được triển khai ở khắp các khu vực, kể cả dọc bờ sông, với cả lực lượng mặc thường phục và quân phục đi tuần nhằm kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động và di chuyển của đám đông, đồng thời bổ sung cho lực lượng an ninh trên mặt đất. Quy mô lực lượng trên mặt đất cũng sẽ rất lớn. Khoảng 14.000 nhân viên thực thi pháp luật, bao gồm cảnh sát, hiến binh và binh sĩ thuộc Chiến dịch Sentinelle, sẽ được huy động. Lực lượng này sẽ được tăng cường thêm 2.500 cảnh sát vào thứ Sáu (25/09) và 12.000 cảnh sát vào thứ Bảy (26/09), cùng với 2.500 nhân viên cứu hỏa và các lực lượng an ninh dân sự được điều động để củng cố toàn bộ hệ thống. Hệ thống này được hỗ trợ bởi việc ứng dụng các công nghệ trí tuệ nhân tạo theo khuôn khổ mà luật Ripost cho phép, đặc biệt là công nghệ giám sát bằng video. Công cụ này được tích hợp

  4. 19 Sept

    Không chỉ ở chiến trường sườn đông châu Âu, Nga và Ukraina cũng đang chiến đấu tại châu Phi

    Nga và Ukraina mở mặt trận tại châu Phi, Canada có thể "sẵn sàng thay đổi châu lục”, trở thành thành viên liên kết đầu tiên của Liên Hiệp Châu Âu, Ả Rập Xê Út đơn độc trong cuộc chiến chống Houthi, AI đe dọa tiêu diệt nhân loại,..., trên đây là những chủ đề chính trong tạp chí thế giới đó đây tuần này.  Về chiến tranh Ukraina, một báo cáo của CNN gần đây chỉ ra rằng các quân nhân Ukraina không chỉ chiến đấu với Nga tại đất nước mà còn đang chống lại lực lượng Nga ở châu Phi, tại các nước Mali, Lybie và cả Sudan. Riêng tại Mali, báo Mỹ xác nhận rằng ít nhất 15 binh lính Ukraina đang hỗ trợ nhóm phiến quân thuộc Mặt trận giải phóng Azawad, phối hợp cùng một lực lượng khác, chiếm được thành phố Kidal chiến lược. Các quân nhân Ukraina không trực tiếp tham gia vào chiến sự nhưng hỗ trợ lực lượng nổi dậy, đào tạo, huấn luyện họ, đặc biệt trong việc sử dụng drone. Một quan chức thuộc cơ quan tình báo Ukraina, trả lời CNN cho biết việc triển khai lực lượng ở nước ngoài là để “gây áp lực cho Nga, đồng thời làm suy yếu quan điểm cho rằng Matxcơva có thể là một đồng minh đáng tin cậỵ…, chúng tôi đang sử dụng kinh nghiệm drone làm công cụ ngoại giao”. Kiev cũng muốn có thêm kinh nghiệm từ các chiến trường khác nhau. Ví dụ tại nhiều nước ở châu Phi, khí hậu khô nóng, khiến các thiết bị quân sự khó có thể vận hành hiệu quả như ở Ukraina. Chuyên gia về quân sự và địa chính trị tại Euro Créative, Ulrich Bounat trả lời RFI Pháp ngữ, nhận định rằng : “Ukraina đạt được nhiều lợi ích. Thứ nhất, Kiev buộc Nga phải huy động thêm lực lượng tại các khu vực này. Tất cả binh lính của Africa Corps của Nga, tham chiến tại châu Phi sẽ không được điều động đến Ukraina. Thứ hai, Kiev cũng sẽ nhận được ủng hộ từ những nước được gọi là Nam bán cầu. Thứ ba, tôi cho rằng đó là mong muốn mở rộng phạm vi xung đột, ví dụ như trường hợp tại Libya. Trên thực tế, nhiều tàu thuộc hạm đội tàu ma của Nga đã bị drone tấn công ở Địa Trung Hải và có khả năng cao là các drone được phóng từ Libya”. Không chỉ Ukraina, Nga cũng đang tận dụng các chiến trường ở châu Phi để cải tiến các công nghệ quân sự. Theo CNN, hãng chuyên xuất khẩu vũ khí của Nga Rosoboronexport gần đây đã ra mắt các loại tên lửa và drone mới tại Triển lãm hàng không quốc tế El Alamein ở Ai Cập. Lãnh đạo của cơ quan này trả lời hãng thông tấn TASS của Nga, nhận định rằng các loại vũ khí này đã được kiểm chứng qua thực chiến tại châu Phi và Trung Đông. Còn tại Ukraina, các bê bối về tham nhũng liên quan đến những người thân cận với tổng thống Ukraina vẫn là chủ đề gây rúng động công luận. Phải kể đến trường hợp của tổng chưởng lý Ruslan Kravchenko, đã từ chức ngày 07/09 sau khi một cuộc điều tra về mạng lưới tham nhũng và rửa tiền nhắm vào văn phòng của ông. Mặc dù ông Kravchenko không trực tiếp bị nêu tên, nhưng một trong những trợ lý của ông bị cáo buộc là người đứng đầu đường dây này. Ông cũng đã có nhiều hành động chống lại cơ quan chống tham nhũng của nước này. Trong lúc các cuộc điều tra đang diễn ra và quyết định từ phía Quốc Hội, ông  Ruslan Kravchenko đã tự ký thư quyết định cử mình đi công tác năm ngày ở nước ngoài, đến Pháp vào ngày 14/09. Không có "chiếc ô Mỹ" bảo vệ, Ả Rập Xê Út một mình chống chọi với Houthi Về thời sự tại Trung Đông, cuộc chiến lan rộng, tiếp tục leo thang giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi ở Yemen được Iran yểm trợ. Hiện Houthi vẫn kiểm soát eo biển chiến lược Bab el Mandeb, nằm giữa biển Đỏ và vịnh Aden, tuyên bố rằng chỉ các tàu của Ả Rập Xê Út đi qua khu vực này mới bị nhắm tới. Tình hình này tác động nghiêm trọng tới ngành xuất khẩu dầu mỏ của quốc gia vùng Vịnh, vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi eo biển Hormuz bị Iran ngăn chặn. Vào tuần trước, báo Mỹ Axios cho biết Washington đã từ chối can thiệp hỗ trợ đồng minh tấn công Houthi vì theo tổng thống Trump, lực lượng phiến quân ở Yemen đã đề nghị Mỹ không can thiệp, và hứa sẽ bảo đảm an toàn cho tàu của Mỹ đi qua khu vực. Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed ben Salmane, đã hai lần “kêu cứu” Washington, theo Axios, thế nhưng hành động của Nhà Trắng nhằm giải cứu đồng minh hiện nay là việc thông qua hợp đồng bán 48 chiến đấu cơ F-35 cho nước này, hôm 17/09, “nhằm đối phó với các đe doạ hiện tại và trong tương lai,” và không đưa ra can thiệp cụ thể nào nhằm đối phó Houthi. Quyết định bán vũ khí nói trên vẫn cần phải được Quốc Hội Mỹ thông qua. Trả lời RFI Pháp ngữ, nhà nghiên cứu tại Viện quan hệ quốc tế và chiến lược Pháp (IRIS), Jean-Paul Ghoneim nhận định rằng trong cuộc chiến này Ả Rập Xê Út phải chiến đấu một mình khi xét đến các nước đồng minh trong khu vực. Ông phân tích : “Xét đến trường hợp của Ai Cập, mặc dù nước này cũng bị ảnh hưởng bởi tất cả các tàu bè đi qua Biển Đỏ đều đi qua kênh đào Suez. Tuy nhiên tôi không nghĩ rằng Ai Cập sẽ can thiệp vào cuộc chiến này. Quốc gia Bắc Phi từng phải gánh chịu những thương tổn sâu sắc trong các cuộc chiến năm 1967, 1973. Nước này cũng vẫn giữ những ký ức cay đắng trong cuộc chiến với Yemen trong những năm 1960. Về phía Mỹ, tổng thống Trump đã nói thẳng với thái tử MBS rằng Nhà Trắng không muốn can thiệp. Thổ Nhĩ Kỳ thì có các căn cứ quân sự ở Somalia, hiện diện tại sừng châu Phi. Tuy nhiên, nước này thận trọng và không can thiệp ngay cả tại vùng Vịnh. Tôi cũng không nghĩ rằng Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất sẽ hỗ trợ Ryad. Bởi chính Ả Rập Xê Út đã đẩy lực lượng của nước này ra khỏi miền nam Yemen. Tôi cho rằng Ryad phải tự lực cánh sinh. Nếu không thể xuất khẩu hàng hóa qua Biển Đỏ thì giao thương của nước này bị bọp nghẹt. Mỗi ngày, ước tính 5 đến 6 triệu thùng dầu được vận chuyển qua cảng Yanbu." Không những vậy, Ả Rập Xê Út cũng đã phải thừa nhận sự thờ ơ từ phía Pakistan, dù hai bên đã ký thoả thuận quốc phòng hồi đầu tháng 9. Bộ Ngoại Giao Pakistan vào tuần trước đã nêu rõ rằng hiệp ước nói trên nhằm thiết lập “khả năng răn đe nhằm đảm bảo an ninh khu vực”. Đây được coi là một cách nói khéo léo để ám chỉ rằng Pakistan không có kế hoạch tấn công tức thời nào vào nhóm phiến quân đồng minh của Iran. Báo Pháp Libération nhận định rằng Ả Rập Xê Út đã bị Yemen "sỉ nhục". Ryad có ngân sách quốc phòng lên tới 83 tỷ đô la vào năm 2025, sở hữu nhiều loại vũ khí Mỹ tối tân. Trong khi đó, lực lượng Houthi đông đảo, khoảng 350 000 lính, nhưng không có không quân, và phải chịu lệnh cấm vận vũ khí của Liên Hiệp Quốc cũng như lệnh phong tỏa đường không và đường biển do Ryad áp đặt kể từ năm 2015. Châu Âu muốn kết nạp Canada làm thành viên liên kết đầu tiên Về thời sự châu Âu, việc châu Âu đề xuất kết nạp Canada làm “thành viên liên kết” đầu tiên của khối là sự kiện tốn nhiều giấy mực của báo chí trong tuần qua. Trong bài phát biểu hiếm hoi của một nước không phải thành viên EU tại Nghị Viện Châu Âu, thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định rằng các cuộc thăm dò cho thấy phần lớn người Canada ủng hộ xích lại gần với châu Âu :“Canada và châu Âu có thể bảo đảm tự chủ chiến lược thông qua các hợp tác trong nhiều lĩnh vực, từ khoáng sản chiến lược cho đến an ninh năng lượng hay AI”. Trong bài phân tích trên The Conversation, giảng viên tại đại học British Columbia, Stewart Prest nhận định rằng Canada “dường như sẵn sàng thay đổi châu lục”, để xích lại gần châu Âu. Điều này nghe có vẻ phi logic nhưng nếu xét lại thời gian vừa qua, Canada chia sẻ nhiều giá trị chung với châu Âu hơn là với láng giềng Mỹ. Và tất cả là “nhờ vào tổng thống Trump, khởi xướng cuộc chiến thương mại gắt gao. Chỉ chưa đầy một năm, Hoa Kỳ từ một đồng minh thân cận, trở thành mối đe dọa chính đối với chủ quyền của Canada. Sáng kiến này đã bị tổng thống Mỹ mạnh mẽ chỉ trích, đe dọa ngừng giao thương với Liên Hiệp Châu Âu.  Theo ông Stewart Prest, hi

  5. 12 Sept

    Ukraina : Nga tìm cách xóa bản sắc Ukraina trong trường học tại các vùng bị chiếm đóng

    Tại Ukraina, khoảng 3 triệu học sinh đã trở lại trường học từ ngày 01/09 trong điều kiện chiến tranh : trên khắp cả nước, giờ học thường bị rút ngắn hoặc gián đoạn do các cảnh báo không kích và các cuộc oanh kích của kẻ thù. Tại những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, nơi ước tính có khoảng 1,6 triệu trẻ em, chính quyền do Nga kiểm soát đang tìm mọi cách để xóa bỏ bản sắc Ukraina của các em học sinh. Từ Kiev, thông tín viên Emmanuelle Chaze ngày 09/09 gửi về bài tường trình : « Những video, được lan truyền trên các mạng xã hội tại Nga trong nhiều ngày qua, cho thấy là tại các trường học ở những vùng lãnh thổ Ukraina bị Nga chiếm đóng trái phép, có những binh sĩ mang những chồng sách giáo khoa ra khỏi trường. Họ thu giữ rồi tiêu hủy các cuốn sách giáo khoa của Ukraina. Kể từ ngày 01/09, những bộ sách lịch sử mới do bộ Giáo Dục Nga biên soạn đã được phân phát. Trong những cuốn sách mới này, Matxcơva viết lại lịch sử của các vùng Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson theo cách diễn giải của Nga. Bộ Giáo Dục Nga trình bày một « lịch sử thống nhất của nước Nga », một cách kể lại lịch sử nhằm làm xóa nhòa khát vọng độc lập của các dân tộc từng chịu sự thống trị của Nga. Việc học các nội dung này là bắt buộc đối với học sinh trung học tại các vùng lãnh thổ của Ukraina bị Nga chiếm đóng. Chiến lược « giáo dục lại » kiểu như vậy đã bị Kiev lên án. Chính quyền Ukraina cho rằng Nga tìm cách tuyên truyền và lôi kéo trẻ em Ukraina ngay từ độ tuổi nhỏ nhất, bằng cách viết lại chương trình học, sau đó buộc các em tham gia những nhóm ngoại khóa gọi là « ái quốc », nhằm từng bước khuyến khích các em gia nhập quân đội Nga và cầm vũ khí chống lại đất nước mình ». Tập trận chung, nhưng lòng tin của Nhật - Hàn với Mỹ bị xói mòn Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản hôm 07/09 bắt đầu cuộc tập trận chung kéo dài 5 ngày, đến 11/09, tại căn cứ không quân Yokota - Nhật Bản. Theo Seoul, đây là các cuộc tập trận nhằm đáp trả những mối đe dọa hạt nhân và tên lửa đạn đạo từ Bình Nhưỡng. Tuy nhiên, sự đoàn kết bề ngoài này dường như khó che giấu được các bất đồng. Hai tuần trước, ngày 19/08, Washington đã rút ngắn cuộc tập trận chung với Hàn Quốc, một động thái nhằm chìa tay hòa giải với Bắc Triều Tiên. Điều này rõ ràng càng làm suy giảm lòng tin của các đồng minh châu Á đối với Mỹ. Trên đài RFI, Philip Golub, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Mỹ ở Paris, phân tích : « Vấn đề năng lực hạt nhân của Bắc Triều Tiên rõ ràng vẫn là một vấn đề thường trực đối với Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong khi đó, chính sách của Hoa Kỳ dưới thời Trump lại khó đoán định, không ai biết chính xác tổng thống Mỹ có thể quyết định điều gì trong trường hợp xảy ra xung đột. Không phải là một cuộc xung đột sắp xảy ra, nhưng nguy cơ xung đột vẫn tồn tại. Các đồng minh của Mỹ trong khu vực đang cố gắng tranh thủ sự hỗ trợ có thể có từ quân đội Mỹ. Nhưng rốt cuộc, uy tín của những cam kết từ phía Hoa Kỳ trong khu vực đang bị xói mòn, và đồng thời, năng lực thực tế của Mỹ cũng đang suy giảm do cuộc chiến tại Iran. Chúng ta đang ở trong một tình thế mà mọi thứ ngày càng trở nên bất định ». Groenland : Liên Âu tìm cách củng cố ảnh hưởng trước tham vọng sáp nhập của Trump Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm thứ Hai 07/09 đã kết thúc chuyến thăm Groenland kéo dài 2 ngày, cùng thủ hiến Groenland Jens-Frederik Nielsen và thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen. Vùng lãnh thổ Bắc Cực này vẫn nằm trong tầm ngắm của Nhà Trắng. Ông Trump từng nhiều lần đòi sáp nhập Groenland vào Mỹ, thậm chí không loại trừ việc sử dụng vũ lực. Đối với Liên Hiệp Châu Âu, việc thể hiện tình đoàn kết với Groenland và Đan Mạch là cấp thiết. Vì vậy, Liên Âu đang tiến hành một chiến dịch nhằm tranh thủ thiện cảm của người dân Groenland. Trong chuyến đi lần này, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula von der Leyen, công bố khoản tài trợ 200 triệu euro từ các quỹ của châu Âu dành cho Groenland. Từ Bruxelles, thông tín viên Pierre Benazet cho biết thêm : « Trước hết Liên Hiệp Châu Âu sẽ tài trợ, ngay từ năm nay và cả trong năm tới, việc kết nối internet băng thông rộng trên toàn Groenland, với cả cơ sở hạ tầng trên mặt đất và kết nối vệ tinh. Đây không phải là điều vô cớ. Mục tiêu rõ ràng là cho người dân Groenland thấy rằng Liên Âu có thể giúp cải thiện cuộc sống hàng ngày của họ. Hạng mục thứ hai cũng đáp ứng những mối quan tâm của xã hội Groenland, đó là phát triển năng lượng sạch. Đối với châu Âu, mục tiêu là chứng minh rằng mối quan hệ với Đan Mạch mang lại lợi ích cho vùng lãnh thổ này, đặc biệt thông qua sự hiện diện thường xuyên hơn của Liên Hiệp Châu Âu, dù họ mới chỉ mở văn phòng đại diện tại Groenland từ năm 2024. Đổi lại, điều này cũng đi kèm một mục tiêu được công khai rõ ràng : đó là mong muốn của châu Âu một ngày nào đó được khai thác nguồn khoáng sản nằm dưới lòng đất Groenland, cũng chính là những nguồn tài nguyên đang khiến Mỹ thèm khát. Nhưng để làm được điều đó, dường như châu Âu đã hiểu rằng họ sẽ cần sự ủng hộ của người dân Groenland. Đây là một ưu tiên căn bản đối với tham vọng địa chính trị của Liên Âu, đặc biệt tại vùng cực Bắc, sau thất bại gần đây của phe ủng hộ việc gia nhập Liên Hiệp Châu Âu trong cuộc trưng cầu dân ý ở Iceland ». Cầu mới nối Nga và Bắc Triều Tiên : Bình Nhưỡng là bên hưởng lợi chính ? Ngày 07/09/2026, cây cầu đường bộ đầu tiên giữa Nga và Bắc Triều Tiên cuối cùng đã được khánh thành. Công trình này thay thế cho một tuyến đường sắt cũ được xây dựng từ cuối những năm 1950, cho đến nay là tuyến đường duy nhất từng tồn tại nối Nga và Bắc Triều Tiên. Cây cầu mới được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho giao thương giữa hai nước. Trên đài RFI, ông Martyn Williams, chuyên gia về Bắc Triều Tiên cho biết bên được hưởng lợi chính có lẽ là Bình Nhưỡng : « Nga cung cấp cho Bắc Triều Tiên nhiều mặt hàng tiêu dùng, nguyên liệu. Nhìn chung, Nga hỗ trợ cho nền kinh tế Bắc Triều Tiên. Tuy nhiên, không rõ quy mô trao đổi thương mại giữa hai nước là bao nhiêu về khối lượng. Bắc Triều Tiên rất kín tiếng, họ không cung cấp những thông tin kiểu này ... nhưng từ Bình Nhưỡng có những lời kể cho thấy ngày càng có nhiều sản phẩm của Nga xuất hiện trong các siêu thị. Bắc Triều Tiên đang phần nào chịu sức ép phải cải thiện điều kiện sống của người dân. Có thêm nhiều sản phẩm nước ngoài, những sản phẩm có chất lượng tốt hơn ... điều đó có thể góp phần củng cố cảm nhận rằng cuộc sống trong nước đang được cải thiện. Do đó, cây cầu mới này là công trình thiết yếu đối với phần lớn hoạt động trao đổi thương mại, mà hiện nay chủ yếu là hàng hóa từ Nga sang Bắc Triều Tiên ». Tại châu Phi, Trung Quốc dùng năng lượng xanh thách thức ưu thế dầu mỏ của Mỹ Với khẩu hiệu « Drill, baby, drill » (Khoan nữa đi, cưng !), tổng thống Donald Trump hứa hẹn Mỹ ngày càng khai thác thêm nhiều dầu mỏ. Thế nhưng tại châu Phi, giá nhiên liệu tăng cao cùng với làn sóng công nghệ năng lượng mặt trời giá rẻ từ Trung Quốc có thể làm thay đổi cục diện thị trường năng lượng. Nói cách khác ; tại châu Phi, cuộc cạnh tranh năng lượng diễn ra trên mặt trận giá cả. Và trong cuộc đấu này, dầu mỏ có nguy cơ mất dần lợi thế trước các công nghệ của Trung Quốc. Từ Bắc Kinh, thông tín viên Cléa Broadhurst cho biết thêm : « Công suất điện mặt trời tại châu Phi đã tăng vọt 54% trong năm 2025, với thêm 4,5 gigawatt. Đà tăng này phần lớn có được là nhờ giá pin mặt trời và ắc uy điện do Trung Quốc sản xuất đã giảm. Đối với các quốc gia châu Phi, bài toán rất đơn giản : giảm lệ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu và bảo đảm nguồn điện. Và chính nguồn cung từ Trung Quốc đang khiến quá trình chuyển đổi này trở nên khả thi về mặt tài chính. Tại Nigeria, nơi lưới điện chỉ cung cấp điện khoảng 7 tiếng đồn

  6. 5 Sept

    Ukraina muốn biến bầu trời Nga thành mặt trận mới và đưa chiến tranh vào đời sống của dân Nga

    Cả Nga và Ukraina trong tuần qua đều có những chiến lược mới trước để gây sức ép với đối phương. Nếu như Nga liên tục oanh tạc Kiev, khiến người dân thủ đô Ukraina rất khó duy trì sinh hoạt thường nhật, giao thông rối loạn … thì Ukraina cũng nhắm tới một mục tiêu mới : khiến không phận Nga không còn là nơi an toàn cho các chuyến bay thương mại. Trên đài RFI, Xavier Tytelman, chuyên gia tư vấn về hàng không và quốc phòng, phân tích về chiến lược mới của Kiev. Ukraina rõ ràng muốn cô lập Matxcơva thêm một bước nữa và đưa chiến tranh vào đời sống thường nhật của người dân Nga : « Đối với nước Nga hiện giờ, đây rõ ràng là một đòn mạnh. Trước hết là bởi giao thông hàng không của Nga vốn đã gặp khó khăn, các máy bay không còn đáp ứng những tiêu chuẩn hiện hành và máy bay Nga bị cấm hoạt động tại một số quốc gia. Họ không còn được phép bay đến châu Âu, cũng không còn được phép đến một số nơi, đặc biệt là Trung Quốc. Điều đó có nghĩa là các điểm đến còn mở cửa đối với người Nga sẽ ngày càng ít. Những đường bay qua Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Serbia… vốn được một số quốc gia duy trì, cho phép người Nga nối chuyến để đến châu Âu cũng như nhiều nơi khác trên thế giới, nay sẽ dần biến mất. Điều đó sẽ khiến người Nga bị mắc kẹt trong chính đất nước mình. Một khó khăn khác là Nga là một quốc gia có diện tích vô cùng lớn, với hàng trăm chuyến bay nội địa mỗi ngày, và rõ ràng không thể thay thế một chuyến bay trên chặng đường hàng nghìn kilomet bằng một chuyến tàu. Vì vậy, đối với chính người Nga, tình trạng này sẽ bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của họ, và do đó cũng sẽ tác động đến kinh tế Nga. Đây chính là hiệu ứng thứ cấp mà phía Ukraina muốn đạt được ». Liệu Ukraina có phương tiện đe dọa không phận Nga ? Trên đài RFI ngày 02/09, ông Etienne Marcuz, nhà nghiên cứu hợp tác với Quỹ Nghiên cứu Chiến lược, chuyên gia về các vấn đề vũ khí chiến lược, cũng cho rằng đây trước hết là một nỗ lực nhằm cô lập Nga : « Các hãng hàng không vốn rất e ngại các nguy cơ, rủi ro, do đó một số hãng có thể sẽ tìm cách đổi hướng bay, chẳng hạn vẫn bay qua Nga nhưng ở vị trí cách xa tiền tuyến Ukraina hơn. Một số hãng khác thậm chí có thể cân nhắc ngừng các chuyến bay. Thế nên, đây có thể là điều mà Zelensky hy vọng đạt được khi đưa ra tuyên bố này. Đồng thời, động thái này cũng nhằm cho thấy ông vẫn còn khả năng gia tăng sức ép trong cuộc xung đột ». Trên thực tế liệu Ukraina có phương tiện để gây gián đoạn hoạt động hàng không trên bầu trời Nga không ? Chuyên gia Etienne Marcuz khẳng định là có. Nhà nghiên cứu hợp tác với Quỹ Nghiên cứu Chiến lược của Pháp nhận định : « Ukraina hoàn toàn có thể bắt đầu có các hoạt động đe dọa các sân bay dân dụng Nga, chẳng hạn như những sân bay quanh Matxcơva, tương tự như những gì Iran đã làm khi nhiều lần nhắm vào các sân bay ở Dubai. Ukraina có thể tiến hành những cuộc tấn công kiểu như vậy, và điều đó thực sự có thể làm tê liệt hoạt động hàng không tại một sân bay, đôi khi trong nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày nếu như các cuộc tấn công diễn ra trong thời gian dài ». Anh quốc đối mặt với lời đe dọa từ Achentina « giành lại Falklands » ở Nam Đại Tây Dương Trong lúc quan hệ Anh-Hoa Kỳ xấu đi, chính phủ của thủ tướng Andy Burnham lại vừa phải đối mặt với lời đe dọa từ lãnh đạo Achentina nói họ sẽ trừng phạt các công ty dầu khí Anh khai thác ngoài khơi quần đảo Las Malvinas, tức Falklands, do Anh kiểm soát sau cuộc chiến năm 1982. Thông tín viên Nguyễn Giang từ Luân Đôn cho biết phản ứng từ Anh quốc : «  Phát biểu trên truyền hình tối 03/09, tổng thống Achentina, Javier Milei, đe dọa trừng phạt một liên doanh Anh-Israel sắp khai thác dầu ở ngoài khơi quần đảo Falklands, tức là Las Malvinas theo cách gọi tiếng Tây Ban Nha ở Achentina. Ngay lập tức, bộ trưởng Quốc Phòng Anh, Wes Streeting, đã nói cam kết của Anh bảo vệ Falklands là “không hề lung lay”. Quan điểm của Luân Đôn là luôn tôn trọng quyền tự quyết của người dân vùng đảo xa xôi, đồng thời nhắc lại kết quả trưng cầu dân ý tháng 3/2013, khi mà chỉ có đúng 3 lá phiếu của hơn 1500 cư dân Falklands không muốn ở lại cùng Anh quốc. Tới 99,8% cư dân ở đây muốn duy trì quy chế ‘Lãnh thổ Hải ngoại Anh’ (British Overseas Territory). Thế nhưng, tình hình đã thay đổi nhiều ở vùng Nam Mỹ. Dư luận Achentina theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa đang dâng cao, thể hiện qua vụ việc đội tuyển bóng đá của họ đã mang biểu ngữ về Las Malvinas sau trận đấu với Anh ở giải World Cup tại Mỹ gần đây. Dù khả năng Achentina giành lại Falklands bằng quân sự chưa xảy ra nhưng việc cấm Anh khai thác dầu là hoàn toàn khả thi. Anh yếu đi về quân sự và bị Hoa Kỳ 'bỏ rơi'? Năm 1982, khi nữ thủ tướng Margaret Thatcher đưa quân tới chiếm lại Falklands, phía Mỹ đã kín đáo hỗ trợ Anh về tin tình báo và vũ khí. Nhưng bây giờ, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, đồng minh cánh hữu của ông Milei ở Achentina, công khai nói với truyền thông Anh (kênh GB News) rằng Hoa Kỳ sẽ không hỗ trợ Anh bảo vệ quần đảo này nữa. Nhắc lại cuộc chiến năm 1982, ông Trump nói đó là “chuyện đã rất lâu rồi” và đổ lỗi cho Anh gần đây “không giúp Mỹ” trong cuộc chiến với Iran. Về năng lực quốc phòng, Anh đang ở vị thế yếu đi, còn Achentina đang có cơ hội gia tăng. Achentina sẽ cho xây căn cứ hải quân đối diện quần đảo để tiến tới một ngày giành lại “lãnh thổ thiêng liêng”, theo nguyên văn lời của ông Milei. Còn ở Anh đang có những nghi ngại về năng lực để đưa quân đi xa, giành lại Falklands nếu bị Achentina chiếm lần nữa”, theo đánh giá của nhà báo Mark Stone trên kênh Sky News. Mới đây nhất, quân đội Anh phải hủy một cuộc tập trận vì thiếu tiền. Ngân sách quốc phòng vẫn chưa rõ là có được tăng lên 3% theo cam kết với các đồng minh Nato ở châu Âu. Phe đối lập trong Hạ Viện vừa yêu cầu chuẩn bị một ‘ngân sách khẩn cấp’ 10 tỷ bảng nhằm hỗ trợ ngay cho quân đội Anh. Tuy nhiên, vấn đề này không đơn giản vì chi tiêu công đang bị cắt giảm và còn là việc chọn ưu tiên nào. Thủ tướng Andy Burnham ở vào thế bị động vì vừa nhấn mạnh các cam kết viện trợ quân sự cho Ukraina thì lại xảy ra câu chuyện Falkland, ảnh hưởng nghiêm trọng và trực diện tới chủ quyền lãnh thổ, quyền lợi kinh tế, quan hệ Anh-Mỹ và nhất là vị thế của Anh trên trường quốc tế ». Dầu mỏ Venezuela : Thỏa thuận với Mỹ, ai sẽ thực sự hưởng lợi? Sau khi thông báo, trong hai ngày 28 và 29/08, về một thỏa thuận song phương có thể cho phép Washington kiểm soát khoảng 1/5 trữ lượng dầu mỏ của Venezuela, bà Delcy Rodriguez, tổng thống lâm thời Venezuela đã ký, vào thứ Tư 02/09, trước sự chứng kiến của bộ trưởng Năng Lượng Mỹ, hàng loạt hợp đồng năng lượng với nhiều tập đoàn quốc tế. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng quảng bá đây là “thỏa thuận dầu khí lịch sử” “nhằm bảo đảm vị thế thống trị năng lượng của Mỹ và thúc đẩy phục hồi kinh tế Venezuela”. Nhưng người dân Venezuela có thực sự tin rằng họ sẽ được hưởng những lợi ích tài chính mà các thỏa thuận mới này hứa hẹn? Từ Caracas, thông tín viên Alice Campaignolle hôm 03/09 gửi về bài tường trình : « Tập đoàn năng lượng ENI của Ý và tập đoàn Mỹ Chevron nằm trong số các công ty ký thỏa thuận với chính quyền lâm thời Venezuela hôm thứ Tư. Đây là những hợp đồng mới, đồng thời cũng là sự điều chỉnh các thỏa thuận cũ theo luật mới của Venezuela, vốn theo hướng tự do hóa mạnh hơn dưới sự chi phối của Mỹ. Chính quyền Donald Trump cũng giành quyền kiểm soát một số mỏ dầu thô của Venezuela, với việc lần đầu tiên tham gia góp vốn vào một công ty dầu khí Venezuela, một động thái gây nhiều tranh cãi. Tuy nhiên, bộ trưởng Năng Lượng Mỹ, Chris Wright, nhấn mạnh những lợi ích của các hợp đồng vừa ký : « Sứ mệnh của tổng thống Trump là mang lại hòa bình, tự do, cơ hội và thịnh vượng cho người dân Venezuela. Đây mới chỉ l

  7. 29 Aug

    Thương chiến Mỹ - Canada : Cuộc đối đầu không có bên thắng

    Không bên nào thắng trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Canada ; Tại Cox’Baza, trại tị nạn lớn nhất thế giới ở Bangladesh: Một nửa người tị nạn Rohingya là trẻ em ; Duy trì hợp tác với Nga mang lại lợi ích cho Syria ; Hungary nghi ngờ chất lượng thi công của tập đoàn điện hạt nhân Nga Rosatom ; Theo nữ phi hành gia Pháp Sophie Adenot, “có thể nhìn thấy rất rõ hậu quả của biến đổi khí hậu từ không gian”. Đây là một số chủ đề của Tạp chí Thế giới Đó đây. Chiến tranh thương mại Mỹ - Canada : Cuộc đối đầu không có bên thắng Mỹ và Canada không đạt được thỏa thuận về thuế, dẫn đến việc hai bên lần lượt tăng thuế đối với khoảng 20 tỷ đô la hàng hóa của nhau. Một trong những bất đồng liên quan đến tiếng Pháp. Ottawa chỉ trích Washington đưa điều khoản này vào phút chót, yêu cầu loại bỏ tiếng Pháp trên các bao bì, nhãn hàng sản phẩm bán tại Canada, đồng thời đặt vấn đề về việc tài trợ cho văn hóa Pháp ngữ và vị trí của các cơ quan truyền thông trực tuyến Pháp ngữ. Thủ tướng Mark Carney phản đối yêu cầu này, nhấn mạnh “sự khác biệt rất lớn giữa quan điểm” của hai nước về văn hóa. Tiếng Pháp trên bao bì, nhãn hàng chính là “khả năng nhận diện” các sản phẩm của Québec. Ngày 26/08, tổng thống Mỹ xoa dịu căng thẳng khi tuyên bố trên mạng Truth Social ông “yêu người Canada nói tiếng Pháp” và “không bao giờ can thiệp” vào vấn đề của họ. Nhưng ngay hôm sau, 27/08, ông ký sắc lệnh đổi tên Hồ Ontario, nằm giữa Mỹ và Canada, thành Hồ America. Đọc thêmChiến tranh thuế quan với Mỹ : Đòn đáp trả cứng rắn nhưng cân bằng của Canada Các biện pháp đáp trả của Canada được đánh giá là “có trọng tâm” và “chiến lược”, cũng như định bảo vệ tiếng Pháp, còn hướng đến những mục tiêu chính trị. Trả lời RFI, giáo sư Julien Martin, Khoa Khoa học Kinh tế, Đại học Québec ở Montréal, giải thích : “Các biện pháp của ông Trump đối với Canada không được người dân ủng hộ. Vì vậy, Canada cần thận trọng trong cách phản ứng, tránh để cử tri Mỹ có cái nhìn tiêu cực, cho rằng “Canada không phải là một quốc gia thân thiện hay tốt đẹp”. Nếu như thế, ông Trump lại thành có lý. Ngoài ra, còn có khía cạnh chính trị liên quan đến các cuộc bầu cử ở Québec và cuộc trưng cầu dân ý về độc lập ở Alberta… Qua việc bảo vệ tiếng Pháp, ông Carney muốn gửi thông điệp trực tiếp tới Québec, nơi tiếng Pháp có vai trò vô cùng quan trọng, rằng chính phủ Canada không bỏ rơi họ mà đang bảo vệ bản sắc văn hóa trước sức ép từ Mỹ. Vì vậy, lập trường của ông cần được nhìn nhận trong bối cảnh chính trị ba chiều : tình hình tại Alberta, bầu cử ở Québec và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ”. Vẫn theo giáo sư Julien Martin, cuộc chiến thương mại này sẽ không có bên thắng cuộc và gây thiệt hại cho cả hai nền kinh tế : “Giải pháp duy nhất là hai bên ngồi lại và đối thoại. Tuy nhiên, tổ chức một cuộc đối thoại như vậy với chính quyền Mỹ hiện rất khó khăn. Chừng nào chính sách thương mại vẫn hoàn toàn nằm trong tay ông Trump và Quốc Hội không có tiếng nói, thì sẽ rất khó để hai bên ngồi lại và tìm một giải pháp có lợi cho cả hai nền kinh tế”. Tại Cox’Baza, một nửa người tị nạn Rohingya là trẻ em Ngày 25/08/2017, quân đội Miến Điện phát động chiến dịch đàn áp tàn bạo người Rohingya. Hơn một triệu người thuộc cộng đồng thiểu số Hồi giáo đã phải chạy trốn, chủ yếu sang Bangladesh, tập trung ở Cox'Baza. Chín năm sau, Cox's Bazar trở thành trại tị nạn lớn nhất thế giới với hơn một triệu người sống chen chúc trên diện tích khoảng 24 km2, trong đó một nửa là trẻ em. Đọc thêmLHQ : Gần 900 người Rohingya thiệt mạng hoặc mất tích khi vượt biển năm 2025 Tại Cox’Baza, tổ chức phi chính phủ Save the Children có một bệnh viện, cung cấp nước sạch và dạy học cho trẻ em. Nhưng nguồn tài trợ ngày càng giảm khiến hoạt động của tổ chức gặp khó khăn. Trả lời RFI, Golam Mostofa, phụ trách tại chỗ của Save the Children, giải thích : “Nhiều đứa trẻ sinh ra ở đây, giờ đã chín tuổi, sống trong trại tị nạn quá tải này và không thể rời đi. Các cháu cần những nhu cầu cơ bản : giáo dục, thực phẩm và nước sạch. Các cháu là những người thiệt thòi nhất. Tổ chức chúng tôi đã mất 5 triệu đô la. Nguồn lực giảm trong khi nhu cầu tăng lên. Mỗi năm, có 35.000 trẻ em được sinh ra ở đây. Tôi kêu gọi tất cả các nhà tài trợ tiếp tục hỗ trợ chúng tôi. Những đứa trẻ này là những người chịu nhiều đau khổ nhất và hoàn toàn phụ thuộc vào viện trợ nhân đạo. Nếu không có hỗ trợ, các cháu sẽ mất hy vọng về tương lai”. Duy trì hợp tác với Nga mang lại lợi ích cho Syria Ngày 26/08, tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa điện đàm với đồng nhiệm Nga Vladimir Putin nhằm tăng cường quan hệ song phương. Trong cuộc tiếp xúc đầu tiên kể từ khi công bố thỏa thuận về tương lai các căn cứ quân sự Nga tại Syria, hai nhà lãnh đạo thảo luận về phát triển hợp tác, phối hợp vì lợi ích chung, an ninh và ổn định tại Syria cũng như khu vực. Theo ông Igor Delanoë, phó giám đốc Đài quan sát Pháp-Nga, hợp tác với Matxcơva mang lại nhiều lợi ích cho Damas, đặc biệt trong bối cảnh Syria đang tìm cách củng cố vị thế và ổn định đất nước. “Tôi cho rằng từ cuối năm 2024, ông Al-Sharaa đã sớm hiểu rằng cắt đứt bang giao với Nga có hại nhiều hơn là có lợi. Trong bất kỳ trường hợp nào, Nga cũng có thể trở thành một lợi thế trong ván bài của ông. Syria vẫn đang gặp khó khăn về duy trì gắn kết xã hội và sự hiện diện của người Kurdistan vẫn còn rất lớn, trong khi Matxcơva có mối quan hệ hiệu quả, thậm chí là khá tốt với lực lượng này từ lâu. Đọc thêmMỹ và Nga tranh giành ảnh hưởng ở Syria Nga có thể đầu tư một phần nào đó, ví dụ vào nông nghiệp hoặc cơ sở hạ tầng. Ngoài ra, chính quyền Syria quan tâm đến một yếu tố khác : Nga cung cấp ngũ cốc và năng lượng, chẳng hạn dầu diesel hoặc các vật liệu tương tự, để cung cấp năng lượng cho tất cả các máy phát điện rải rác khắp cả nước, vốn đang thiếu năng lượng”. Hungary nghi ngờ chất lượng thi công của tập đoàn điện hạt nhân Nga Rosatom Tại Hungary, nhà máy điện hạt nhân Paks, cách Budapest 140 km về phía nam, đã gần trở lại hoạt động bình thường sau khi mực nước sông Danube được nâng lên nhờ một đập chìm tạm thời. Trước đó, do hạn hán và nước bốc hơi khiến mực nước giảm mạnh, nhà máy có nguy cơ ngừng hoạt động vì không đủ nước làm mát các lò phản ứng. Tuy nhiên, theo thông tín viên RFI Florence La Bruyère tại Budapest, thủ tướng Péter Magyar đang đối mặt với vấn đề lớn hơn : Có nên tiếp tục tin tưởng Rosatom trong dự án tổ hợp hạt nhân thứ hai trong khi tập đoàn hạt nhân Nga đang bị nghi ngờ thi công sai sót tại Ai Cập ? “Năm 2014, chính phủ của thủ tướng Viktor Orban đã ký một hợp đồng khổng lồ với tập đoàn hạt nhân Rosatom của Nga để xây dựng thêm tổ hợp lò phản ứng thứ hai cho nhà máy điện hạt nhân của Hungary. Tuy nhiên, công trình chỉ được khởi công vào tháng Hai vừa qua, tức là hai tháng trước khi ông Orban thất bại trong cuộc bầu cử. Chi phí dự án, ban đầu được ước tính 12,5 tỷ euro, trong đó 10 tỷ euro do Nga cho vay, hiện đã tăng lên tới 24 tỷ euro. Đọc thêmChâu Âu : Các dòng sông lớn cạn kiệt, đe dọa năng lượng và kinh tế Trong khi đó, Rosatom cũng đang bị nghi vấn liên quan đến dự án xây dựng các lò phản ứng tại Ai Cập. Theo một bức thư mật của cơ quan an toàn hạt nhân Ai Cập mà Politico tham khảo được, tập đoàn Nga bị cáo buộc thi công kém chất lượng, với những sai sót được phát hiện ở các tấm móng và cấu trúc tường bao quanh một trong các lò phản ứng. Rosatom cũng bị cáo buộc sử dụng “các phương pháp gian dối”, “cố ý cẩu thả” và “vi phạm an toàn hạt nhân”. Những cáo buộc này phủ bóng đen lên dự án tại Hungary. Chính phủ của thủ tướng Péter Magyar đã bắt đầu xem xét lại toàn bộ hợp đồng với Rosatom. Điều này đặt ra một vấn đề nan giải : Cho đến nay, Hungary vẫn trông

  8. 22 Aug

    Hoa Kỳ "mạnh tay" đe dọa, Iran kiên trì với chiến lược chiến tranh tiêu hao

    Chiến lược chiến tranh tiêu hao của Iran với Mỹ, Ukraina gây áp lực, tấn công với quy mô lớn vào lãnh thổ Nga, Hungary huy động quân đội để ứng phó với mực nước sông xuống thấp kỷ lục, chính sách của Trump đe dọa hàng triệu hecta rừng... : Đó là những chủ đề chính trong mục tạp chí Thế giới đó đây tuần này. Chiến sự giữa Mỹ và Iran vẫn là chủ đề nóng bỏng trong tuần vừa qua. Sau nhiều báo cáo về kho vũ khí cạn kiệt chủ yếu là do chiến tranh Trung Đông, hôm thứ Hai, 17/08 Lầu Năm Góc đã thông báo ký hợp đồng trị giá gần 23 tỷ đô la với tập đoàn Raytheon nhằm đẩy nhanh việc sản xuất tên lửa Tomahawk, tầm bắn lên tới 1600 km. Hợp đồng có thời hạn 7 năm, với mục tiêu chế tạo 1000 tên lửa mỗi năm, thay vì 60 quả như hiện nay Trong bối cảnh đàm phán bế tắc, hôm 18/08 tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đe dọa áp đòn kinh tế “mạnh tay nhất”, chưa từng được đưa ra đối với bất cứ quốc gia nào hỗ trợ. Nguyên thủ Hoa Kỳ cũng nêu ra khả năng tấn công cả vào những nước bị tình nghi giúp Iran rửa tiền, buôn lậu dầu mỏ, làm bình phong giúp Iran lách trừng phạt. Về phần mình, Iran được cho là sử dụng chiến lược chiến tranh tiêu hao. Chuyên gia về Trung Đông Joseph Hage nhận định trên RFI Pháp ngữ : “ Khi Iran tuyên bố kiểm soát Eo biển Hormuz, mục tiêu của họ là đẩy giá dầu lên trên mức 100, 150 hay thậm chí là 200 đô la mỗi thùng. Tuy nhiên, toan tính đó đã không hoàn toàn thành công, một phần do nguồn cung vẫn được duy trì thông qua Ả Rập Xê Út và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, vì vậy, dù có mang lại một số tác động, chiến lược gây sức ép lên nền kinh tế toàn cầu vẫn chưa đạt được thành công trọn vẹn. Iran cũng đang nỗ lực hết sức để củng cố vị thế trong cuộc đàm phán giả định, mặc dù hiện tại không có cuộc đàm phán nào diễn ra sau khi biên bản ghi nhớ 60 ngày hết hạn. Tổng thống Trump đã khẳng định rằng không có cuộc đàm phán nào giữa hai bên và tuyên bố sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng biển của Iran.  Xét về tổng thể, Iran đang ở thế yếu cả về quân sự lẫn kinh tế; Hoa Kỳ đang tìm cách chặn mọi con đường để ngăn cản nước này hoạt động trong khu vực, với hy vọng buộc họ phải đầu hàng. Tôi cho rằng họ sẽ không đầu hàng trừ khi có biến động nội bộ xảy ra tại Iran; chừng nào Lực lượng Vệ binh Cách mạng còn nắm quyền, xung đột sẽ có xu hướng leo thang trở lại thay vì dẫn đến một thỏa thuận hòa bình. Ukraina gia tăng áp lực với Nga, tấn công quy mô lớn vào lãnh thổ Nga Ukraina đã thực hiện nhiều chiến dịch tấn công với quy mô chưa từng có từ đầu cuộc chiến nhắm vào lãnh thổ Nga. Hôm 18/08, hơn 620 drone đã được phóng vào thủ đô Matxcơva và vùng lân cận, đa phần đã bị bắn hạ, nhưng cũng đã khiến 3 người bị thương. Vào cuối tuần trước, Ukraina cũng đã tăng cường các cuộc tấn công vào Matxcơva, khiến 12 người thiệt mạng. Việc Kiev gia tăng các cuộc tấn công vào Nga được cho là để gây áp lực đối với Điện Kremlin trong bối cảnh sắp diễn ra bầu cử lập pháp. Các vụ tấn công này cũng cho thấy khả năng sản xuất drone của Ukraina, theo nhận định của chuyên gia địa chính trị tại Euro Creativ, trả lời RFI Pháp ngữ:  « Hiện nay, Ukraina thực sự có năng lực sản xuất hàng trăm drone tấn công tầm xa mỗi ngày. Cụ thể, đối với mẫu FP1, một trong những loại drone chủ lực được sử dụng cho các cuộc tấn công tầm xa này, Ukraina có thể sản xuất khoảng 300 chiếc mỗi ngày. Điều này cho thấy quy mô sản xuất khổng lồ của Ukraina để tiến hành các cuộc tấn công như vậy. Một khía cạnh khác là Kiev muốn gây áp lực chính trị đối với Nga và Matxcơva cũng sử dụng tên lửa đạn đạo để tạo ra áp lực chính trị theo cách riêng của mình. Đó là lý do tại sao tôi cho rằng khu vực Matxcơva là mục tiêu chủ yếu. Đây có thể coi là khu vực thu hút sự chú ý lớn nhất của công chúng Nga. Hơn nữa, nhiều khả năng Ukraina đang điều chỉnh các hành động cho phù hợp với tình hình chính trị tại Nga. Chỉ còn một tháng nữa là bầu cử Quốc Hội, vì vậy về cơ bản, Ukraina đang cố gắng gia tăng sự bức xúc trong dư luận ngay trước thềm cuộc bỏ phiếu, với hy vọng điều này có thể làm thay đổi lập trường của Điện Kremlin về cuộc chiến ở Ukraina. Hungary huy động quân đội xây đập vì sông cạn nước Tại châu Âu, tình trạng khô hạn xảy ra tại nhiều quốc gia trong thời gian dài. Đáng chú ý là con sông Danube, dài thứ hai châu lục, đi qua Đức, Rumani và nhiều nước khác, hiện đang phải đối mặt với mực nước thấp kỷ lục. Tình hình này đe dọa đến hoạt động sản xuất điện tại nhiều nơi, đặc biệt là ở Hungary, quốc gia có duy nhất một nhà máy điện hạt nhân và cung cấp 40 % nhu cầu cho cả nước. Để làm mát các lò phản ứng, nhà máy điện này cần bơm nước từ sông Danube hiện đang khô cạn. Nếu mực nước sông xuống thêm 5 cm, nhà máy có thể sẽ phải ngừng hoạt động. Trước tình trạng này Hungary trong tuần này đã khởi xướng một công trình khẩn cấp nhằm nâng mực nước sông, huy động cả quân đội tham gia. Từ Budapest, thông tín viên Florence La Bruyère cho biết thêm :  « Hàng trăm quân nhân được huy động đến công trình khẩn cấp, xây dựng một đập chìm dưới mặt nước, nhằm nâng mực nước sông, trước nhà máy điện hạt nhân. Hiện mức nước đã xuống thấp và ảnh hưởng lớn đến năng suất của nhà máy điện. Thủ tướng Péter Magyar cho biết : « Mực nước sống Danube sụt giảm trong thời gian dài đang gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế Hungary và cần phải tìm ra giải pháp có thể triển khai ngay lập tức ». Tuy nhiên, việc hoàn thành việc xây dựng đập sẽ mất vài tuần. Do đó, chính quyền đã cho đánh chìm hai con tàu xuống lòng sông để tạm thời nâng mực nước lên thêm vài centimet, cho phép nhà máy bơm được nước. Thủ tướng Hungary, đội mũ bảo hộ, đến thị sát trên bờ sông Danube. Ông khẳng định "chính quyền và các chuyên gia đều đồng thuận về hai giải pháp : xây đập và đánh chìm tàu xuống lòng sông, để bảo đảm an toàn của nhà máy điện". Thủ tướng Péter Magyar đã biến sự kiện này thành một cảnh như trong phim hành động. Trong các video đăng tải trên mạng xã hội, ông đến thị sát bằng trực thăng, với những hình ảnh vị thủ tướng đến hiện trường liên tục cả ngày lẫn đêm, giải thích thường xuyên về tiến độ công việc. Ông Magyar thông báo rằng thứ ba và thứ Tư sẽ là những ngày then chốt, khi mực nước sông Danube xuống mức thấp nhất ». Chính sách của Trump đe dọa hàng triệu hecta rừng Hôm thứ Ba, 18/08, chính quyền của tổng thống Trump một lần nữa thu hồi Quy định về khu vực không đường sá. Quy định này bảo vệ hệ sinh thái rừng từ hàng thập kỷ qua, nhằm ngăn chặn việc xây dựng đường sá, khai thác gỗ và mỏ tại khoảng hàng trục triệu hecta rừng ở Hoa Kỳ. Trong một thông cáo, bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ Brooke Rollins khẳng định « các khu rừng của chúng ta không thể chờ đợi thêm một thập kỷ nào nữa mà không có hành động nào », và đã đến lúc lật sang trang mới. Chính quyền Trump cho rằng sự thay đổi này sẽ thúc đẩy hoạt động kinh tế.  Từ New York, thông tín viên Loubna Anaki cho biết thêm thông tin : « Tại Hoa Kỳ, các khu rừng có thể sớm được mở cửa cho các hoạt động xây dựng đường sá, khoan thăm dò khai thác khoáng sản và gỗ. Đề xuất do chính quyền của Donald Trump đưa ra sẽ chấm dứt quy định về Khu vực không có đường (Roadless rule) được ban hành năm 2021 dưới thời Bill Clinton. Hơn 18 triệu hecta rừng có thể bị ảnh hưởng. Hành động này khiến các tổ chức bảo vệ môi trường quan ngại, bởi Donald Trump từng công khai bày tỏ lập trường phản đối quy định mà ông mô tả là "vô lý và hạn chế quá mức". Trong nhiệm kỳ đầu tiên, tổng thống phe Cộng Hòa đã từng dỡ bỏ quy định nói trên, cho phép khai thác gỗ tại gần 4 triệu hecta rừng ở Tongass, Alaska. Quyết định này đã bị tổng thống Joe Biden đảo ngược. Những khu rừng là nơi sinh sống của hàng trăm loài động vật được bảo vệ, chẳng

See All (24)

Ratings & Reviews

4.8
out of 5
5 Ratings

About

Phân tích những hồ sơ lớn, nóng bỏng. 

Information

More From RFI Tiếng Việt

You Might Also Like