26 episodes

នៅ​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ សេង ឌីណា នឹង​រាយរ៉ាប់​ពន្យល់​លោក​អ្នកស្តាប់ ​អំពី​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់​មនុស្សជាតិ​ ចាប់តាំង​ពី​សម័យកាល​បុរេប្រវត្តិ រហូត​មកទល់នឹង​សម័យកាល​បច្ចុប្បន្ន ទាំង​ដំណើររឿង​របស់​មនុស្សជាតិ ទាំង​ប្រវត្តិ​ចក្រវាល ក៏ដូចជា ដំណើរវិវឌ្ឍ​នៃ​ចំណេះដឹង​របស់​មនុស្សជាតិ​ទៅលើ​ចក្រវាល។

ប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោ‪ក‬ RFI ខេមរភាសា / RFI Khmer

    • Science
    • 4.1 • 9 Ratings

នៅ​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ សេង ឌីណា នឹង​រាយរ៉ាប់​ពន្យល់​លោក​អ្នកស្តាប់ ​អំពី​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់​មនុស្សជាតិ​ ចាប់តាំង​ពី​សម័យកាល​បុរេប្រវត្តិ រហូត​មកទល់នឹង​សម័យកាល​បច្ចុប្បន្ន ទាំង​ដំណើររឿង​របស់​មនុស្សជាតិ ទាំង​ប្រវត្តិ​ចក្រវាល ក៏ដូចជា ដំណើរវិវឌ្ឍ​នៃ​ចំណេះដឹង​របស់​មនុស្សជាតិ​ទៅលើ​ចក្រវាល។

    រ៉ុកកែត SLS របស់​ណាសា​មាន​លក្ខណៈពិសេស​អ្វីខ្លះ?

    រ៉ុកកែត SLS របស់​ណាសា​មាន​លក្ខណៈពិសេស​អ្វីខ្លះ?

    នៅ​ក្នុង​គម្រោង "អារតេមីស" (Artemis) ដើម្បី​បញ្ជូន​មនុស្ស​​ទៅកាន់​ព្រះចន្ទ ទីភ្នាក់ងារណាសា​បាន​ផលិត​រ៉ុកកែតអវកាស​ថ្មីមួយ ដែល​គេ​ឲ្យឈ្មោះថា "Space Launche System" (SLS)។ ជា​រ៉ុកកែត​ដ៏​មាន​កម្លាំងខ្លាំងជាងគេ​បំផុត នៅ​ក្នុង​ចំណោម​រ៉ុកកែតអវកាស​ ដែល​កំពុងមាន​ដំណើរការ នៅ​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។

    • 6 min
    ប្រវត្តិនៃការរកឃើញតំបន់អួតខ្លោវដ៍ (Oort Cloud)

    ប្រវត្តិនៃការរកឃើញតំបន់អួតខ្លោវដ៍ (Oort Cloud)

    ព្រំដែន​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​របស់​យើង​ មិនមែន​បញ្ចប់​ត្រឹម​តំបន់​ខ្សែក្រវាត់​គុយពែរ​នេះ​នោះទេ។ ​ទៅហួស​ពី​ខ្សែក្រវាត់​គុយពែរនេះ​ទៅ ​នៅមាន​តំបន់​មួយទៀត ​ដែលគេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា អួតខ្លោវដ៍ ដោយយក​ទៅ​តាម​ឈ្មោះ​របស់​តារាវិទូ​ហូឡង់​ គឺ យ៉ាន អួត (Jan Oort)។ តំបន់​អួតខ្លោវដ៍​នេះ មាន​រាងជាស្វ៊ែរ​ព័ទ្ធជុំវិញ​ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ហើយ​ព្រំដែន​ខាងក្រៅបំផុត ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​រហូតដល់​ទៅ ប្រមាណ​ជា ១ឆ្នាំពន្លឺ ទៅ១,៥ឆ្នាំពន្លឺ ពី​ព្រះអាទិត្យ។

    • 7 min
    ប្រវត្តិនៃការរកឃើញខ្សែក្រវាត់គុយពែរ

    ប្រវត្តិនៃការរកឃើញខ្សែក្រវាត់គុយពែរ

    ខ្សែក្រវាត់គុយពែរ (Kuiper Belt) គឺ​ជា​តំបន់ស្ថិត​នៅប៉ែក​ខាង​ក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ លាតសន្ធឹង​ចាប់ពី​គន្លង​របស់​ភព​ណិបទូន រហូត​ទៅដល់​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ពី ៣០ ទៅ ៥០AU (៣០ ទៅ ៥០ដង នៃ​ចម្ងាយ​រវាង​ផែនដី​ទៅព្រះអាទិត្យ)។ ឈ្មោះ "គុយពែរ" គឺ​យក​តាម​ឈ្មោះ​តារាវិទូ​ហូឡង់ Gerard Kuiper ដែល​បាន​លើកសម្មតិកម្ម​នៃវត្តមាន​ខ្សែក្រវាត់គុយពែរ​នេះឡើង កាល​ពី​ដើម​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៥០។

    • 8 min
    ប្រវត្តិនៃ​ការ​រកឃើញ​ទ្រឹស្តីអំពី​អាតូម

    ប្រវត្តិនៃ​ការ​រកឃើញ​ទ្រឹស្តីអំពី​អាតូម

    អាតូម​គឺ​ជា​ភាគល្អិត ដែល​ជា​ធាតុផ្សំ​នៃ​អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងទាំងអស់​​នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល រាប់ចាប់តាំង​ពី​គ្រាប់ខ្សាច់​ដ៏តូចល្អិត រហូត​ទៅដល់​ភព និង​ផ្កាយដ៏ធំសម្បើមៗ។ ចំណេះដឹង​របស់​យើង​ទៅលើ​អាតូម ​ចាប់ផ្តើម​មាន​ការវិវឌ្ឍ​ជឿនលឿន ចាប់តាំង​ពី​ដើមសតវត្សរ៍​ទី១៩ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រភពដើម​នៃ​ទ្រឹស្តី ទាក់ទង​នឹង​វត្តមាន​​​របស់​អាតូម​នេះ​បាន​ចាប់ពន្លក​ឡើង​តាំង​ពី​ជាង​ពីរពាន់​ឆ្នាំ​មុនមកម៉្លេះ គឺ​មាន​ប្រភពដើម​ចេញ​ពី​ទស្សនវិទូក្រិក​សម័យបុរាណ។

    • 10 min
    ទ្រឹស្តី​របស់​យ៉ូហាណេស កេព្ល័រ ស្តីពី​ចលនា​របស់​ភព

    ទ្រឹស្តី​របស់​យ៉ូហាណេស កេព្ល័រ ស្តីពី​ចលនា​របស់​ភព

    នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ​របស់​យើង​នេះ ភពទាំងអស់​មាន​ចលនា​វិលជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ នៅ​ក្នុងទិសដៅបញ្ច្រាស​នឹង​ទ្រនិច​នាឡិកា ហើយ​យើង​ក៏ដឹង​ផងដែរថា ​ភពនីមួយៗ​មាន​ចម្ងាយពីព្រះអាទិត្យ ទម្រង់គន្លង និង​រយៈពេល​មួយជុំព្រះអាទិត្យ​ជាក់លាក់។ យើង​អាច​ដឹង​រឿងទាំងអស់​នេះបាន តាមរយៈទ្រឹស្តី​របស់​អ្នក​ប្រាជ្ញ​អាល្លឺម៉ង់​ដ៏​សំខាន់​មួយ​រូប នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្រ្ត គឺ យ៉ូហាណេស កេព្ល័រ (Johannes Kepler)។

    • 10 min
    តើ​មហាសមុទ្រ​មាន​តួនាទី​សំខាន់ប៉ុណ្ណា​ក្នុងការ​កំណត់​អាកាសធាតុផែនដី?

    តើ​មហាសមុទ្រ​មាន​តួនាទី​សំខាន់ប៉ុណ្ណា​ក្នុងការ​កំណត់​អាកាសធាតុផែនដី?

    ផែនដី​ជា​ភព​ដែល​គ្រប់ដណ្តប់​ទៅដោយ​មហាសមុទ្រ ដោយ​គិត​ជា​សរុបទៅ ផ្ទៃទឹកសមុទ្រ​គ្រប់ដណ្តប់​រហូតដល់​ទៅ​ប្រមាណ​ជា ៧០% នៃ​ផ្ទៃ​ភពផែនដី​ទាំងមូល ហើយ​មហាសមុទ្រ​​ដើរតួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​បំផុត នៅ​ក្នុង​គ្រប់​ភាវៈរស់ទាំងអស់​នៅលើ​ភពផែនដី ដោយ​​នៅ​ក្នុងនោះ​ក៏​រួមមានផងដែរ ​ជីវិត​របស់​មនុស្ស​យើង។ ក្រៅពី​ជា​ប្រភព​ទឹក ជាផ្លូវនាវាចរណ៍ និង​ជា​ប្រភពធនធាន​ធម្មជាតិ មហាសមុទ្រ​មាន​តួនាទីរឹតតែសំខាន់​មួយ​ទៀត គឺ​ការ​កំណត់​អាកាសធាតុ​លើ​ភពផែនដី។

    • 8 min

Customer Reviews

4.1 out of 5
9 Ratings

9 Ratings

Top Podcasts In Science

T. R. Appleton
The UN's Global Adaptation Network
Instructor Gwin
The Tree Council
BBC Radio 4
rahma sya

You Might Also Like

Kou Sopheap
RFI ខេមរភាសា / Khmer
RFI ខេមរភាសា / Khmer
RFI ខេមរភាសា / Khmer
ហួត សេងគៀ
Monyputhy Ly