Profil

Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

In’ura. Ina persuna. Istorgias che restan. Quai è il podcast rumantsch da RTR cun il num «Profil». Persunas che han passentà insatge. Persunas che han insatge interessant da raquintar. Giuven e vegl, enconuschent e nunenconuschent, raquinta da lur vita, lur experientschas, anecdotas, siemis e musica preferida. Discurs persunals, istorgias surprendentas ed invistas en la vita da persunas dal Grischun – «Profil» per tadlar, reflectar e scuvrir. Eine Stunde. Eine Person. Geschichten, die bleiben. Das ist der rätoromanische RTR-Podcast «Profil». Menschen, die etwas erlebt haben. Menschen, die etwas zu sagen haben. Jung und alt, bekannt und unbekannt erzählen von ihrem Leben, ihren Erfahrungen, Anekdoten, Träumen und ihrer Lieblingsmusik. Persönliche Gespräche, überraschende Geschichten und Einblicke in das Leben von Menschen aus Graubünden – «Profil» zum Zuhören, Mitdenken und Entdecken.

  1. 2d ago

    Cornelia Camichel Bromeis: «Pasch è la basa da tut»

    Cornelia Camichel Bromeis è l'emprima reverendessa da la baselgia St. Peter a Turitg. Onur, ma er pressiun. La mamma da trais unfants creschids è creschida si a Casti en ina regiun catolica e quai haja schon furmà ella – positivamain. La reverendessa da la baselgia St. Peter a Turitg è creschida si a Casti en in conturn catolic e quai haja schont era furmà ella, raquinta la mamma da trais uffants creschids en il «Profil». La convivenza da la minoritad en ina minoritad haja mussà ad ella bler. Era da discurrer tudestg cun la mamma, puter cun il bab e vallader cun la tatta en in conturn surmiran haja furmà ella. Uss è il vallader la lingua da famiglia ed uschia haja ella ina basa vairamain multilingua. Da vegnir clamada sco emprima reverendessa a St. Peter saja stà avant tschintg onns in grond plaschair. Il medem mument er ina gronda sfida, cumbinada cun respect. Ussa haja ella chattà ses lieu en la cuminanza e quella saja averta era per novas ideas – cun la purschida «Petrina at five» per exempel – Petrina, la furma feminina da Peter. Enstagl d’ir a messa la dumengia s’inscuntran mintgamai la sonda saira persunas per ina «Seelen-Petrina», «Wissenschafts-Petrina», «Tanz-Petrina», «Sing-Petrina» u «Slam-Petrina». Quai saja in program divin – simplamain auter ch’ina messa ed avert per tuttas e tuts. «La basa per mes agir è la pasch», resumescha Cornelia Camichel Bromeis il program da quellas Petrinas ch’ella explitgescha en detagl en il «Profil».

  2. Oct 22

    Marcus Rocca: «Jau na poss betg far 2-3 chaussas il medem mument»

    Ina malsogna neuropatica ha midà cumplettamain la vita da l’Engiadinais ch’era avant en viadi cun in aut tempo en il mund da lavur. La vita da Marcus Rocca è sa midada dad in mument a l'auter cura ch'el era anc plainamain en la vita da lavur, avant bun quatter onns. Suenter in lung temp d'examinaziuns e tests è la diagnosa stada clera: Polineuropatia inflammatorica cronica. Ina malsogna cun sintoms sumegliants a la malsogna da Parkinson e sclerosa multipla, che han entant sfurzà l'um da 59 onns da duvrar agid d’ina sutga cun rodas ubain d’ina crutscha. Ad egl na ves'ins betg subit che Marcus Rocca è malsaun, dentant sa mussan tscherts sintoms cura ch'insatge è nov. «Sche jau vegn en ina situaziun nunenconuschenta, per exempel a l’eroport, cumenza mes corp a tremblar. Jau na sun lura betg pli bun da tegnair en maun in document.» L'unica medischina encunter sia malsogna èn actualmain infusiuns dad immun-globulins mintga mais durant quatter dis. Quellas gidian a reducir las dolurs, di l'um ch'abita a Zeihen en il chantun Argovia. Marcus Rocca è oz avisà sin lieus ch'èn bain accessibels era cun ina sutga cun rodas. E precis quai è stada la lavur dal manager ed expert da turissem durant 17 onns, avant sia malsogna. Cun l'organisaziun «Mobility Internaziunal Svizra» – oz ina part da «ProCap» – ha el sviluppà numerus projects per sensibilisar surtut partenaris turistics per in access senza impediment. Grazia al success ch'igl haja dà ils ultims onns en quest reguard, possia uss er el profitar persunalmain da las novas purschidas. Zuppentà l'atgna sexualitad Gugent viagia l'um cun egls blaus adina puspè en sia patria, a Zuoz en Engiadina. Quai na saja durant onns dentant betg stà il cas, admetta Marcus Rocca. Sia omosexualitad haja el numnadamain zuppà durant decennis ed er evità tut quai che pudess dar in indizi. «Jau hai exercità davant in spievel da chaminar «sco in dretg um» per betg vegnir tractà da la glieud sco omosexual.» Oz viva Marcus Rocca en ina relaziun cun ses partenari da la Macedonia e n’haja betg pli da zuppentar sia sexualitad, quai che haja er facilità e deliberà fermamain sia vita da mintgadi. Dapi la diagnosa da sia malsogna na lavura Marcus Rocca betg pli e retira sustegn finanzial da l’assicuranza d'invaliditad. Ses mintgadi saja fitg structurà e dominà da spassegiadas cun ses dus chauns, temp da pausa, e l'interess per tut quai che curra e passa sin il mund. Surtut l'istorgia – er quella da l'atgna famiglia – è da grond interess per Marcus Rocca.

  3. Oct 7

    Gion Battesta Manetsch: «Jau n’aveva nagin siemi»

    Sco in dals pitschens da 15 fragliuns ha Gion Battesta Manetsch vesì pauc dal mund durant l’uffanza e l’adolescenza a Mumpé Medel. Il Plantahof ha avert ses orizont. Oz guarda l’um da 71 onns enavos sin dus cudeschs ch’el ha scrit davart ses vitg nativ e sia famiglia. Dapi sia naschientscha viva el en la bella fracziun cun vista idillica sin il massiv dal Péz Ault ed il territori da skis da Mustér. Gion Battesta Manetsch è naschì il di da sontga Gada l’onn 1955 a Mumpé Medel sco quattordeschavel da 15 uffants. Si’uffanza, la famiglia, la vita purila, ma er ils abitants e las abitantas da Mumpé Medel han marca sia vita uschè ferm ch’el ha deditgà in cudesch a ses aclaun nativ: «Mumpé Medel – ils Gualsers e lur istorgia». Questa ovra reflectescha la vita, la societad, las tradiziuns, la religiun ed il svilup economic, ma era disgrazias capitadas a Mumpé Medel. Per exempel l’incendi dramatic dal 1836 causa la mancanza d’aua en il vitg. Quai è mo ina da las bleras istorgias che van sut la pel e ch’ins chatta en il cudesch, cumparì l’onn 2024. Il cumenzament da november preschenta Gion Battesta Manetsch in segund cudesch. Quel è deditgà a sia famiglia. «L’istorgia da nossa famiglia po esser in model da bleras autras famiglias che han vivì en relaziuns simplas e temps difficils», declera l’autur. Tge che ha motivà il pur da Mumpé Medel da scriver malgrà il ferm engaschament en uniuns ed uffizis, e pertge che la scolaziun al Plantahof è stada la scola da la vita, quai tradescha Gion Battesta Manetsch en il «Profil» da RTR.

  4. Sep 30

    Gion Peder Uffer: in cor che batta per la musica da chor

    Las ragischs da Gion Peder Uffer (77) èn a Savognin. Creschì si è el dentant a Zug. Là è el ì a scola, ha fatg l’emprendissadi ed è lura ì cun 20 onns a Savognin, atgnamain per restar e passantar sia vita en Surses. El ha fatg part da la suprastanza communala ed è s’engaschà en diversas uniuns, fin Il plan da Gion Peder Uffer era ils onns 1970 da restar en Surses. Cun survegnir l’offerta da surpigliar ina lainaria a Cham, èn el e sia famiglia giuvna però returnads en il chantun da Zug. I saja stada la dretga decisiun, era perquai che sia dunna che vegn da la Spagna na saveva pigliar a mauns nagut cun las muntognas. Avant 17 onns èn el, sia dunna e tut la famiglia vegnids tutgads d’in trist destin. La figlia è morta cun 28 onns d’in accident da traffic. «I na dat nagin di senza in patratg a nossa figlia», raquinta l’um da 77 onns. Sper la dumonda dal pertge restan era las renfatschas envers l’agir da la polizia en quel cas. El na saja betg vegnì contactà sco emprim da la polizia, mabain da l’ospital universitar da Turitg cun la dumonda da donaziun d’organs. I saja ì fitg bler sbaglià, raquinta il bab. Anc oz haja el bleras dumondas che nagin na veglia u na sappia respunder. Gion Peder Uffer ha chantà blers onns en il Chor viril da Zug. Suenter ch’il chor è sa schlià la primavaira, han el e trais collegas fundà a curta vista in nov chor. Il Chor maschadà da Zug e conturn. Quels dis ha il chor cumenzà cun las emprovas e natiralmain saja il chor avert per tut las persunas interessadas a litteratura da chant rumantscha, di il president cun luschezza. S’engaschar per musica da chor, la cuminanza ed il rumantscha, quai saja insatge che fetschia simplamain plaschair ad el.

  5. Sep 22

    Giochen Bearth: «Jau sun relativamain ambizius»

    Giochen Bearth ha blers onns experientscha en la medischina veterinara. El ha gì in’atgna pratica a Sumvitg. Dapi il 2019 è el veterinari chantunal dals chantuns Grischun e Glaruna. El è il manader da l’Uffizi per la segirezza da victualias e per la sanadad d’animals. «Jau surprenda gugent responsabladad e vi er effectuar insatge», di Giochen Bearth davart la motivaziun da midar da la pratica da Sumvitg en la birocrazia a Cuira. Ils emprims onns ha Giochen Bearth lavurà tar la partiziun epidemia d’animals. Dapi il 2019 maina el l’uffizi ch’è in uffizi da protecziun. L’incumbensa è da controllar, dad intervegnir e da curreger. «Ch’il client n’è betg adina cuntent cun las mesiras è cler», di Giochen Bearth en il profil. «Nus avain noss principis, stuain esser chapaivels, consequents, uniforms e lura funcziuni en ils pli blers cass», manegia il veterinari chantunal vinavant. Delicat vegni là nua ch’i dat escalaziuns. E quellas datti adina puspè. Quai sentan cunzunt las persunas ch’èn sin il plaz. Giochen Bearth sez ha mai gì tema pervia dad escalaziuns. Ma i ha er gia dà situaziuns nua ch’els han duvrà l’agid da la polizia. Sco en il rest da la Svizra ha l’uffizi en il Grischun e Glaruna dad exequir scumonds da tegnair animals. «Nus numnain quels menaschis menaschis en il focus. Quai è menaschis ch’ins accumpogna sur onns», di Giochen Bearth vinavant. Accumpagnar na vul betg dir dad ir a baiver in café, mabain accumpagnar cun mesiras. Cun la finamira da surmuntar ils problems per vegnir en in stan normal.

About

In’ura. Ina persuna. Istorgias che restan. Quai è il podcast rumantsch da RTR cun il num «Profil». Persunas che han passentà insatge. Persunas che han insatge interessant da raquintar. Giuven e vegl, enconuschent e nunenconuschent, raquinta da lur vita, lur experientschas, anecdotas, siemis e musica preferida. Discurs persunals, istorgias surprendentas ed invistas en la vita da persunas dal Grischun – «Profil» per tadlar, reflectar e scuvrir. Eine Stunde. Eine Person. Geschichten, die bleiben. Das ist der rätoromanische RTR-Podcast «Profil». Menschen, die etwas erlebt haben. Menschen, die etwas zu sagen haben. Jung und alt, bekannt und unbekannt erzählen von ihrem Leben, ihren Erfahrungen, Anekdoten, Träumen und ihrer Lieblingsmusik. Persönliche Gespräche, überraschende Geschichten und Einblicke in das Leben von Menschen aus Graubünden – «Profil» zum Zuhören, Mitdenken und Entdecken.

More From RTR – Radiotelevisiun Svizra Rumantscha

You Might Also Like