Grip op de Chaos Podcast

Rens de Jong & Pepijn van Dijk

We leven in een wereld van kantelpunten: technologie, klimaat, macht, alles grijpt in elkaar. Elke maandag ontrafelen Rens de Jong en Pepijn van Dijk de grote veranderingen van nu. Met nieuws, verhalen, interviews en tips krijg je grip op de wereld van morgen.

  1. 4D AGO

    Grip op de Chaos #82: Trump in paniek? | Hersenloze mensenklonen | Datacenters een hittebom?

    Rens opent met Pasen. Tja, katholiek opgevoed, dus voor hem toch een moment voor vrede... Trump stuurt tegelijkertijd berichten vol oorlogsmisdaden naar Iran. Terwijl Oekraïners al 12 jaar vechten, stort de NAVO in omdat de VS zich zwakker gedraagt dan ooit: miljarden sanctieversoepelingen naar Iran en Rusland, nul overleg met bondgenoten, nul volwassen gedrag.  Ondertussen bouwen techbedrijven datacenters die hele regio's opwarmen en investeren miljarden in AI zonder enige controle. Plus: een Californische startup groeit hersenloze menselijke klonen als orgaanreservoirs. Meer info: De NAVO-crisis: Trump heeft het verdrag praktisch doodverklaard. Artikel 4 werd nooit gebruikt (overleg vóór escalatie), nu neemt niemand het serieus. Macron's antwoord is helder: dat is niet elegant, niet "à la hauteur." NAVO-verdrag (alle 14 artikelen)Rutte's rol in NAVO-crisisDatacenters als klimaatbom: Cambridge-onderzoek over 20 jaar NASA-data: elke datacenter verhoogt de grondtemperatuur in een straal van kilometers met gemiddeld 2 graden, tot 9 graden bij uitschieters. Google investeert 185 miljard dollar in AI-infra in 2026 alleen. De energievraag verdubbelt tegen 2030. CNN Climate – Heat island effectEnergie-afhankelijkheid: EU-importen van Amerikaans LNG stegen van 21 miljard kubieke meter (2021) naar 81 miljard (2025). Europa koos Washington boven Moskou — tegen hogere kosten en zonder echte zelfstandigheid. Epoch Times: EU dreigt voordelen voor Amerikaanse LNG te verliezenAI zonder remmingen: 500 experten voorspellen economische groei (2,5–4%), massale werkloosheid (arbeidsparticipatie van 62% naar 55%), en verdere rijkdomverschuiving (80% naar 10%). Economen die jaren skeptisch waren, erkennen nu de impact. Plus: Character.ai zegt "onze missie is je moeder vervangen," en klonen zonder hersenen worden echt. The New York Times (Ben Casselman)Modern Wisdom #1079 – Tristan Harris (Chris Williamson)The Great Simplification #214 – Tristan Harris (Nate Hagens)Hersenloze klonen: Een Californische startup genaamd R3 Bio werkt stiekem aan iets uit pure sciencefiction: hersenloze menselijke klonen als reservelichamen. Een biologische reserveonderdelen-auto voor miljardairs die bang zijn voor doodgaan. MIT Technology Review – Brainless clones 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    56 min
  2. MAR 30

    Grip op de Chaos #81: Oekraïense drones, Orbáns wanhoopsverkiezing en het stagflatiebeest in de bek kijken

    Rens en Pepijn hebben goed nieuws en slecht nieuws. Het slechte nieuws: Orbán verspreidt AI-video's van Zelensky op een gouden toilet, Iran schiet tot 700 drones per dag af, en het woord stagflatie is weer terug.  Het goede nieuws: Oekraïne verkoopt nu zijn oorlogskennis aan de rijkste landen ter wereld, Europa sluit handelsakkoorden alsof het uitverkoop is, en zonne-energie is voor het eerst de grootste stroombron van de EU.  Verder ontdekt Rens via Louis Theroux dat het niet zo lekker gaat met jonge mannen, en heeft Pepijn een boek gevonden dat zegt: de chaos is eigenlijk een teken dat het de goede kant opgaat. Grip genoeg voor één aflevering. LINKJES AFLEVERING 81 Nieuws Zelensky defensieakkoorden Golfregio: https://www.straitstimes.com/world/middle-east/ukraine-uae-agree-to-cooperate-on-defence-zelensky-saysOekraïense interceptordrone (overzicht): https://united24media.com/war-in-ukraine/what-is-ukraines-interceptor-one-of-the-worlds-most-in-demand-drones-17055Hyperscalers / Datacenters Nieuwsuur over megadatacentra: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2608192-bouw-van-minstens-zeven-megadatacentra-gaat-door-ondanks-politiek-verzetKlimaat Guardian over milieuschade bombardementen Iran: https://www.theguardian.com/world/2026/mar/10/bombing-of-irans-oil-infrastructure-to-have-major-environmental-fallout-experts-warnTips Inside the Manosphere — Louis Theroux (Netflix): https://www.netflix.com/title/81920687Inside the Manosphere op IMDB: https://www.imdb.com/title/tt39792948/Rebecca Solnit — The Beginning Comes After the End (uitgever): https://www.haymarketbooks.org/books/2617-the-beginning-comes-after-the-end 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    48 min
  3. MAR 23

    Grip op de Chaos #80 | Big tech wint | Wint Trump? | Alleen zombies winnen niet

    Rens heeft een einde-der-tijden-gevoel, Pepijn heeft er een framework voor, en Kees Verhoeven heeft er veertien jaar Tweede Kamer over gedaan om te concluderen dat de democratie gewoon aan het crashen is.  In aflevering 80 verbinden Rens en Pepijn de Straat van Hormuz met je benzinerekening, leggen uit waarom Trump de midterms al gewonnen heeft voordat ze plaatsvinden, en halen een oud-Kamerlid binnen dat zegt wat niemand in Den Haag hardop durft te zeggen: big tech dicteert de spelregels, en de politiek staat erbij te kijken.  Als tegenwicht: Zombieland op Netflix, want zwarte humor is misschien wel de beste overlevingsstrategie. Straat van Hormuz & energiecrisis 20% van het wereldwijde gas gaat door één smalle zeestraatAI kruipt steeds dieper in militaire beslissingenWaarom de VS dit conflict verliest op wilskracht, volgens Paul KrugmanZonne-energie groeide vorig jaar met exact evenveel als het gas dat door Hormuz voerTrump & de SAVE Act Nieuwe wet verplicht paspoort bij kiezersregistratie, terwijl 50% van de Amerikanen er geen heeftRaakt precies de groepen die op Democraten stemmenTrump heeft in elk scenario een verhaal klaarliggen: hij wint altijdBenzineprijs & energietransitie Rens incasseerde forse LinkedIn-kritiek maar trekt zijn standpunt niet inLagere benzineprijs is een subsidie op uitstelgedragInkomenssteun helpt de thuiszorgmedewerker, goedkope benzine helpt ook de rijke forensGast: Kees Verhoeven 14 jaar Tweede Kamerlid voor D66, dé tech-criticus van het parlementSchreef De democratie crashtBig tech dicteert de spelregels, de politiek staat erbij te kijkenHeeft Europa échte macht over tech, of is het gewoon een grote markt die zichzelf iets wijsmaakt? 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    37 min
  4. MAR 16

    Grip op de Chaos #79: Trump bedelt bij de NAVO, het leven van Tony Blair en een fruitvlieg in de Matrix

    Rens en Pepijn kijken met lichte verbijstering naar een Amerikaanse president die vorige week nog riep alles onder controle te hebben, maar nu smeekt om hulp bij de Straat van Hormuz – en dreigt met NAVO-ontbinding als die hulp uitblijft. Ondertussen investeren Russische startups in duiven met hersenimplantaten en ratten met USB-poorten, want waarom zou je normale drones bouwen als je ook dieren kunt hacken?  De echte doorbraak komt uit Amerika: wetenschappers hebben het brein van een fruitvlieg gekopieerd naar een computer, waar het beestje nu vrolijk rondloopt in zijn eigen digitale gevangenis.  En terwijl de hele wereld China steeds aardiger begint te vinden en Amerika steeds minder, discussieert Nederland over benzineaccijnzen alsof we niet al vijftig jaar dezelfde fout maken. Spoiler: isoleren is goedkoper dan subsidiëren. Trump & geopolitiek Van "ik heb geen hulp nodig" naar NAVO-chantage in één weekStraat van Hormuz: Trump vraagt Frankrijk, China en VK om schepenAmerika geeft 2 miljard dollar per dag uit aan aanval op IranAI & technologie Russische startup Neri: duiven met hersenimplantaten, ratten met USB-poortenEon Systems digitaliseert fruitvliegbrein: 25.000 zenuwcellen in de MatrixVirtueel vliegje loopt, reageert, zoekt voedsel – zonder AI-trainingFrans AI-bedrijf AMI Labs haalt 1 miljard op voor "world models"Oprichter Yann LeCun: oud-hoofd wetenschap bij MetaVerschuivende wereldorde Europeanen zien Amerika nu als grotere bedreiging dan ChinaJongeren meest pro-China, mogelijk TikTok-effectMinder dan helft van Europeanen gelooft in Amerikaanse dominantie over 10 jaarMerz, Starmer en Macron zoeken toenadering tot PekingEnergie & accijnzen Waarom we sinds 1973 dezelfde fout makenEnergiecrisis 2022: 600 miljard extra rekeningen, 650 miljard subsidiesAccijnsverlaging kost 1,5 miljard per jaar, gaat naar hoogste inkomensIsoleren van alle huishoudens kost eenmalig slechts enkele miljardenNederland verbruikt 15-20% minder gas sinds 202292% van landen heeft 10x meer potentie voor hernieuwbaar dan nodigDen Uyl had in '73 al gelijk, won daarna met 53 zetelsVerkiezingen Europa Woensdag gemeenteraadsverkiezingen NederlandHongarije: Orbán voor het eerst serieus bedreigdFrankrijk: eerste ronde lokale verkiezingen, test voor Le PenÉdouard Philippe wint in Lille, serieuze presidentskandidaatTips Documentaire Tony Blair op NPO Startfutureme.org: stuur je toekomstige zelf een mail 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    34 min
  5. MAR 9

    Grip op de Chaos #78: Iran en olie, de Stasi in een datacenter en China's masterplan

    Rens en Pepijn bijten zich deze week vast in drie onderwerpen die samen één grote vraag opleveren: wie heeft er eigenlijk nog een plan?  De oorlog in Iran zorgt ondertussen niet alleen voor chaos aan het front, maar dreigt via de Straat van Hormuz ook gewoon jouw benzineprijs en energierekening te slopen, terwijl Nederland met 11 procent gasreserve toekijkt.  Dan de AI: Rens legt haarfijn uit waarom het conflict tussen Anthropic en het Pentagon niet gaat over een contract, maar over wie er straks met één datacenter een heel land kan bespioneren, de Stasi-stijl maar dan efficiënter.  En terwijl wij dat allemaal verwerken, zitten er in Beijing 3000 mensen een vijfjarenplan vast te stellen waar Europa niet eens in wordt genoemd, behalve als eindbestemming van een goederentrein. Linkjes Catastrophe through Chaos (Marius Hobbhahn) https://www.lesswrong.com/posts/fbfujF7foACS5aJSL/catastrophe-through-chaos China's 15th Five-Year Plan Goals https://www.chinadecoded.info/p/chinas-15th-five-year-plan-goals Artikel over EU en China https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3345862/weaponise-eu-market-against-china-or-face-manufacturing-collapse-official-think-tank?module=top_story&pgtype=section 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    45 min
  6. MAR 2

    Grip op de Chaos #77: Hotdogverkopers en killer robots, Europa en kwaliteit en wat is het plan met Iran?

    Rens en Pepijn zijn terug van de skipistes. De kinderen gaan nu sneller. De wereld ook. En niet per se in de goede richting. Iran: de apotheose van Bibi Khamenei is dood. Trump claimt de winst, maar volgens Pepijn is dit Bibi Netanyahu's levenswerk. Dertig jaar heeft hij gewaarschuwd: de ayatollahs zijn de grootste dreiging voor Israël. Nu heeft hij ze. Of hij ze echt heeft, is een tweede. Want Iran slaat om zich heen, de regio staat in brand, en Trump wil allang door naar het volgende winstmoment. Wat overblijft: een enorme machtsvacuüm, geen opvolgingsplan.  AI: de hotdog-paradox Het grote verhaal van de week dat ondergesneeuwd raakte onder het Iran-nieuws. Het Amerikaanse ministerie van Oorlog zegt zijn contract met Anthropic op. Reden: Anthropic weigerde guardrails te verwijderen voor massatoezicht en autonome wapensystemen. De Pentagon-reactie: jullie zijn een "supply chain risk to national security." Trump voegde er voor de zekerheid nog aan toe dat het een "radical left AI company" betreft. De kern van het verhaal: AI-bedrijven hebben jarenlang gelobbied tégen wetgeving omdat ze het zelf wel zouden regelen. Nu zitten ze met de gevolgen. Als je een sandwich op straat verkoopt in Amerika, heb je meer te maken met regelgeving dan wanneer je een AI op de markt brengt.  Rens heeft zijn ChatGPT-abonnement opgezegd. Hij zit nu op Claude. Migratietip voor wie zijn "getrainde hond" niet wil achterlaten: claude.com/import-memory. Tips Rens tipt Young Pioneer Tours — reizen naar plekken waar je moeder nee tegen zegt. Noord-Korea, Tsjetsjenië, Irak, de Poort van de Hel in Turkmenistan. Op 3 april kun je nog een dagtrip boeken naar de Filipijnen voor een live kruisiging. Echt. youngpioneertours.com Pepijn tipt Sentimental Value van Joachim von Trier. Noorse familiedrama. Stellen Skarsgård als een vader die probeert terug te komen bij zijn dochters. Subtiel, menselijk, geen uitlegscènes voor mensen met een EQ van 30. Draait nog in een paar zalen. Volg Grip op de Chaos op LinkedIn en Substack. 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    48 min
  7. MAR 2

    INTERVIEW: Paul Schenderling, schrijver boek 'Continent van de kwaliteit'

    In deze aflevering praten we met schrijver Paul Schenderling. Mocht je het eerste gedeelte al in de reguliere show hebben gehoord, skip dan even naar 12:49. Europa staat op een kantelpunt: terwijl de wereld jaagt op macht, pleit Paul voor een radicaal andere koers. Niet de race naar de bodem, maar een “continent van de kwaliteit”, waarin duurzaamheid, hoge standaarden en strategische autonomie juist ons concurrentievoordeel worden.  Dat vraagt wel iets: minder afhankelijkheid van goedkope import, strengere grenzen én accepteren dat sommige dingen duurder worden. De kernvraag van deze aflevering: durft Europa te kiezen voor lange termijn kracht, of blijft het hangen in korte termijn angst? Key takeaways: Europa moet zich heruitvinden als het continent van de kwaliteit. Duurzaamheid is cruciaal voor ons concurrentievermogen. We zijn halverwege de sloot aan het vallen met onze duurzame inspanningen. De Europese industrie wordt bedreigd door globalisering. We moeten onze grenzen beter bewaken tegen goedkope import. Kwalitatieve groei is de toekomst van de economie. We moeten tevreden zijn met minder consumptie. De sociale transitie is essentieel voor een duurzame toekomst. We moeten een realistisch pad naar een nieuwe economie creëren. Democratie moet boven handel staan. Keywords: geopolitiek, klimaatverandering, Europese economie, duurzaamheid, concurrentievermogen, wetgeving, globalisering, sociale transitie, kwalitatieve groei, democratie 🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating  De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt. Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

    46 min

About

We leven in een wereld van kantelpunten: technologie, klimaat, macht, alles grijpt in elkaar. Elke maandag ontrafelen Rens de Jong en Pepijn van Dijk de grote veranderingen van nu. Met nieuws, verhalen, interviews en tips krijg je grip op de wereld van morgen.

You Might Also Like