Seachtain

Irish Independent
Irish Independent
  • 5.0 (4)
  • News
  • Weekly

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

  1. 22h ago

    Gaeltacht Mhaigh Eo: Laghdaithe go mór, ach ann fós mar sin féin

    Ar an drochuair, agus daoine ag smaoineamh ar an nGaeltacht i saol na linne seo ní minic a smaonítear ar Chontae Mhaigh Eo. Tháinig droch-mheath ar Ghaeltachtaí Mhaigh Eo le glúin nó dhó anuas gan amhras ach mar sin féin, maireann Gaeltachtaí agus cainteoirí ó dhúchas sa chontae i gcónaí. Cén áit a bhfuil sí á labhairt go fóill sa chontae? Cén fáth gur laghdaigh labhairt na Gaeilge an oiread sin sa chontae? Agus an bhfuil dóchas ar bith ann don Ghaeilge dhúchasach sa chontae? Labhair Ciarán Dunbar le Darren Ó Riagáin, atá ina mhúinteoir, Youtubéar, agus shaineolaí ar Ghaeilge Mhaigh Eo. Sa chéad phodcraoladh eile, bítear ag díriú ar chanúintí Mhaigh Eo.See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Gaeltacht Mhaigh Eo: Laghdaithe go mór, ach ann fós mar sin féin

  2. 3d ago

    Mecca na nGael: The yearly pilgrimage to Oireachtas na Samhna

    Ba é an t-am sin den bhliain arís agus na mílte Gaeil ar fud na tíre ag tarraingt ar Oireachtas na Samhna! Ó na hoileáin go dtí na cathracha, agus gach áit eatarthu, is oilithreacht bhliantúil é Oireachtas na Samhna do go leor leor daoine. Mar sin, agus í ar an bhfód le beagnach 130 bliain, cén fáth go bhfuil sí go fóill chomh tarraingteach do na Gaeil? Ar Seachtain, ag taifeadadh beo ag Oireachtas na Samhna i gCill Airne, bhí beirt láithreoirí raidió agus leantóirí dílse den fhéile, Hugh Mac Giolla Chearra agus Sinéad Ní Uallacháin i dteannta Áine Ní Bhreisleáin. Foclóir: Lascaine: Discount Fiáin: Wild In iomaíocht lena chéile: In competition with each other Brú óige: A hostel Ragairne: Revelling Díospóireacht: Debate Beacht: Exact Comhartha: A sign Buaicphointe: Highlight Fuirseoirí: Comedians Fáiltiú: Reception Barraíocht: Too much Na flaithis: Heaven Ifreann: Hell Carbhat: A tie Gormacha iar-Oireachtais: The post Oireachtas blues See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Mecca na nGael: The yearly pilgrimage to Oireachtas na Samhna

  3. Oct 29

    30 bliana de TG4: 5 iconic things a thug TG4 dúinn

    Is breá leis na Gaeil TG4. Ó bunaíodh an cainéal ar Oíche Shamhna 1996, tá áit lárnach bainte amach aige i saol na Éireann.  Lena gcláracha faisnéise, na drámaí ceannródaíocha, agus dár ndóigh an t-aicsean spóirt ar fad, tugadh go leor cuimhní speisialta dúinn thar na blianta.  Mar sin de, agus an craoltóir ag ceiliúradh 30 bliana ar an fhód, tá muid chun dul siar ar bhoithrín na smaointe.   Ar Seachtain cuireann Katie Whelan cuid de na cuimhní is íocónaí a thit amach ar TG4 le tríocha bliana anuas i gcuimhne dúinn.    Foclóir:  Achainí: Petition  Bóthar achrannach: A difficult road  Ceann scríbe: Destination   Cainéal Breatnaise: Welsh channel  Lóchrann dóchais: Beacon of hope  Ina chíor thuathail: In a state of commotion or chaos  Ag teacht in inmhe: Coming of age   An saol osnádúrtha: The supernatural world  Geilleagar: Economy  Beart de réir briathar: Practice what you preach  Ballraíocht: Membership  Maoiniú: Funding  Éabhlóid: Evolution  Mana: Motto  Clúdach: Coverage  Rath: Success  Iléagsúlacht: Diversity  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    30 bliana de TG4: 5 iconic things a thug TG4 dúinn

  4. Oct 22

    Samhain: On the threshold idir an saol seo agus an saol eile

    Is féile ársa í Samhain.  Is é an tséasúr le moilliú agus ullmhú don gheimhreadh, ina éiríonn na hoícheanta níos faide agus na laethanta níos fuaire.    Bhí nasc speisialta ag Éirinn leis an am seo bliana i gcónaí,  lenár dtraidisiúin agus ár mbéaloideas ag croílár na féile.    Mar sin de, cad iad na scéalta, na piseoga agus na nósanna a bhí ina mbunchlocha ag ár sinsir i dtaca le Oíche Shamhna?    Agus an bhfuil lorg na dtraidisiún sin fós le sonrú sa chaoi a gceiliúraimid Oíche Shamhna inniu?  Ar Seachtain labhraíonn an Dr Éadaoin Ní Mhuircheartaigh, faoin bhéaloideas saibhir a bhaineann leis an am seo bliana.    Foclóir:  Béaloideas: Folklore  Nósanna: Customs  Ársa: Ancient  Ag seilg nó ag fiach: Hunting  Tairseach: Threshold  Mún: Urinate  Lios: Fairyfort  Tórramh: Funeral  Díoltas: Revenge  Pleidhcíocht: Tomfoolery  Todhchaí: Future  Bonn airgid: A coin  Roghanna: Choices or selection  Leáigh: Melt  Cnónna: Nuts  Áiseanna: Resources  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Samhain: On the threshold idir an saol seo agus an saol eile

  5. Oct 15

    Dublin’s new Gaeilge quarter: An fear taobh thiar den fhís

    Tá Baile Átha Cliath ag éirí níos Gaelaí óir tá Ceathrú Ghaeilge beartaithe dó. Beidh an Cheathrú Ghaeilge lonnaithe thart ar Shráid Fhearchair, Sráid Camden agus Sráid Synge, áit a bhfuil Gaeilgeoirí agus roinnt institiúidí agus áiseanna Gaeilge lonnaithe cheana féin. Tá sé ina sprioc ag an Cheathrú go mbeidh an Ghaeilge le feiceáil, le cloisteáil agus in úsáid go nádúrtha gach lá i ngnóthaí an cheantair. Ach cén dóigh a athróidh sé an chathair? Agus cén dóigh is féidir gnólachtaí sa cheantar a mhealladh le Gaeilge a úsáid? Labhair Maitiú Ó Casaide, Stiúrthóir Cheathrú Gaeilge Bhaile Átha Cliath, ar Seachtain faoin bhfís nua Ghaelach don phríomhchathair. Foclóir: Ceathrú: Quarter Eagarthóir: Editor Fís: Vision Athfhorbairt: Redevelop Ag feidhmiú: Operating Dearfacht: Positivity Earcaigh: Recruit Athchruthú: Recerete Bóthar na bhFál: The Falls Road Feiceálach: Visible or prominent Cúthail: Shy Gadaíocht chultúrtha: Cultural theft Masla: Insult Lipéad: Label Tionscadal: Project Borradh: Surge or growth See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Dublin’s new Gaeilge quarter: An fear taobh thiar den fhís

  6. Oct 7

    Droim Crí agus Garbhachadh: Cén fáth an tsáinn?

    Tá seachtain chorrach, ghnóthach eile i ndiaidh a bheith ann ó thuaidh. Ar Bhóthar Gharbhachaidh, ceantar náisiúnach i bPort an Dúnáin, tá slua mór léirsitheoirí ag iarraidh stop a chur le mórshiúl de chuid an Oird Oráistigh, dul tríd a gceantar. Leis an aighneas seo ag leanúint ar aghaidh le breis is seachtain anois, tá an t-iriseoir Ciarán Dunbar liom le tumadh isteach sa scéal agus sa stair. Mórshiúil: Parade Aighneas: Discord Fir bhuí: Orange men Srianta: Restrictions Iarratas: Application Cinneadh: Decision Gheall sé: He promised Cónaitheoirí: Residents Mí-ord: Disorder Círéibí: Riots Lámh in uachtar: The upper hand Cuir faoi chois: To oppress Foréigean: Violence Achrann: Acrimony Neamhaird: To pay no attention to Scoilte: Divided See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Droim Crí agus Garbhachadh: Cén fáth an tsáinn?

  7. Oct 1

    An Clár: An contae a chaill a chuid Gaeilge ach a choinnigh an ceol

    Tá clú agus cáil ar Chontae an Chláir sa lá atá inniu ann mar gheall ar an gceol, ach ní i bhfad ó shin a bhí Gaeltacht fhairsing láidir sa chontae. Mar a bheadh foláireamh soiléir ann ó aimsir a chuaigh thart, chaill an Clár a cainteoirí dúchais lenár linn féin. Agus ansin, rinneadh dearmad gur ann di riamh. Ach tá daoine ag obair chun stair na Gaeltachta sin a chur in iúl do mhuintir an chontae agus fiú chun Coláiste Gaeilge Charraig a’ Chabhaltaigh a oscailt in athuair. Duine acu sin ná an Dr Síle Níc Ní Choincheannain. Is léachtóir san oideachas le saineolas sa Ghaeilge í i gColáiste Mhuire gan Smál, Luimneach. Labhair sí le Ciarán Dunbar faoi Ghaeilge agus faoi Ghaeltacht an Chláir, agus faoi na hiarrachtaí chun Coláiste Eoghan Uí Chomhraidhe a oscailt arís. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    An Clár: An contae a chaill a chuid Gaeilge ach a choinnigh an ceol

  8. Sep 24

    Rebuilding Oileán Ghabhla: Daoine ag filleadh tar éis 50 bliain

    Tréigeadh go leor oileán Éireannach thar na blianta. Oileán Ghabhla mar shampla, áit a bhfuil cáil air mar gheall ar an amhrán Báidín Fheilimí. Tá sé suite tuairim is míle amach ó chósta Dhún na nGall. Agus tráth dá raibh, bhí na scórtha teaghlach ina gcónaí ann. D'fhág siad an t-oileán sna 1960í áfach. D'fhág na pobail a bhí ag saothrú a slí beatha ón talamh agus ón fharraige agus bhog siad anonn go dtí an mhórthír. Anois, leathchéad bliain ina dhiaidh sin, tá beatha ag teacht ar ais chuig an oileán de réir mar atá daoine ag filleadh ar a chladach arís. Ar Seachtain, labhair an t-iriseoir Áine Ní Bhreisleáin faoin bheocht agus faoin bhfuinneamh nua atá á chur ar ais i nGabhla. Foclóir: Bád farantóireachta: Ferry Go buan: Permanently Earraí: Goods Ag dul i léig: Declining Banaíodh an t-oileán: The island was deserted Ar leac an dorais: On the doorstep Deontas: Grant Gineadóirí: Generators Athchóirigh: Renovate Bonneagar: Infrastructure Leathanbhanda: Broadband Ag obair go cianda: Working remotely Uathúil: Unique Sainiúil: Distinctive Teas: Heat Ar cíos: Rent Iargúltacht: Remoteness See omnystudio.com/listener for privacy information.

    Rebuilding Oileán Ghabhla: Daoine ag filleadh tar éis 50 bliain
See All (194)

Trailer

Ratings & Reviews

5
out of 5
4 Ratings

About

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge. 

Information

  • Channel
    Irish Independent
  • Creator
    Irish Independent
  • Years Active
    2024 - 2026
  • Episodes
    194
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © 2026 Irish Independent
  • Show Website
    Seachtain

More From Irish Independent

You Might Also Like