Poznajmy naszą Europę

Alicja Dąbrowska
  • 0.0 (0)
  • Arts
  • Twice a month

"Poznajmy naszą Europę" to podcast "Gazety Wyborczej", realizowany pod auspicjami Parlamentu Europejskiego. Odwiedzimy wszystkie kraje Unii Europejskiej (prócz Polski 26), a naszymi gośćmi będą podróżnicy, pisarze, dziennikarze, artyści... Przyjrzymy się pejzażom, zabytkom, kulturze i obyczajom, stroniąc od polityki i utartych opinii. Przed nami 36 odcinków, które będą emitowane od 25 października 2025 do lutego 2027 roku. Z naszymi gośćmi rozmawiać będzie Alicja Dąbrowska, redaktorka związana z "Gazetą Wyborczą" od 1990 roku, zamiłowana podróżniczka i miłośniczka sztuki.

  1. 24 Oct

    Rumunia do zwiedzenia i do zjedzenia

    Niesamowite pejzaże i skarby natury oraz mnóstwo pięknych miasteczek i miast o długiej historii, a także wyjątkowa mieszanka etniczna, to wielkie walory Rumunii. Siedem krain historycznych – Wołoszczyzna, Mołdawia, Dobrudża, Siedmiogród (in. Transylwania), Banat, Kriszana i Maramuresz – to siedem różnych światów, a każdy wart odkrycia. Kraj wyżynny i górzysty, rumuńska część łuku karpackiego to niemal połowa całego europejskiego pasma. Zobaczymy tam i błotne wulkany, i ukryte pod ziemią lodowce, zaś na tysiącach hektarów lasów pierwotnych żyją liczne niedźwiedzie, wilki i rysie. Rumunia to także słynne rzeki: Dunaj, Prut i Cisa. Zaś wpisana na listę UNESCO delta Dunaju stanowi jeden z najcenniejszych ekosystemów Europy i rezerwat biosfery. Jak się tam podróżuje i dlaczego wyprawa motocyklowa bądź rowerowa to rzecz godna polecenia? Czym różni się Trasa Transfogaraska od Via Transilvanica i kiedy nie da się ich pokonać? A ponadto, co sprawia, że kultura ludowa jest w Rumunii wciąż żywa? Na czym polega święto pierwszego oracza czy obchody wyjścia pierwszych pasterzy w góry? Jakie znaczenia kryją skomplikowane hafty na bluzkach i koszulach? Co króluje w kuchni poza ciorbą i mamałygą? No i co decyduje o wybornym smaku pączkowo-serowego deseru papanași, którego powinniśmy skosztować nie licząc się z kaloriami? Alicja Dąbrowska z „Gazety Wyborczej” rozmawia z Martyną Dudą, autorką strony internetowej ProjektRumunia.pl oraz przewodników i materiałów informacyjnych, m.in.: „Jadę do Rumunii! Niezbędnik dobrej podróży”, „Oczywiście, że Rumunia! Marmarosz, Bukowina i okolice”, „Barwy Rumunii. Kolorowanka”, która od lat odkrywa ten kraj, przemierzając go na różne sposoby, często poza utartymi szlakami. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  2. 10 Oct

    „Mamałyga nie wybucha”, czyli dlaczego Rumunia jest inna?

    W czasach starożytnych obszar ten nazywano Dacją, zamieszkiwali ją Dakowie (stąd i nazwa samochodu Dacia). Potem pojawiały się inne ludy, jako że przestrzeń rumuńska usytuowana jest na skrzyżowaniu dróg i cywilizacji. „Rumunia jest krajem, który asymilował, z epoki na epokę, lub różnicował w zależności od regionów, elementy tureckie i francuskie, węgierskie i rosyjskie, greckie i niemieckie… Z trudem można odnaleźć w Europie tak różnorodny amalgamat, tak wielobarwną syntezę” – napisał wybitny historyk i intelektualista Lucian Boia w znakomitej książce „Dlaczego Rumunia jest inna”. Skąd wywodzą się Rumuni? Czy czują się dziś bardziej spadkobiercami starożytnych Daków czy Rzymian? Co mówią o tym narodzie przysłowia „Pokłonionej głowy miecz nie ścina” i „Mamałyga nie wybucha”? Jakich spustoszeń dokonały w kraju dekady dyktatorskich rządów Nicolae Ceausescu? Co urzeka, a co zdumiewa w Bukareszcie? Na czym zasadza się wyjątkowość języka rumuńskiego? Kto jest cesarzem rumuńskich intelektualistów i którzy spośród nich zyskali światową sławę? Jakie historyczne związki łączą nasze kraje? No i dlaczego Rumuni mają tak dobre zdanie o Polsce i Polakach? Alicja Dąbrowska z „Gazety Wyborczej” rozmawia z Rolandem Chojnackim, dyplomatą i menedżerem kultury, dyrektorem Departamentu Dyplomacji Kulturalnej i Promocji Polski MSZ, który w 2001 r. otworzył Instytut Polski w Bukareszcie i kierował nim przez pięć lat. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  3. 26 Sept

    Fjaka, klapa i ojkanje, czyli piękno chorwackiej mozaiki

    Chorwacja ma to szczęście, że jest wspaniale położona: długie wybrzeże z mnóstwem wysp i obecność w krajobrazie bogactwa kultury antycznej robi oszałamiające wrażenie. Na tym małym skrawku ziemi (jest pięć i pół razy mniejsza od Polski) znajdziemy niemal każdy typ krajobrazu. Dzisiejsza Chorwacja odpowiada krainom historycznym, które nie tylko przez wieki były częścią różnych organizmów politycznych, ale i podlegały wpływom różnych cywilizacji. Jak się ma Dalmacja względem Chorwacji? Skąd się wzięli Chorwaci i jak przebiegała asymilacja ze starszymi od nich ludami? Jaką rolę w tamtejszej kulturze odgrywają wyspy? Na czym polega klapa, a na czym ojkanje (tradycyjne śpiewy chronione jako dziedzictwo kultury niematerialnej) i w jaki sposób powstają „muri a secco”? Jakie zagrożenia niesie ze sobą masowa turystyka oraz faworyzowanie sektora turystycznego kosztem innych dziedzin gospodarki? Czy jugonostalgia jest nadal żywa? Co nas najbardziej ujmuje w chorwackim stylu życia? No i dlaczego o Polakach (ale i o Czechach) tak często rozpisuje się chorwacka prasa? Alicja Dąbrowska z „Gazety Wyborczej” rozmawia z prof. dr hab. Maciejem Czerwińskim z Uniwersytetu Jagiellońskiego, filologiem slawistą, literaturoznawcą, językoznawcą i tłumaczem, autorem opracowania „Chorwacja. Dzieje, kultura, idee”. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  4. 12 Sept

    Dania – kraj z mnóstwa kawałków

    „Cały kraj składa się z mnóstwa kawałków. Setki małych wysp otaczają te wielkie i roją się jak stada rybek wokół wieloryba” – pisał o Danii Jarosław Iwaszkiewicz, przed wojną sekretarz poselstwa RP w Kopenhadze. Ponad siedem razy mniejsza od Polski Dania pejzaż ma wyjątkowo zróżnicowany – co prawda najwyższe wzniesienie liczy zaledwie 173 metry, ale za to żadne miejsce nie leży dalej niż 52 kilometry od morza. W tym pejzażu prehistoryczne kurhany, dolmeny i menhiry, kamienie runiczne, warownie i zamki, a obok nich niezwykle nowoczesna, innowacyjna architektura i minimalistyczne wzornictwo. Więcej tu rowerów niż mieszkańców, ci zaś są wielbicielami kawy i słodyczy, lubią dziergać, działać wspólnie i udzielać się społecznie, chętnie biorą udział w referendach i plebiscytach. Na czym polega wyjątkowość Morza Wattowego? Jak wygląda miejsce spotkania Bałtyku z Morzem Północnym? Dlaczego Kopenhaga jest tak odmienna od reszty Danii? Jak przebiegała duńska ekspansja w czasach wikingów i w jakich okolicznościach kraj postradał olbrzymie terytoria? Jaką rolę – w historii i dziś – odgrywają uniwersytety ludowe, spółdzielczość i wolontariat? Jakie rewolucyjne hasła zawarto w manifeście Nowej Kuchni Nordyckiej i skąd jej wielki sukces? Dlaczego wciąż warto sięgać po książki Karen Blixen i Tove Ditlevsen? Jakie rzeźby Bertela Thorvaldsena możemy podziwiać w Polsce? Czy duński rzeczywiście jest niesamowicie trudny? Jaki charakter ma najstarsza europejska monarchia i co sprawia, że rodzina królewska wciąż cieszy się wielkim poważaniem wśród Duńczyków? No i z czego żyje tak dobrze ten mały kraj oraz skąd pewne rysy na jego wizerunku? Alicja Dąbrowska z „Gazety Wyborczej” rozmawia o Danii z dr nauk prawnych Henryką Mościcką-Dendys, szefową służby zagranicznej i dyrektor generalną w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w latach 2015-20 ambasador RP w Danii. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  5. 29 Aug

    Bułgaria, kraina jogurtu i złotych skarbów

    Odwiedzamy dziś kraj o wielkiej historii, jeden z najstarszych w Europie, skrywający niezliczone zabytki. Bułgaria to nie tylko wybrzeże Morza Czarnego, ale i niezwykły interior z kilkoma pasmami górskimi, kurorty i czarowne miasteczka, kraina źródeł mineralnych i stanowisk archeologicznych. Historia splata się z mitem – to tam żyły Amazonki, a Argonauci żeglowali po złote runo. To ojczyzna Dionizosa, Orfeusza, Spartakusa i Christo. W kuchni Bułgarów królują zioła, owoce i warzywa z ogrodu, nigdy nie może też zabraknąć jogurtu, wina, rakiji i kawy, zaś w salonie najważniejszy jest dywan, czyli tapczan. Gdzie zobaczymy złote skarby Traków i Odrysów, gdzie antyczne ruiny, a gdzie najpiękniejsze monastyry i ikony? W jakich okolicznościach narodziła się cyrylica? Skąd miłość do olejku różanego? No i w czym tkwi sekret długowieczności Bułgarów? Rozmówczynią Alicji Dąbrowskiej z „Gazety Wyborczej” jest Magdalena Genow, filolożka bułgarystka, politolożka, dziennikarka; urodzona w Bułgarii, wychowana w Polsce i tu zamieszkała; autorka książki „Bułgaria. Złoto i rakija”. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  6. 15 Aug

    Litwin wykluwa się z cepelina

    W dzisiejszym odcinku odwiedzimy sąsiednią Litwę, gdzie Polacy stanowią najliczniejszą mniejszość. To kraj, który jako ostatni w Europie wyrzekł się pogaństwa (choć niezupełnie) i przyjął chrześcijaństwo. Za to jako pierwszy z dawnych republik ZSRR ogłosił niepodległość. Jak kształtowała się tożsamość Litwinów? Na ile żywa jest wciąż litewska mitologia? Co prawda przepastne litewskie puszcze należą dziś do legendy (na szczęście ich fragmenty ratuje Fundacja Lasu Pradawnego), ale ostał się kult starych drzew, zwłaszcza dębów. Liczne meandrujące rzeki wciąż niosą sporo wody, zaś pejzaż wokół nich pozostał niemal nietknięty – są wprost idealne do spływania kajakami. Czym różni się pięć litewskich regionów i czy Żmudź rzeczywiście jest tak bardzo wyjątkowa? Na czym polega niezwykły urok Wilna oraz dlaczego warto je zwiedzać śladami powieści „Silva rerum”? Jakie udogodnienia czekają na Litwie na wędrowca i dlaczego wszyscy lubią tam spacerować? Wreszcie, skąd się wziął fenomen litewskiego teatru oraz wielka miłość do koszykówki, a także jaki rodowód ma litewski język, uznawany za jeden z najstarszych używanych na świecie, a zarazem jeden z najtrudniejszych? No i w czym tkwi sekret cepelinów i czarnego chleba? W podróż po Litwie zabierze nas gościni Alicji Dąbrowskiej – Ewa Wołkanowska-Kołodziej, Polka pochodząca z Wilna, fotografka i reporterka, autorka książki „Wilno. Rodzinna historia smaków”. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  7. 3 Aug

    Od menhirów z neolitu po prawdziwy koniec świata. Witajcie w Bretanii

    Jest szaro-niebiesko-biało-zielona, raczej kamienna niż ceglana. Jej linia brzegowa liczy ponad 2700 km, a podczas odpływu ocean potrafi się cofnąć aż o 7 km. Interior to pola, łąki i pastwiska, na nich stada krów i owiec. W pejzażu także menhiry, dolmeny i tumulusy sprzed kilku tysięcy lat (być może najstarsze na świecie), liczne zamki i twierdze oraz kalwarie, wykute w kamieniu kaplice-ołtarze. Przez lata uchodziła za tajemniczy, mało znany region, zaściankowy i konserwatywny, aż w drugiej połowie XIX w. poprowadzono tam kolej i wkrótce pojawili się artyści, z Paulem Gauguinem na czele, zachwyceni fenomenalnym światłem. Byli wśród nich i Polacy: Olga Boznańska, Mela Muter, Władysław Ślewiński... W dzisiejszym podcaście udajemy się do Bretanii, która wśród trzynastu regionów kontynentalnej Francji wyróżnia się dużą odrębnością kulturową. Na czym polega jej wyjątkowość? Ilu mieszkańców nadal mówi po bretońsku? I skąd wziął się ten język? Jak się tam podróżuje i która pora roku jest najlepsza? I czy rzeczywiście wciąż daje się odczuć opiewaną w literaturze i sztuce wyjątkową duchowość i magię? W podróż zabierze nas gość Alicji Dąbrowskiej – Mateusz Wasiak, autor książki „Droga przez Bretanię”, pasjonat historii, sztuki oraz fotografii, zapalony żeglarz i miłośnik kultury francuskiej. --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

  8. 18 Jul

    Czy we Francji naprawdę wszystko załatwia się przy jedzeniu?

    W dzisiejszym podcaście udajemy się do największego unijnego kraju, Republiki Francuskiej. W podróż zabierze nas gość Alicji Dąbrowskiej – Piotr Moszyński, dziennikarz i korespondent licznych polskich mediów, od dekad mieszkający we Francji. 14 lipca Francuzi obchodzili najważniejsze święto narodowe, Dzień Zdobycia Bastylii, które upamiętnia słynne wydarzenia z 1789 roku. Jak Wielka Rewolucja Francuska wpłynęła na kształt dzisiejszej Piątej Republiki? Jak żywa jest zrodzona wówczas dewiza „Wolność, równość, braterstwo”? Co uosabia Marianna i jakie znane Francuzki użyczały jej swego oblicza? W jakiej kondycji znajduje się dziś państwo świeckie, powód dumy Francuzów? Jaki stosunek mają oni do pracy i dlaczego pozycja związków zawodowych jest tam tak silna? Skąd we Francji tak wielu imigrantów i jakie miejsce zajmują dziś w społeczeństwie? W jaki sposób udaje się chronić olbrzymie patrymonium (m.in. ponad 40 tys. zamków, pałaców, dworów, rezydencji), którym szczyci się kraj? Czemu należy zawdzięczać światową ekspansję francuskiego języka i kultury? No i dokąd najlepiej uciec z zawsze obleganego Paryża? --- Podcast powstał w ramach projektu Poznajmy naszą Europę współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach dotacji Parlamentu Europejskiego w dziedzinie komunikacji. Materiały i wypowiedzi zawarte w podcaście przedstawiają poglądy autorów. PE nie odpowiada za ich treść.

See All (31)

About

"Poznajmy naszą Europę" to podcast "Gazety Wyborczej", realizowany pod auspicjami Parlamentu Europejskiego. Odwiedzimy wszystkie kraje Unii Europejskiej (prócz Polski 26), a naszymi gośćmi będą podróżnicy, pisarze, dziennikarze, artyści... Przyjrzymy się pejzażom, zabytkom, kulturze i obyczajom, stroniąc od polityki i utartych opinii. Przed nami 36 odcinków, które będą emitowane od 25 października 2025 do lutego 2027 roku. Z naszymi gośćmi rozmawiać będzie Alicja Dąbrowska, redaktorka związana z "Gazetą Wyborczą" od 1990 roku, zamiłowana podróżniczka i miłośniczka sztuki.

Information

  • Creator
    Alicja Dąbrowska
  • Years Active
    2025 - 2026
  • Episodes
    31
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    Copyright © Agora SA All rights reserved.
  • Show Website
    Poznajmy naszą Europę

You Might Also Like