Idea X

Euroradio

На нашу думку, прыспеў час распачаць дыскусію і вызначыць, сфармуляваць беларускую нацыянальную ідэю. І мы працягваем гэта рабіць у аўтарскай праграме “Ідэя Х” рэдактара Еўрарадыё Змітра Лукашука. Па завядзёнцы ў якасці гасцей, якія дапамагаюць нам фармуляваць нацыянальную ідэю, — палітыкі і літаратары, эканамісты і музыканты, айцішнікі і культуролагі. Усе вы. Праграма выходзіць штотыдзень у чацвер у 14:00.

  1. Валерыя Чарнаморцава: рабі пільна, тады і ў Мінску будзе Вільня — гэта наша ідэя

    20 HR AGO

    Валерыя Чарнаморцава: рабі пільна, тады і ў Мінску будзе Вільня — гэта наша ідэя

    29 студзеня ў эфіры Еўрарадыё — экскурсаводка, заснавальніца віртуальнага Музея сталінскіх рэпрэсій у Беларусі, магістарка гуманітарных навук Валерыя Чарнаморцава. Вельмі шмат у гісторыі нашай зямлі герояў, пра якіх мы практычна нічога не ведаем. Яшчэ больш тых, хто, можа, на землях сучаснай Беларусі і не нарадзіўся, але мае дачыненне да нашай агульнай спадчыны, бо пакінуў свой след у гісторыі Вялікага Княства Літоўскага ці Рэчы Паспалітай — нашых агульных дзяржаў. І таму мы мусім не раскідвацца такім гістарычным багаццем і такімі постацямі, а, наадварот, цягнуць іх у сваю беларускую скарбонку, пераканана Валерыя Чарнаморцава. Пра тое, чаму так важна ведаць сваю гісторыі, не раскідвацца ёй, і як мы можам узбагачаць сваю гістарычную скарбонку праз здаровы нацыянальны эгаізм, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Валерыяй Чарнаморцавай.

    1h 2m
  2. Аляксандр Фядута: усім чытаць Караткевіча — сёння гэта наша нацыянальная ідэя

    29 JAN

    Аляксандр Фядута: усім чытаць Караткевіча — сёння гэта наша нацыянальная ідэя

    29 студзеня ў эфіры Еўрарадыё — літаратуразнаўца, кандыдат філалагічных навук, доктар гуманітарных навук, былы палітвязень Аляксандр Фядута. Фармуляваць нацыянальную ідэю для новай, вольнай і незалежнай Беларусі будуць пакаленні, якія ідуць следам за намі. Наша галоўная задача — захаваць для іх ўсю магчымую беларускую спадчыну. А для гэтага мы самі мусім заставацца беларусамі ў любых умовах і ў любым месцы, дзе б мы ні знаходзіліся. Найлепшы памочнік на шляху захавання і ўсведамлення сябе, сваёй ідэнтычнасці — гэта кніга. І не проста кніга, а адна канкрэтная — раман Уладзіміра Караткевіча “Каласы пад сярпом тваім”, перакананы Аляксандр Фядута. Пра тое, дзе мы як нацыя, як грамадства знаходзімся сёння, якая самая галоўная кніга для беларусаў, і чаму так важна захоўваць беларускую мову, дзе б ты ні быў, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Аляксандрам Фядутам.

    56 min
  3. Павел Вінаградаў: не любіце Беларусь праз нянавісць — мая нацыянальная ідэя

    22 JAN

    Павел Вінаградаў: не любіце Беларусь праз нянавісць — мая нацыянальная ідэя

    22 студзеня ў эфіры Еўрарадыё — былы палітвязень, грамадскі актывіст Павел Вінаградаў. Ужо не адзін раз беларускае грамадства праходзіла праз звязаныя з прэзідэнцкімі выбарамі цыклы: выбарчая кампанія, фальсіфікацыі пры галасаванні, пратэсты супраць гэтых фальсіфікацый, разгоны, затрыманні, прысуды, увядзенне заходніх санкцый, гандаль палітвязнямі і паступовая адліга як унутры краіны, так і на міжнароднай арэне. І з кожным разам у гэты цыкл зацягвала ўсё больш людзей, кола станавілася ўсё шырэйшае. І некалі шырыня гэтага кола і колькасць зацягнутых у яго стане такім, што цыклы нарэшце перарвуцца і гісторыя пойдзе іншым шляхам, нашым шляхам, перакананы Павел Вінаградаў. Пра тое, дзе знаходзіць сілы, каб працягваць барацьбу, ці ёсць варыянт вяртання сабе радзімы без сілавога сцэнара, і ці важная мова ў эміграцыі, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Паўлам Вінаградавым.

    57 min
  4. Яўген Афнагель: адбудаваць моцную, еўрапейскую, нацыянальную Беларусь — мая ідэя

    15 JAN

    Яўген Афнагель: адбудаваць моцную, еўрапейскую, нацыянальную Беларусь — мая ідэя

    15 студзеня ў эфіры Еўрарадыё былы палітвязень, каардынатар кампаніі “Еўрапейская Беларусь”, адзін з заснавальнікаў руху супраціву “Зубр” Яўген Афнагель. “У беларускай нацыі велічэзны патэнцыял, назапашаны за вякі нашай гісторыі, які мы так і не здолелі рэалізаваць. Я кажу пра наш творчы патэнцыял, арганізацыйны, стваральны, культурніцкі — патэнцыял ва ўсіх сферах, які вырваўся вонкі ў 2020 годзе”. Ён, гэты патэнцыял, у нас ёсць, але прыхаваны, і прыйдзе час, калі беларусы здолеюць яго рэалізаваць, перакананы Яўген Афнагель. Пра тое, ці патрэбныя беларусам свабода, незалежнасць і нацыянальная дзяржава, ці гатовыя беларусы змагацца за сваю будучыню і ці ёсць у нас патэнцыял, каб зрабіць з нашай краіны рэгіянальнага лідара, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Яўгенам Афнагелем.

    1h 5m
  5. Зміцер Дзядзенка: быць гаспадаром на сваёй зямлі — такая мая ідэя і мара

    8 JAN

    Зміцер Дзядзенка: быць гаспадаром на сваёй зямлі — такая мая ідэя і мара

    8 студзеня ў эфіры Еўрарадыё — краязнаўца, пісьменнік, лаўрэат літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца Зміцер Дзядзенка. Прыціснуць грамадства заўсёды можна. Можна прайсціся асфальтаўкладчыкам і вынішчыць усё, што ўладам падаецца небяспечным і падазроным. Напрыклад, цікаўнасць да свайго — сваёй нацыянальнай літаратуры, мовы, гісторыі, традыцый. Але гэта не азначае, што такая цікаўнасць будзе вынішчаная канчаткова і назаўжды. Пройдзе час, узнікнуць спрыяльныя ўмовы — і ўсё гэта вяртаецца. Вернецца і гэтым разам, перакананы Зміцер Дзядзенка. Пра тое, ці дае літаратура адказы на пытанні пра ідэнтычнасць, як захаваць веру ў лепшае падчас цёмных часоў і навошта нам заставацца вернымі сваёй Айчыне, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” са Змітром Дзядзенкам.

    46 min
  6. Антон Пянькоўскі: зразумець, што Беларусь належыць табе, а ты — Беларусі

    25/12/2025

    Антон Пянькоўскі: зразумець, што Беларусь належыць табе, а ты — Беларусі

    25 снежня ў эфіры Еўрарадыё — амерыканіст, дарадца Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва Антон Пянькоўскі. Пытанне нацыянальнага будаўніцтва для беларусаў здаўна было досыць складаным. не так шмат людзей цікавілі гэтыя няўцямныя нацыянальныя ды дэмакратычныя каштоўнасці. Але назіраючы за тым, колькі людзей прыйшло ў дэмакратычны рух у 2020 годзе і наколькі палепшыйся стан гэтага руху, то можна смела сцвярджаць: у накірунку нацыянальнага будаўніцтва мы сёння значна бліжэй да нейкага добрага выніку, да разумення сябе, чым гэта было напачатку таго ж 2020 года. І гэта сведчыць, што мы абавязкова гэтае будаўніцтва ў выніку скончым, перакананы Антон Пянькоўскі. Пра тое, ці ёсць падабенству ў нацыябудаўнічых працэсах паміж беларусамі і амерыканцамі, ці можна нацыябудаўнічымі працэсамі займацца ў эміграцыі і ці можна стаць беларусам пад прымусам, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Антонам Пянькоўскім.

    1h 1m
  7. Філіп Біканаў: Салідарнасць, годнасць, узаемадапамога — заўжды актуальная ідэя

    18/12/2025

    Філіп Біканаў: Салідарнасць, годнасць, узаемадапамога — заўжды актуальная ідэя

    18 снежня ў эфіры Еўрарадыё — сацыёлаг Філіп Біканаў. У нас і так хапае таго, што нас падзяляе. Ад палітычных поглядаў і да моўнага пытання. І неабходна рабіць усё магчымае, каб пазбягаць канфранцыі і падзелаў у беларускім грамадстве. Інакш нам не дайсці да Беларусі сваёй мары, не пабудаваць сваю дзяржаву. З іншага боку, ёсць тэмы, дзе неабходная прынцыповасць. Да прыкладу, пытанне мовы. Калі да 2022 года і можна было казаць пра дзве дзяржаўныя мовы ў нашай краіне, то пасля пачатку вайны стаўленне да моўнага пытання змянілася. Што не павінна зашкодзіць беларусам паразумецца, перакананы Філіп Біканаў. Пра тое, ці вызначыліся беларусы са сваёй ідэнтычнасцю, ці гатовыя мы змагацца за сваю краіну і чым беларуская нацыянальная ідэя адрозніваецца ад ідэй іншых нацый, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Філіпам Біканавым.

    59 min

About

На нашу думку, прыспеў час распачаць дыскусію і вызначыць, сфармуляваць беларускую нацыянальную ідэю. І мы працягваем гэта рабіць у аўтарскай праграме “Ідэя Х” рэдактара Еўрарадыё Змітра Лукашука. Па завядзёнцы ў якасці гасцей, якія дапамагаюць нам фармуляваць нацыянальную ідэю, — палітыкі і літаратары, эканамісты і музыканты, айцішнікі і культуролагі. Усе вы. Праграма выходзіць штотыдзень у чацвер у 14:00.

More From Euroradio