Lau Haizetara

Magazine honetan danetarikoa topauko dozue, informazinorako eta entretenimendurako. Era guztietako alkarrizketak: aktualidadekoak eta han hor hemenkako gai ezbardinen ganekoak, Bizkaian zeharrekoak, kultura arlokoak… Bestelako tarte bereziak be bai: eleiz gaiak, literaturea, Euskal Herriko Unibertsidadea etabar. Kolaboratzaileek be gai interesgarriak jorratzen ditue astero: Edorta Unamuno (Urdaibai Bird Center), Agus Barandiaran (munduan zeharreko folk musikea)... Informazinoa eta entretenimendua ordu bitan zehar. Gugaz bat egin gura badozu lau@bizkaiairratia.eus helbidea dozue erabilgarri.

  1. 2d ago

    Latxa euskal adimen artifizialean oinarritutako lehen aplikazinoa da

    PUNTUEUS Fundazioak BAAI.EUS aurkeztu dau, webgune profesionalak sortzeko prozesua errazten dauan tresna digital barria. Adimen artifizialaren laguntzaz, programazino-ezagutzarik izan barik, webguneak sortu, editau eta argitaratzeko aukerea eskaintzen dau. Egitasmoaren berezitasun nagusietako bat da HITZ zentroak garatutako Latxa Euskal Adimen Artifiziala aplikazino praktiko baten txertatu dabela lehenengoz. Josu Waliño PUNTUEUS Fundazioko zuzendariak BAAI:EUSen ezaugarriak azaldu dauz Bizkaia Irratian. Tresna barriaren helburua webgune bat sortu gura daben herritarrei, autonomoei, enpresa txikiei eta alkarteei prozesua erraztea da. Waliñok azaldu dauanez, webgune bat sortzeko, hainbat pausu tekniko emon behar dira: domeinua erregistrau, hosting-zerbitzua kontratau eta webgunea sortzeko plataforma instalau, besteak beste. Horrek, kasu askotan, kanpoko profesionalak kontratau beharra eta hasierako inbertsino handia ekarri dau. BAAI.EUSek prozesu hori toki bakarrean egiteko aukerea emoten dau. Erabiltzaileak adimen artifizialaren laguntzaz sortu leike webgunea, bere proiektuaren ezaugarriak eta beharrizanak adierazota. Adimen artifizialaren laguntzarik barik sortzeko aukerea be badago. Ganera, erabiltzaileak proiektua doan probatzeko aukerea daukie, tresna erabilgarri dagoalako PUNTUEUSen webgunean. BAAI.EUSen barrikuntza nagusietako bat, Latxa Euskal Adimen Artifizialaren integrazinoa da. PUNTUEUSeko zuzendariaren esanetan, horrek gure hizkuntzari eta Euskal Herrian garatutako teknologiari garrantzia emoten deutso, webguneak sortzeko prozesuan erabiliko diran testuak euskarazko ikuspegitik lantzeko aukerea eskaintzen daualako. Enpresa txikiei eta profesionalei zuzenduta PUNTUEUS Fundazioak erabiltzaile-profil nagusi bi izan dauz kontuan BAAI.EUS garatzeko. Alde batetik, webgunea behar daben autonomoak, enpresa txikiak eta alkarteak dagoz. Bestetik, bezeroentzat proiektu txikiak garatzen dabezan agentziak. Josu Waliñok azaldu dauanez, enpresa txiki askok ez daukie webgunea sortzeko behar dan ezagutza teknikorik, eta kanpoko zerbitzuak kontratau behar izaten dabez. BAAI.EUSek, barriz, erabiltzaileari bere kabuz lan egiteko aukerea emoten deutso, kostu txikiagogaz. Tresnak webgune baten ohiko funtzinoak eskaintzen dauz, eta denda elektronikoak sortzeko aukerea be badauka, salmenta eta ordainketa-sistemak integrauta. Agentzien kasuan, proiektu txikiak garatzeko denpora eta baliabideak aurrezteko tresna izan daiteke. Waliñoren esanetan, webguneen diseinu eta garapen prozesua erraztuta, profesionalek bezero gehiagori zerbitzua eskaini ahal izango deutsie, proiektu bakotxerako hadierako inbertsino handirik egin barik. Euskeraren presentzia digitalean indartzeko tresna Euskarazko adimen artifizialaren erronka nagusietako bat Interneten dagoan edukia da. PUNTUEUSeko Fundazioko zuzendariak azaldu dauenez, adimen artifizialeko ereduak aurretik dagoan informazinoagaz entrenatzen dira, eta euskarazko eduki digitalaren bolumena txikiagoa da ingelesagaz edo gaztelaniagaz alderatuta. BAAI.EUSek euskarazko webgune gehiago sortzen lagundu leike, eta horrek hizkuntzearen presentzia digitalean eragin zuzena izan leike. Horrez gain, euskarazko adimen artifiziala erabilera profesionaletarako be baliagarria dala erakutsi gura dau egitasmoak. Waliñoren arabera, garrantzitsua da euskarazko teknologiak eguneroko jardunean erabiltzea eta erabiltzaileek euren gailuetan euskerea lehenestea. BAAI.EUS tresnaren garapenari begira, PUNTUEUS Fundazioak hobekuntza barriak aurreikusten dauz. Waliñoren esanetan, Latxa eredua hobetzen dan neurrian, BAAI.EUSek be hobekuntzak jasoko dauz. Horrezaz gain, datozan hileetarako beste funtzionaltasun batzuk lantzen dabilz; horreen artean, lehendik webgune bat daukien erabiltzaileek euren edukia BAAI.EUS plataformara automatikoki inportatzeko aukerea.

  2. 4d ago

    GAUDE alkarteak jasoko dau Leioako Eguneko saria

    Leioak 500 urte bete dauz, eta urteurren berezi hori ospatzeko, Udalak hainbat ekitaldi antolatu dauz urriaren 30erako eta 31rako. Leioa Egunean, barikuan, herriko alkarteak omenduko dabez Artatza jauregian, eta GAUDE alkarteak jasoko dau Leioa Eguneko saria. Zapatuan, barriz, herritarrak izango dira protagonista, Leioaren iragana, oraina eta etorkizuna, musikearen, dantzearen eta herri-ekimenen bidez ospatzeko. Iban Rodriguez alkateak Bizkaian Irratian esan dauanez, urteurrenak herri-nortasuna indartzeko eta herritarren arteko kohesinoa sendotzeko balio izan dau. Leioak azken bost mendeotan izan dauan bilakaerea nabarmendu dau Iban Rodriguezek. Herri txiki izatetik, azpiegitura sendoak daukazan udalerri modernoa izatera pasau da, alkatearen esanetan. Auzo bananduak izatetik, herri bateratuagoa izatera. Hurrengo urteetarako erronken artean, alkateak herritarren arteko bizikidetza sendotzea eta udalerriaren nortasuna indartzea aitatu dauz. 500. urteurrenaren helburuetako bat, hain zuzen, leioaztarren arteko loturak estutzea izan da. Herriko alkarteek eta alkarte horreetako kideek ekarpen handia egiten deutse Leioari. Eta horregaitik, aurten protagonismo berezia emon deutse herriko alkarteei. GAUDE alkartearentzat Leioako Eguneko saria Urriaren 30ean (20:00etan) Leioa Eguna ospatuko dabe Artatza jauregian. Udalerriko alkarteak omenduko dabez bertan, eta Leioa Eguneko saria banatuko da. Aurten GAUDE alkarteak jasoko dau saria. Leioan errotutako alkartea da GAUDE, eta adimen-desgaitasuna daukien pertsonei eta euren familiei laguntzen deutse. Iban Rodriguezek alkarteak egiten dauan lana nabarmendu dau, baita herriko jardueretan eta ospakizunetan daukan parte-hartzea be. Alkatearen esanetan, GAUDEren jarduerak erakusten dau pertsona guztiek daukiela gizartean parte hartzeko aukerea, eta aniztasuna ez dala oztopo izan behar. Horregaitik, alkartearen lana aitortzeaz gain, gizarte inklusiboagoa eregiteko egiten dauan ekarpena nabarmendu dau. Urriaren 31n urterreneko ekitaldi handia Zapatuan, Leioak altxor bat dauka ekimena egingo dabe goizean. Ekimenaren bitartez, gaur egungo umeek eta euren familiek euren bizitzako oroitzapenak, argazkiak, ideiak, proposamenak eta ametsak gordeko dabez tuper baten, eta lurperatu egingo dabe, 25 urte barru berreskuratu ahal izateko. Parte hartu gura daben familiek Leioako Udalera jo behar dabe izena emoteko eta tuperra jasotzeko. Arratsaldean, musikea, dantzea eta herri-giroa nagusituko da. 20:00etatik aurrera, Kultur leioaren ondoko Errekalde plazan egingo da urteurreneko ekitaldi nagusia. Musika- eta dantza-emonaldiak buztartzen dauan ikuskizuna egingo da: Leioa Ikusezina. Ikuskizunaren amaieran, azken tuperrak modu sinbolikoan lurperatuko dira. 500 herritarrek parte hartuko dabe, Leioaren historiako urte bakotxeko pertsona bat irudikatuz.

  3. 6d ago

    Bertoko produktuak eta baserritarren lana, Gernikako astelehenetako azokearen ardatz nagusiak

    Gernikako astelehenetako Merkadu plazak bertoko baserritarren produktuak erosteko aukera eskaintzen dau, baina plazearen ohiko jardunak erronka nabarmenak daukaz: besteak beste, baserriko produktuak saltzen dabezan postuak gitxitzea, eta belaunaldi barrien parte-hartzea urria izatea. Edorta Unamuno Lau Haizetarako kolaboratzaileak astero azokearen barri emoten deusku, eta gaur, Gernikako Urriko Azken Asteleheneko azoka berezian, bertan topau geinkezan produktuak, prezioak eta plazearen egoerea izan dauz berbagai. Unamunok gogorarazo dau azokearen garrantzia ez dala egun berezi horretara mugatzen. Astelehenero, baserritarrek eta beste saltzaile batzuek euren produktuak eskaintzen dabez, eta erosleek bertoko jeneroa erosteko aukera daukie. Halanda be, azken urteotan aldaketak igarri dauz. Gero eta gazte gitxiago, eta gero eta postu gitxiago. Azken honi jagokonez, Unamunok ohartarazo dau, barazkien eta ortuarien postuak gero eta gitxiago dirala. Egoera horren atzean, besteak beste, baserriko jardunaren eta azokako salmentaren etorkizuna d**o. Plazak urteetan bertoko ekoizleen produktuak eskaini dauz, baina baserritarrek belaunaldiz belaunaldi egindako lanak ez dauka jarraipena bermatuta. Unamunoren esanetan, gazteak azokara hurreratzeko beharra d**o, bai bertoko produktuak erosten jarraitzeko, bai baserriko ekoizpenari eusteko. Gaur be produktuen eskaintza zabala izan da. Barazkien artean, besteak beste, piperrak, porruak, kalabazak, kalabazinak, azelgak, koliflora eta brokolia ikusi dira. Udagoieneko produktuen artean, perretxikoak be izan dira, eta postuetan lore freskoak eta krisantemoak be egon dira, Domu Santu egunaren atarian.

  4. Oct 21

    Ikastolen Elkartearen laguntzeagaz eta alkarlanagaz sortu dau

    Durangoko Azokak, Ikastolen Elkarteagaz alkarlanean, 12 eta 17 urte bitarteko gazteakaz ikastetxeetan lantzeko BADA! unidade didaktikoa prestau dau. Proposamena baliatuz, ikasleek Durangoko Azoka sakonago ezagutzeko eta euskal kulturan murgiltzeko aukera izango dabe, jolasaren eta hausnarketearen bidez, eta euren herriko edo inguruko testuingurutik abiatuta. Unidade didaktikoak hamar jarduera batzen dauz, hiru fasetan banatuta: Durangoko Azokaren aurretik, azokak irauten dauan bitartean eta ostean. Xixili Bengoetxeak azaldu dauanez, ikastetxeek eta ikasleek urtero erakusten daben parte-hartzeak bultzatu dau proposamena sortzea. Izan be, Durangoko Azokara ikasle ugari joaten dirala ikusita, azokearen inguruko lanketa sakontzeko beharra ikusi dabe. Baina azokako egunetan zentrau beharrean, lanketa hori transbersalagoa bihurtzea eta azoka aurretik eta ostean be horretan sakontzea beharrezkoa dala azaldu dau. Unidadea Ikastolen Elkarteagaz alkarlanean atondu dabe. Bengoetxearen berbetan, erakunde horrek hezkuntza-arloan daukan esperientzia baliatu dabe alderdi didaktikoa lantzeko. Hiru fase eta hamar jarduera BADA! unidade didaktikoa hiru fasetan banatu dabe. Lehenengoa, Girotzen eta berotzen, Durangoko Azokaren aurretik lantzeko da. Ikasleen aurretiazko ezagutzak aztertzea, motibazinoa sustatzea eta euskal kulturako erreferenteak ezagutzeko jakin-mina piztea dauka helburua. Bengoetxeakazpimarratu dau proposamena malgua dala, irakasleek eta ikasleek euren beharren arabera egokitu leikiela, eta ez dala beharrezkoa jarduera guztiak egitea. Jarduerak askotarikoak dira, baina jolasa eta hausnarketea dira ardatz nagusiak. Bigarren fasea, Plazara!, ekintzara igarotzeko pentsatuta d**o. Ikasleek Durangoko Azokara joateko aukerea daukie, baina ikastetxean bertan azokako giroa birsortzeko jarduerak be proposatzen dira. Hirugarren faseak, Mamiari tiraka izenekoak, azokaren ostean emoten deutso jarraipena ikaste-esperientziari. Bizitakoaren inguruko sorkuntza eta hausnarketa lantzeko jarduerak jasotzen dauz. BADA! unidade didaktikoa Euskal Herriko hezkuntza-komunidadearen eskura d**o. Ikastetxeek Durangoko Azokaren webgunean aurkitu leikie materiala, Ikasle Goiza atalean. Jarduerak banan-banan deskargatzeko aukerea d**o, baita unidade osoa batera eskuratzeko be.

  5. Oct 20

    Bisita gidatuak, ibilbide interpretatiboak, landa eta itsas munduagaz lotutako esperientziak, topaketak, dastaketak... antolatu dira

    Lea Artibai eskualdea Leartibai Bertotik ekimenaren edizino barri bat ospatzen dabil. Tokiko produktuak, bertako ekoizleen lana eta lurraldearen aberastasun kulturala, historikoa eta naturala balioan jartzea da ekimenaren helburua. Leartibai Fundazioak antolatuta, aurtengo edizinoak, zortzigarrenak, izena eta eskaintza barriztu dauz, eskualdeko herritarrei zein bisitariei bertako ondarea eta nortasuna beste modu batera ezagutzeko aukerea eskaintzeko. Ainhoa Arrizubieta Leartibai Fundazioko zuzendariak azaldu deuskuz, ekimenak aldaketa esanguratsuak dakarz. Orain arte Leartibai Fest izenagaz ezagutzen zan. Arrizubietaren esanetan, aldaketak aurrerapauso bat ekarri dau, turismoa sustatzeaz ganera, eskualdea bertako herritarren artean be ezagutarazoteko. Ekintzak aste bitik lau astera zabaldu dabez, eta lehen sektoreak presentzia handiagoa dauka egitarauan. Eskualdeko hamabi udalerrietan egingo dira jarduerak. Bisita gidatuak, ibilbide interpretatiboak, tokiko eragileakaz topaketak eta bertako produktuen dastaketak antolatu dabez, natura, historia, kultura eta gastronomia ardatz hartuta. Era berean, ekintzak egingo diran astegoienetan, eskualdeko zazpi jatetxek Leartibai Bertotik menua eskainiko dabe, eskualdeko produktuakaz osotua. Antsotegi eta Olaia (Etxebarria), Ikestei (Ziortza-Bolibar), Egaña (Lekeitio), Ispasterreko Herriko Taberna (Ispaster), Zentrala (Berriatua) eta Ondarroako Batzokia (Ondarroa) jatetxeek hartzen dabe parte. Leartibai Fundazioko zuzendariaren esanetan, lehenengo asteburuan egindako jarduerek harrera ona euki dabe, eta eskualdeko herritarren interesa nabarmendu dau. Euskal Herriko beste leku batzuetatik be emon dabe izena parte-hartzaileek. Jarduera batzuetako plazak beteta dagozan arren, hondino badago beste batzuetan izena emoteko aukerea. Informazino gehiago, www.leartibaiturismo.com webgunean edo 645 009 477 telefono zenbakian.

  6. Oct 20

    Proiektuak Euskal Herria eta Gambia lotu gura dauz futbolaren bitartez

    Ander Azkarai forutarrak Gambiako Lehoiak proiektua sortu eban 2024ko irailean, Alpicat Solidari erakundeagaz batera, Baja Kundan (Gambia) egindako boluntariotza-egonaldi baten ondoren. Urte horretan, Katalunian fisioterapia ikasketak egiten ebazan bitartean, Azkaraik praktikak egin ebazan hiru astez Afrikako herrialdean. Bertan San Mamés United Academy taldearen barri izan eban. Harrituta geratu zan etxetik hain urrun Athleticen koloreak eta elastiko zuri-gorriak ikustean. Horregaitik, lotura hori indartzeko eta Baja Kundako kirol- eta komunidade-garapenean laguntzeko asmoz, Gambiako Lehoiak sortzea erabagi eban, futbolaren bitartez Gambia eta Euskal Herria lotzeko helburuagaz. Ander Azkaraik Lau Haizetara saioan azaldu dauanez, San Mamés United Academy taldea 2017an sortu zan ofizialki, Baja Kunda herriko gazteek kirola, eta batez be, futbola praktikatzeko espazio bat sortzeko helburuagaz. Izenaren ideia irratiaren bidez hartu eben. Izan be, Athleticek Bartzelona edo Real Madrid moduko taldeen aurka jokatzen ebazan partiduetako emankizunetan, esatariek Katedralean sortzan zan giroa nabarmentzen eben. Gaur egun San Mamés United Academy taldeak hiru talde daukaz —senior mailako talde bat, eta behe-mailako talde bi—. Futbolerako zaletasun handia d**o bertan, baina klubak baliabide eta material faltea dauka. Horregaitik, Gambiako Lehoiak proiektuaren lehenengo helburua kirol-materiala batzea da, jokalariek entrenatzeko eta lehiatzeko baliabide gehiago izan dagien. Kanpainea zemendiaren 6an hasi eta abenduaren 8ra bitartean egingo da. Bizkaiko futbol-taldeen, peñen eta kirol-alkarteen laguntzagaz, bilketa-puntuak jarri gura dabez euren instalazinoetan, herritarren ekarpenak jasotzeko. Zazpi urtetik gorako gazteentzako eta nagusientzako materiala biltzea da asmoa. Kamisetak, prakak, kirol-arropak, baloiak, sareak edo espinillerak batu gura dabez. Erabilitako materiala be onartuko dabe, egoera onean badago. Batutako materiala 2027an Gambiara eroatea da asmoa, apirilean edo maiatzean. Prozesu osoa —bilketa, bidalketa eta banaketea— sare sozialen bidez erakusteko asmoa daukie. Halanda be, Gambiako Lehoiak proiektuaren helburua ez da materiala bidaltzea bakarrik. Etorkizunean, Euskal Herria eta San Mamés United Academy-ren arteko lankidetza sustatu gura dau Azkaraik. "Lehen fasea material-bilketa izango da, eta gero, jentearen eta erakundeen erantzunaren arabera, beste proiektu batzukaz jarraituko dogu", azaldu dau. Proiektuari buruzko informazino gehiago, Gambiako Lehoiak ekimenaren sare sozialetan d**o eskuragarri: Instagramen, X-an, TikToken eta Facebooken (@gambiakolehoiak). info@gambiakolehoiak.org helbidera be idatzi daiteke.

About

Magazine honetan danetarikoa topauko dozue, informazinorako eta entretenimendurako. Era guztietako alkarrizketak: aktualidadekoak eta han hor hemenkako gai ezbardinen ganekoak, Bizkaian zeharrekoak, kultura arlokoak… Bestelako tarte bereziak be bai: eleiz gaiak, literaturea, Euskal Herriko Unibertsidadea etabar. Kolaboratzaileek be gai interesgarriak jorratzen ditue astero: Edorta Unamuno (Urdaibai Bird Center), Agus Barandiaran (munduan zeharreko folk musikea)... Informazinoa eta entretenimendua ordu bitan zehar. Gugaz bat egin gura badozu lau@bizkaiairratia.eus helbidea dozue erabilgarri.

More From Bizkaia Irratia